ΣΜΤ: Ο Αγώνας για την Υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας συνεχίζεται!

ΣΜΤ: Ο Αγώνας για την Υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας συνεχίζεται!

Το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών (ΣΜΤ) συναντήθηκε την Τετάρτη 14/2/2024 με τους εργοδοτικούς φορείς (1), προκειμένου να συζητήσουν την πρόταση του σωματείου για την υπογραφή της Συλλογικής Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ). Η συζήτηση στηρίχθηκε στην πρόταση ΣΣΕ του ΣΜΤ, όπως αυτή ψηφίστηκε από το σώμα των μελών του σωματείου. Οι εργοδοτικοί φορείς, παρέδωσαν στην επιτροπή του σωματείου την αντι πρότασή τους, η οποία δεν ωφελεί τον κλάδο σε καμία περίπτωση. Ωστόσο, είναι ξεκάθαρο πλέον ότι υπό την πίεση του σωματείου, οι σύνδεσμοι των εργοδοτών αντιλαμβάνονται ότι πρέπει να συζητήσουν την υπογραφή της νέας ΣΣΕ, και η συμμετοχή πλέον στο ΣΜΤ των μηχανικών- μελετητών/τριων, αποκτά πλέον μεγαλύτερη βαρύτητα προκειμένου να επιτευχθεί η υπογραφεί μια σύμβαση που να συμφέρει τον κλάδο.

Αντιπρόταση με 15 χρόνια καθυστέρηση

Ειδικότερα, από μεριάς μας, αποτιμάται θετικά ότι μετά από 15 χρόνια παρουσιάζεται μία αντιπρόταση από τους εργοδοτικούς φορείς. Η πιο πρόσφατη προσπάθεια του Σωματείου για υπογραφή ΣΣΕ ξεκινά το Νοέμβριο του 2022, όταν ψηφίστηκε το σχέδιο ΣΣΕ από τη Συνέλευση του ΣΜΤ, ενώ στο τέλος του 2023 το σχέδιο μοιράστηκε και στους εργοδοτικούς φορείς. Επομένως, το κάλεσμα των εργοδοτικών φορέων αποκτά χαρακτηριστικά εκκίνησης μιας προσπάθειας συνεχούς και αυξανόμενης πίεσης για την υπαρκτή δυνατότητα υπογραφής ΣΣΕ.

Ποσοτικά συμπεράσματα

Στην συνάντηση με τους εργοδότες, η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στη δική τους πρόταση. Έγινε φανερό ότι η μη αναγνώριση στη σύμβαση όσων εργάζονται με “μπλοκάκι” αποτελεί για το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών κόκκινη γραμμή στη διαπραγμάτευση. Το βασικό επιχείρημα των εργοδοτικών φορέων ήταν ότι τα μπλοκάκια είναι “επιλογή των εργαζόμενων”, προσπερνώντας τα αντεπιχειρηματά του ΣΜΤ για μειωμένη σύνταξη αυτών των συναδέλφων σε σχέση με όσους εργάζονται ως μισθωτοί, αλλά και για τις δικαστικές αποφάσεις που αναγνωρίζουν ήδη αυτούς του συναδέλφους ως εργαζόμενους με μισθωτή σχέση εργασίας, κάτι που επιμένουμε πως θα πρέπει να ενσωματωθεί στη ΣΣΕ και όχι να λύνεται στα δικαστήρια.

Σχετικά με το ύψος των καθαρών απολαβών που προτείνουν οι εργοδοτικοί φορείς, οι δυνάμεις του σωματείου επέμειναν πως δεν έχουν καν ληφθεί υπόψη σε αυτή ούτε ο πληθωρισμός, ούτε η σημερινή κατάσταση του κλάδου και τα αυξανόμενα κέρδη των επιχειρήσεων. Η μόνη απόκριση στην πίεσή του σωματείου ήταν πως τα ποσά αυτά αποτελούν μια πρώτη προσέγγιση και, δεδομένης της ετήσιας ισχύος της ΣΣΕ, η πρότασή τους μπορεί να επαναπροσδιοριστεί (ακόμα κι αν έχει αυξηθεί ο κατώτατος μισθός).

Με βάση τα παραπάνω, συνοπτικά, προκύπτεί ότι η πρόταση των εργοδοτικών φορέων (2) είναι:

Σχετικά με τις ποινικές, διοικητικές, αστικές και λοιπές διώξεις που αντιμετωπίζουν οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί της Δημόσιας Διοίκησης

Σχετικά με τις ποινικές, διοικητικές, αστικές και λοιπές διώξεις που αντιμετωπίζουν οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί της Δημόσιας Διοίκησης 

 

Κύριε Υπουργέ

Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ αποτελεί την Ομοσπονδία που εκπροσωπεί το σύνολο των Διπλωματούχων Μηχανικών οι οποίοι υπηρετούν στη Δημόσια Διοίκηση (Υπουργεία, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού) με σημαντική συμβολή στα επαγγελματικά, εργασιακά και επιστημονικά θέματα του κλάδου των Διπλωματούχων Μηχανικών της Δημόσιας Διοίκησης. Απευθυνόμαστε σε εσάς με αφορμή τις αλλαγές στις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που έχετε εξαγγείλει θα θέλαμε να σας παραθέσουμε τις προτάσεις μας που αφορούν στον κλάδο των Διπλωματούχων Μηχανικών που εργάζονται στο δημόσιο τομέα.

Είμαστε ένας κλάδος του Δημοσίου που αποτελούμε βασικό μοχλό της ανάπτυξης της Xώρας, δυστυχώς όμως με υποστελέχωση στα όρια πλέον της επικινδυνότητας, με ευθύνες ανάθεσης πολλών παράλληλων καθηκόντων, χωρίς τεχνικές και επιστημονικές υποδομές, με μόνιμη απειλή για εναντίον μας καταγγελίες και πολιτικό εκφοβισμό, με μία δαιδαλώδη νομοθεσία που αλλάζει συνεχώς και τέλος με αποδοχές που δεν αρμόζουν σε έναν κλάδο με όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά.

Τα θέματα του Υπουργείου Δικαιοσύνης τα αντιμετωπίζουμε είτε σε συνδυασμό με τις αρμοδιότητες άλλων Υπουργείων είτε ξεχωριστά μέσω ποινικών, διοικητικών, αστικών ή πειθαρχικών διώξεών.

Ο κλάδος των διπλωματούχων μηχανικών αντιμετωπίζει πλήθος προδικαστικών αιτημάτων στο πλαίσιο άσκησης των υπηρεσιακών καθηκόντων του. Οι Μηχανικοί Δημοσίου υπογράφουν πλήθος διοικητικών πράξεων (Εκδόσεις οικοδομικών Αδειών, Εκθέσεις Αυτοψιών αυθαιρέτων και επικίνδυνων κατασκευών, Οριοθετήσεις ρεμάτων, Εγκρίσεις πολεοδομικών σχεδίων, Πρωτόκολλα παραλαβής εργασιών, Λογαριασμούς έργων και μελετών, Πράξεις κατακύρωσης διαγωνισμών, Επιβλέψεις έργων, Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και λοιπά), με μεγάλες επιπτώσεις στο περιβάλλον, στο δημόσιο συμφέρον, στην ασφάλεια των υποδομών αλλά και στο δημόσιο χρήμα. Για το λόγο αυτό βρίσκονται υπό τη διαρκή απειλή ποινικών και πειθαρχικών ελέγχων. 

Κύριε Υπουργέ

Αν μελετήσετε τις περισσότερες υποθέσεις με αντικείμενο τις ποινικές διώξεις Μηχανικών, θα παρατηρήσετε ότι το κοινό στοιχείο είναι η επιφανειακή αντιμετώπισή τους χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ιεραρχία κατανομής ευθυνών, που όπως γνωρίζετε ξεκινάει από την Διοίκηση κάθε Φορέα. Από τη στιγμή που η υπόθεση θα παραπεμφθεί στο ακροατήριο είτε ως πλημμέλημα είτε ως κακούργημα υπάρχει μεγάλη δυσκολία κατανόησης τεχνικών εννοιών από τους παράγοντες της δίκης.

Θεωρούμε ότι ο σκοπός του Υπουργείου Δικαιοσύνης δεν είναι η αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας των πολιτών να γίνεται αποκλειστικά με αυστηροποίηση των ποινών και με τιμωρητικές διαδικασίες. Πιστεύουμε ότι το Υπουργείο σας και η Δικαιοσύνη έχουν την υποχρέωση να αντιμετωπίζουν τις υποθέσεις, αποδίδοντας, από τη μια, ευθύνες και τιμωρώντας τους πραγματικά ευθυνόμενους αλλά από την άλλη, έχουν επίσης την υποχρέωση να ανοίγουν τον δρόμο ώστε να αντιμετωπίζονται ουσιαστικά τα προβλήματα των πολιτών από την Πολιτεία. Δηλαδή, αν ο Νόμος περιορίζεται στην τιμωρία και μόνο, δεν θα βοηθήσει ούτε τον πολίτη ούτε το Κράτος.

Με βάση τα παραπάνω σας παρουσιάζουμε τους προβληματισμούς και τις προτάσεις μας:

1.   Στο πλαίσιο της αύξησης του ρυθμού απονομής δικαιοσύνης πιστεύουμε ότι πρέπει να ενισχυθεί η προκαταρκτική διαδικασία μελέτης των υποθέσεων με ουσιαστική εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών ώστε να μην οδηγούνται στο ακροατήριο με τόση ευκολία, όπως μέχρι σήμερα βλέπουμε να γίνονται. Παρατηρούμε ότι δεκάδες υποθέσεις συναδέλφων οδηγούνται ενώπιον Δικαστηρίων, οι συνάδελφοι ταλαιπωρούνται, χαρακτηριζόμενοι ως «επίορκοι», ενώ κατά την ακροαματική διαδικασία αθωώνονται με συνοπτικές διαδικασίες. Τούτο θα μπορούσε να προβλεφθεί σε προγενέστερο στάδιο, ενώπιον της Εισαγγελίας.

2.   Από τη στιγμή που μια υπόθεση θα παραπεμφθεί στο ακροατήριο είτε ως πλημμέλημα είτε ως κακούργημα υπάρχει μεγάλη δυσκολία διαχείρισης των τεχνικών εννοιών του κλάδου μας, στον περιορισμένο χρόνο διάρκειας μιας δίκης, πόσο δε μάλλον από μια περιορισμένη σύνθεση Δικαστηρίου, όπως σε ένα μονομελές. Από την εμπειρία μας, στις παραστάσεις μας στα Δικαστήρια, παρατηρήσαμε ότι η διαδικασία κατανόησης του αντικειμένου του Μηχανικού απασχόλησε πολύ ώρα τους δικαστές ακόμα και τα τριμελή ή πενταμελή προεδρεία.

3.   Πολλές υποθέσεις καταλήγουν σε πρωτόδικη καταδίκη του Μηχανικού ενώ δεν έχει αποσαφηνιστεί απόλυτα σε ποιον ανήκει η αρμοδιότητα και η ευθύνη. Ως παράδειγμα σας αναφέρουμε ότι ακόμα και μετά την καταδίκη κάποιου Μηχανικού για «λακκούβα», όπου και όταν ο δρόμος δεν ανήκει στον Φορέα όπου εργάζεται το Μηχανικός, η «λακκούβα» θα παραμείνει στο οδόστρωμα ακόμα και μετά την εκδίκαση στο δεύτερο βαθμό της υπόθεσης, αφού η πραγματικά ευθυνόμενη Υπηρεσία δεν διώχθηκε. Η ίδια κατάληξη μπορεί να υπάρξει ορισμένες φορές και εξαιτίας του γεγονότος ότι την ευθύνη λήψης της απόφασης έγκρισης της δαπάνης για την αποκατάσταση της «λακκούβας», δεν την έχει ο Μηχανικός αλλά η Διοίκηση του Φορέα στον οποίο απασχολείται. Επομένως μία απλή αυστηροποίηση των διατάξεων ή μία συντόμευση της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης δεν θα λύσει ουσιαστικά τα προβλήματα καθώς δεν θα μετριαστούν οι αιτίες που τα προκαλούν, οι οποίες είναι περισσότερο σύνθετες.

4.   Γεγονός είναι ότι από την προκαταρκτική εξέταση που διεξάγει η Αστυνομία μέχρι τη στιγμή που θα ολοκληρωθεί η συμπλήρωση της ποινικής δικογραφίας στον εισαγγελέα, ειδικά για τα πλημμελήματα, ο χρόνος είναι πολύ σύντομος και δεν υπάρχει επιμελής ανάγνωση των στοιχείων. Τούτο έχει ως αποτέλεσμα, πάνω από το 90% των υποθέσεων που αφορούν Μηχανικούς (αυτό, από δικά μας στοιχεία) να οδηγούνται στην έδρα με πολύ μεγάλη ευκολία. Τέλος, ο χρόνος που χρειάζεται για να εισαχθεί μία υπόθεση στο πρόγραμμα εκδίκασης υποθέσεων, στο ποινικό Δικαστήριο, είναι ανησυχητικά μεγάλος με αποτέλεσμα η υπόθεση να κινδυνεύει να παραγραφεί και αναγκαστικά να εξετάζεται εν τάχει. Σε αυτό το σημείο να επισημάνουμε ότι συμφωνούμε με τη μείωση του αριθμού των αναβολών αρκεί να μην είναι εις βάρος του χρόνου εξέτασης της υπόθεσης.

Εν κατακλείδι,

μετά από πολλά χρόνια έρευνας και συζητήσεων στον κλάδο μας έχουμε καταλήξει ότι η μόνη λύση, που άπτεται των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης, και θα μπορούσατε να βοηθήσετε προς την κατεύθυνση αυτή, είναι η δημιουργία ενός Θεσμικού Οργάνου που θα απασχολείται με την «Τεχνική Δικαιοσύνη» και θα λειτουργεί σε προκαταρκτικό στάδιο. Αυτό το Όργανο μπορεί να αποτελείται από Μηχανικούς και Νομικούς που θα γνωρίζουν καλά την Νομοθεσία των Δημοσίων Έργων, Περιβάλλοντος, Πολεοδομίας-Χωροταξίας και Δημοσίας Διοίκησης ώστε να έχει τη δυνατότητα εξάντλησης της εξέτασης των πτυχών της κάθε υπόθεσης και να βοηθάει στην απόδοση της Δικαιοσύνης, γρήγορα και αποτελεσματικά.

Κατά την άποψή μας, συμπληρώνοντας το παρόν Νομοσχέδιο με τις προτάσεις μας θα συνεισφέρετε στην καλύτερη λειτουργία του δημοσίου τομέα και στην ουσιαστική προστασία των πολιτών.

Χάνουν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη 400.000 ελεύθεροι επαγγελματίες

Χάνουν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη 400.000 ελεύθεροι επαγγελματίες

Του Παναγιώτη Ράγγου* Οικονομολόγος

ΕΦΚΑ: 400.000 ασφαλισμένοι έχουν δημιουργήσει ληξιπρόθεσμες οφειλές και αν δεν τις εξοφλήσουν εντός του τρέχοντος μήνα, ή αν δεν τις εντάξουν στην πάγια ρύθμιση κινδυνεύουν να χάσουν την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, λόγω οφειλών. Μήπως θα έπρεπε να τρέξει μια νέα γενναία ρύθμιση;



Το 40% των μη μισθωτών ασφαλισμένων, δηλαδή περίπου 500.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες, δεν καταβάλλουν εμπρόθεσμα τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές, δημιουργώντας ακόμα μεγαλύτερη πίεση στον ΕΦΚΑ.

Τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι αρμόδιες υπηρεσίες των υπουργείων Οικονομικών και Εργασίας, δείχνουν ότι οι 400.000 εξ αυτών έχουν δημιουργήσει ληξιπρόθεσμες οφειλές και, αν δεν τις εξοφλήσουν εντός του τρέχοντος μήνα, ή αν δεν τις εντάξουν στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων αποπληρωμής, κινδυνεύουν να χάσουν την ασφαλιστική ικανότητα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα υποστούν αντίστοιχη απώλεια στο δικαίωμα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, η οποία θα μπορεί να παρασχεθεί μόνο μέσα από τα δημόσια νοσοκομεία.

Στο πλαίσιο αυτό, κορυφαίες πηγές του υπουργείου Εργασίας εκφράζουν την εκτίμηση ότι η προεργασία που έπρεπε να πραγματοποιηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες έχει ολοκληρωθεί και τώρα έρχεται η στιγμή της λήψης των οριστικών αποφάσεων. «Θα επιστρέψουμε σε κανονικότητα», εκτιμούν οι ίδιες πηγές, θεωρώντας ότι μπαίνει τέλος από την 1η Μαρτίου στην ανοχή που υπήρξε την τελευταία διετία και έδινε το δικαίωμα στους μη μισθωτούς ασφαλισμένους, ακόμα και με χρέη προς τον ΕΦΚΑ, να καταβάλλουν μόνο τις εισφορές υγείας για να συνεχίσουν να έχουν ασφαλιστική ικανότητα. Οι τελικές αποφάσεις βέβαια θα ληφθούν από την κυβέρνηση, σε κορυφαίο επίπεδο, δηλαδή από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.

Τα δύο βασικά σενάρια

Οι εισηγήσεις που έχουν γίνει έως τώρα θέλουν η σχετική απόφαση να επικεντρώνεται ανάμεσα σε δύο σενάρια:

ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ: Οι μισθοί των Δημοσίων Υπαλλήλων Μηχανικών στο 40% των αντίστοιχων στην Ευρώπη

 

Δελτίο Τύπου - Οι μισθοί των Δημοσίων Υπαλλήλων Μηχανικών στο 40% των αντίστοιχων στην Ευρώπη  

 

    Το ΔΣ της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ πρόσφατα, με τεκμηριωμένα στοιχεία, έδειξε το κύμα φυγής από τις Δημόσιες Τεχνικές Υπηρεσίες, αλλά και τα τεράστια προβλήματα που ανακύπτον και θα γενικευθούν από τη συνεχιζόμενη υποστελέχωση των Δημόσιων Τεχνικών Υπηρεσιών. Συγκεκριμένα:

    Η προστασία του Περιβάλλοντος, επιβάλει την εγρήγορση της Πολιτείας για τη στελέχωση και ορθή λειτουργία, όλων των αρμόδιων ελεγκτικών υπηρεσιών (ΥΔΟΜ , Υπηρεσίες Περιβάλλοντος κλπ).

    Αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πάρα πολύ μεγάλο πρόγραμμα εκτέλεσης Δημοσίων Έργων και Μελετών από όλα τα επίπεδα Δημόσιας Διοίκησης (Υπουργεία, Περιφέρειες, Δήμοι) που απαιτεί αυξημένη εποπτεία για τη διασφάλιση του Δημοσίου συμφέροντος.

    Οι γερασμένες και ασυντήρητες υφιστάμενες Υποδομές (Δημόσια κτίρια, γέφυρες, οδικοί άξονες κλπ), βρίσκονται σε οριακό σημείο και απαιτούνται επειγόντως έλεγχοι (προσεισμικοί και άλλοι), μελέτες και έργα αποκατάστασης, όπου απαιτείται ώστε να διασφαλιστεί η Δημόσια Ασφάλεια και να μη γίνουμε μάρτυρες νέων τραγωδιών, όπως στα Τέμπη.

    Η πύκνωση των «φυσικών καταστροφών» απαιτεί συνολικό και κεντρικό σχεδιασμό για την αντισεισμική προστασία, τον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό, την Πολιτική προστασία, στελεχωμένη από τους κατάλληλους επιστήμονες.

Από την άλλη όμως, όπως έχουμε αναδείξει :

    Περίπου το 40% των επιτυχόντων πρόσφατων διαγωνισμών του ΑΣΕΠ για θέσεις Μηχανικών, δήλωσε παραίτηση.

    Το 61% των υπηρετούντων στο Δημόσιο Διπλωματούχων Μηχανικών είναι άνω των 51 ετών, ενώ ελάχιστοι είναι οι νεότεροι Μηχανικοί.

    Στον πρόσφατο γραπτό διαγωνισμό του ΑΣΕΠ οι προσφερόμενες θέσεις είναι περισσότερες από τους επιτυχόντες στους κρίσιμους κλάδους των Μηχανικών και θα μείνουν ακάλυπτες.

Η πλήρης αποδόμηση του νομοσχεδίου για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, από την Μαρία Καραμανώφ, Αντιπρόεδρο του ΣτΕ ε.τ.

 Η πλήρης αποδόμηση του νομοσχεδίου για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και το καλύτερο νομικό κείμενο που δημοσιεύθηκε για την αντισυνταγματικότητα από την Μαρία Καραμανώφ, Αντιπρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ. 

Απλό μάθημα μάθημα ελληνικών: «το ρήμα «απαγορεύω» και το επίρρημα «αποκλειστικά» δεν είναι δεκτικά ερμηνείας»!. 

«Το νομοσχέδιο για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια γεννά ένα ζήτημα πολύ σοβαρότερο και από το ίδιο το μέλλον της Ανώτατης Παιδείας στην Ελλάδα. Διακυβεύει το μέλλον όχι απλώς του Κράτους Δικαίου αλλά της έννοιας του Δικαίου αυτής καθ’ εαυτήν. Γιατί η στοιχειώδης ανθρώπινη επικοινωνία, πολλώ δε μάλλον οι κανόνες Δικαίου, προϋποθέτουν μια ελάχιστη αντίληψη για το τι σημαίνουν οι λέξεις, είτε πρόκειται για απλές καθημερινές λέξεις είτε για έννοιες νομικές. 

Ναι, τα πάντα ρει και το νερό στο ποτάμι δεν είναι ποτέ το ίδιο, μας λέει ο Ηράκλειτος. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η λέξη “ποτάμι” μπορεί για κάποιον να υποδηλώνει και το βουνό και για κάποιον άλλο και τη θάλασσα. Έτσι και το Δίκαιο, για να διασφαλίσει την εξέλιξη και προσαρμογή του στις μεταβαλλόμενες κοινωνικές συνθήκες διαθέτει μεθόδους ερμηνείας: συσταλτική, διασταλτική, συνδυαστική, τελεολογική. Όλες όμως έχουν ως όριο τη σημειολογία. 

Οι λέξεις και η έννοιά τους έχουν μεγάλη σημασία για το Δίκαιο, γιατί αλλιώς δεν θα μιλούσαμε για υποχρεωτικούς κανόνες ρύθμισης της συμπεριφοράς αλλά για ενδεικτικές συμβουλές και ευγενικές υποδείξεις. Ακόμα μεγαλύτερη όμως σημασία έχουν οι λέξεις στο επίπεδο του Συντάγματος, γιατί αυτό καθορίζει με ποια διαδικασία παράγεται και τι όρια έχει το κοινό δίκαιο. Τρεις είναι οι ασφαλιστικές δικλείδες που προβλέπει το Σύνταγμα για να πετύχει τη χρυσή τομή ανάμεσα στο απαραβίαστο του Δημοκρατικού πολιτεύματος και των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνει, τη σταθερότητα και ασφάλεια της έννομης τάξης και την ευέλικτη προσαρμογή του σε διαρκώς μεταβαλλόμενα δεδομένα. 

Η πρώτη είναι οι λεγόμενες αόριστες νομικές έννοιες (ισότητα, κοινωνική αλληλεγγύη, χρηστά ήθη, κατάχρηση δικαιώματος κ.λπ.) που επιτρέπουν στο νομοθέτη, υπό τον έλεγχο πάντοτε των δικαστηρίων, να προσαρμόζει το περιεχόμενό τους στις σύγχρονες ανάγκες και αντιλήψεις. 

Οι αόριστες νομικές έννοιες έχουν και αυτές τα ερμηνευτικά τους όρια. Από κει πέρα, αν μια συνταγματική διάταξη αποδειχθεί στην πορεία ξεπερασμένη και απρόσφορη, προβλέπεται η δεύτερη ασφαλιστική δικλείδα της συνταγματικής αναθεώρησης, με συγκεκριμένες τυπικές διαδικασίες και αυξημένες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες που αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη πολιτική και κοινωνική συναίνεση. 

Η τρίτη και σπουδαιότερη δικλείδα είναι οι διατάξεις που το ίδιο το Σύνταγμα ορίζει ως ανεπίδεκτες αναθεώρησης. Είναι αυτές που καθορίζουν το πολίτευμα και τις θεμελιώδεις αξίες που αποτελούν τον πυρήνα του (μορφή του πολιτεύματος και άρθ. 2 παρ. 1, άρθ. 4 παρ. 1, 4 και 7, άρθ. 5 παρ. 1 και 3, άρθ. 13 παρ. 1 και άρθρο 26). Χάρη σε αυτές μπορούμε να είμαστε ήσυχοι ότι δεν θα μας ανακοινωθεί ένα πρωί ότι για κάποιους λόγους, σοβαρούς έστω, το πολίτευμα έχει μεταβληθεί από προεδρευόμενη σε προεδρική ή βασιλευόμενη Δημοκρατία, οι λειτουργίες του κράτους δεν είναι τρεις αλλά πέντε ή δύο, η απόλαυση των πολιτικών και ατομικών δικαιωμάτων εξαρτάται από τις θρησκευτικές μας πεποιθήσεις και οι Έλληνες δεν είναι απολύτως ίσοι απέναντι του νόμου. 

Πώς εφαρμόζονται όλα αυτά στην περίπτωση του άρθρου 16 του Συντάγματος; Από το 1975 μέχρι σήμερα η παροχή της ανώτατης εκπαίδευσης αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση (άρθ. 16 παρ. 5), η απαγόρευση της ίδρυσης ανωτάτων σχολών από ιδιώτες (άρθ. 16 παρ. 8) και η ιδιότητα του δημοσίου λειτουργού για τους Καθηγητές ΑΕΙ (άρθ. 16 παρ. 6) είχε για όλους, δικαστές, νομικούς, καθηγητές, πολιτικούς και απλούς πολίτες την ίδια ακριβώς έννοια. Μπορεί κάποιοι να διαφωνούν με τη σκοπιμότητα της ρύθμισης, όλοι όμως γνώριζαν και εξακολουθούν να γνωρίζουν ότι το ρήμα «απαγορεύω» και το επίρρημα «αποκλειστικά» δεν είναι δεκτικά ερμηνείας. Η συγκεκριμένη μορφή κρατικής οργάνωσης που χαρακτηρίζεται «νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου» δεν μπορεί να υποδηλώνει ούτε κρατικά ιδρύματα ούτε κρατικές επιχειρήσεις ούτε κρατικά μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα, πολλώ δε μάλλον τα αντίστοιχα ιδιωτικά. Ο όρος δημόσιος λειτουργός δεν μπορεί να ερμηνευθεί ότι αναφέρεται και σε δημόσιους ή ιδιωτικούς υπαλλήλους, συμβασιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες ή επιχειρηματίες. Μοναδική συνταγματική οδός για να αλλάξουν όλα αυτά είναι η διαδικασία της αναθεώρησης. Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής και μόνο είναι δυνατόν να ανοίξει η συζήτηση, να αντιπαρατεθούν τα εκατέρωθεν επιχειρήματα και να δοκιμαστεί η αντοχή τους. 

Η συζήτηση για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια που έχει ανοίξει από τον κοινό και όχι τον αναθεωρητικό νομοθέτη έχει ως έρεισμα μια πρωτοφανή στα νομικά χρονικά ερμηνευτική προσέγγιση. Υπολαμβάνει ότι το νόημα τόσο των απλών λέξεων όσο και των νομικών εννοιών είναι απολύτως σχετικό και δεν έχει αντικειμενικά όρια, ότι η σημασία και ερμηνεία τους είναι θέμα υποκειμενικής πεποίθησης και βουλητικής επιλογής. Άποψη ενδιαφέρουσα ίσως στον τομέα της ψυχολογίας ή της μεταφυσικής, εξαιρετικά επικίνδυνη όμως για το Δίκαιο και τη νομική επιστήμη. Αν γίνει δεκτή η άποψη αυτή, η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης ουσιαστικά καταργείται ως περιττή, αφού οι συνταγματικές διατάξεις θα προσλαμβάνουν το επιθυμητό κατά περίπτωση περιεχόμενο με τη μέθοδο της διασκευής τους διά της ερμηνείας. Και το χειρότερο, δεν θα υπάρχει κανένα εμπόδιο να επεκταθεί η τακτική αυτή και στις ανεπίδεκτες αναθεώρησης διατάξεις του Συντάγματος, αρκεί να θεωρηθεί ότι το απαιτεί το δημόσιο συμφέρον και οι έκτακτες περιστάσεις. 

Με πολύ απλά λόγια, γιατί περαιτέρω νομική επιχειρηματολογία δεν αξίζει τον κόπο. Η αναθεώρηση ενέχει εξ ορισμού πολιτικό ρίσκο και αβεβαιότητα ως προς το αποτέλεσμα γιατί αυτός ακριβώς είναι ο σκοπός της. Πρόκειται για την κρισιμότερη θεσμική διαδικασία στο πλαίσιο του Κράτους Δικαίου και δεν μπορεί να επιχειρείται ελαφρά τη καρδία ούτε βέβαια να παρακάμπτεται με απλό νόμο. Και εννοείται ότι ο ρόλος της είναι να προηγείται και να υπαγορεύει τις ρυθμίσεις του κοινού νομοθέτη και όχι να έπεται και να υπαγορεύεται από τα τετελεσμένα γεγονότα που δημιουργούνται από συνειδητά αντισυνταγματικές νομοθετικές επιλογές.» 

Αθήνα, 12/2/2024

Μαρία Καραμανώφ

Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ.

Ιδιωτικά Πανεπιστήμια: Αντισυνταγματικό το νομοσχέδιο υποστηρίζουν οκτώ συνταγματολόγοι

Ιδιωτικά Πανεπιστήμια: Αντισυνταγματικό το νομοσχέδιο υποστηρίζουν οκτώ συνταγματολόγοι

Άποψη του κτηρίου του Εθνικού Καποδιστρικού Πανεπιστημίου Αθηνών. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/Παντελής Σαίτας

Τι αναφέρουν στην επιστολή τους και ποια είναι η λύση που προτείνουν.

Την αντίθεσή τους σχετικά με την συνταγματικότητα του νομοσχεδίου για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων εξέφρασαν με επιστολή τους οκτώ καθηγητές συνταγματικού δικαίου. Σε αυτή διαχωρίζουν τη θέση τους από τους υπόλοιπους συναδέλφους τους που έχουν τοποθετηθεί μέχρι τώρα επί του θέματος.

Τονίζουν δε ότι «στο άρθρο 16 του Συντάγματος προβλέπεται ρητά ότι η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση, ότι οι καθηγητές τους είναι δημόσιοι λειτουργοί και ότι η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται».

Σε άλλο σημείο της επιστολής τους επισημαίνουν ότι «για την λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, κερδοσκοπικών ή μη, απαιτείται συνταγματική αναθεώρηση.»

Τέλος αναφέρουν ότι «σε τριάμισι χρόνια από τώρα είναι δυνατόν να έχει ολοκληρωθεί η συνταγματική αναθεώρηση, οπότε το ζήτημα της λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων θα μπορούσε να τεθεί ευχερώς στην ορθή συνταγματική του βάση».

Το περιεχόμενο της επιστολής

«Με αφορμή ορισμένες γνωμοδοτήσεις και τοποθετήσεις συναδέλφων, που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η πλειονότητα των καθηγητών συνταγματικού Δικαίου τάσσεται αναφανδόν υπέρ της συνταγματικότητας των κυβερνητικών σχεδίων για την λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας. Αισθανόμαστε λοιπόν την ανάγκη να δηλώσουμε ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

Στο άρθρο 16 του Συντάγματος προβλέπεται ρητά ότι η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση, ότι οι καθηγητές τους είναι δημόσιοι λειτουργοί και ότι η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται. Κατά τη γνώμη μας η ρητή αυτή απαγόρευση δεν μπορεί να παρακαμφθεί με βάση μία σύμφωνη με το ευρωπαϊκό ενωσιακό δίκαιο ερμηνεία του Συντάγματος. Άλλωστε η Ελλάδα ούτε έχει καταδικασθεί ποτέ από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για παραβίαση του ενωσιακού δικαίου εξαιτίας της απαγόρευσης λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων, ούτε καν έχει παραπεμφθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Δικαστήριο. Συνεπώς για την λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, κερδοσκοπικών ή μη, απαιτείται συνταγματική αναθεώρηση.

Διευκρινίζουμε ότι η τοποθέτησή μας απέναντι στην ως άνω αντίθετη προς το Σύνταγμα ερμηνεία δεν οφείλεται σε πολιτική αντίθεσή μας ως προς τη λειτουργία ιδιωτικών Πανεπιστημίων, επί της οποίας καθένας από εμάς διατηρεί τη προσωπική του άποψη υπέρ ή κατά, αλλά στην υποχρέωσή μας να προασπίσουμε την τήρηση του Συντάγματος. Άλλωστε, σε τριάμισι χρόνια από τώρα είναι δυνατόν να έχει ολοκληρωθεί η συνταγματική αναθεώρηση, οπότε το ζήτημα της λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων θα μπορούσε να τεθεί ευχερώς στην ορθή συνταγματική του βάση».

Ποιοι υπογράφουν την επιστολήΑλκιβιάδης Δερβιτσιώτης, Καθηγητής ΔΠΘ

Γιάννης Δρόσος, Ομ. Καθηγητής ΕΚΠΑ

Ακρίτας Καϊδατζής, Αναπλ. Καθηγητής ΑΠΘ

Ιφιγένεια Καμτσίδου, Αναπλ. Καθηγήτρια ΑΠΘ

Ξενοφών Κοντιάδης, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

Παναγιώτης Μαντζούφας, Καθηγητής ΑΠΘ

Γιώργος Σωτηρέλης, Καθηγητής ΕΚΠΑ

Κώστας Χρυσόγονος, Καθηγητής ΑΠΘ

AΛEΞHΣ MHTPOΠOYΛOΣ (KAΘHΓHTHΣ-ΠPOEΔPOΣ ENYΠEKK): AΠAΓOPEYETAI AΠOΛYTΩΣ H IΔPYΣH MH KPATIKΩN ΠANEΠIΣTHMIΩN!!!!

3 ημέρες πριν 

A

AΠOΦAΣH-KOΛAΦOΣ AΠO TO ΣτE ΛIΓO ΠPIN TH ΨHΦIΣH TOY ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΓIA TA IΔIΩTIKA ΠANEΠIΣTHMIA!

ME THN AΠOΦAΣH 922/2023 TO ΣYMBOYΛIO EΠIKPATEIAΣ AΠOΦANΘHKE KATA ΛEΞH OTI “H ANΩTATH EKΠAIΔEYΣH ΠAPEXETAI ΣTHN EΛΛAΔA AΠOKΛEIΣTIKΩΣ AΠO IΔPYMATA ΠOY AΠOTEΛOYN N.Π.Δ.Δ., ΠΛHPΩΣ AYTOΔIOIKOYMENA. AΠAΓOPEYETAI ΔE AΠOΛYTΩΣ H ΣYΣTAΣH ΣXOΛΩN ANΩTATHΣ EKΠAIΔEYΣHΣ AΠO IΔIΩTEΣ, AΣXETΩΣ TOY ΠPOOPIΣMOY Ή TOY XAPAKTHPA TΩN ΣXOΛΩN AYTΩN”.

H AΠOΦAΣH 922/2023 EINAI H TEΛEYTAIA TOY ANΩTATOY ΔIKAΣTHPIOY ΠOY AΣXOΛHΘHKE ME THN EPMHNEIA TOY APΘPOY 16 TOY ΣYNTAΓMATOΣ.

IΔOY H ΣKEΨH 7 THΣ IΣTOPIKHΣ AΠOΦAΣHΣ ΚΑΙ OΛOKΛHPH H ΥΠ’ΑΡΙΘ. 922/2023 ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΣTE ΠOY ANATPEΠEI TOYΣ ΣXEΔIAΣMOYΣ THΣ KYBEPNHΣHΣ AΛΛA KAI AΛΛΩN ΠOY ΣTHPIZOYN THN AΠOKOINΩNIKOΠOIHΣH THΣ ΠAIΔEIAΣ.

“7. Επειδή, στο άρθρο 16 του Συντάγματος ορίζονται τα εξής: «1. Η τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες … 2. Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους … 4. Όλοι οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια … 5. Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Τα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Κράτους … 6. Οι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί … 7. Η επαγγελματική και κάθε άλλη ειδική εκπαίδευση παρέχεται από το Κράτος και με σχολές ανώτερης βαθμίδας για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο από τρία χρόνια, όπως προβλέπεται ειδικότερα από τον νόμο, που ορίζει και τα επαγγελματικά δικαιώματα όσων αποφοιτούν από τις σχολές αυτές. 8. Νόμος ορίζει τις προϋποθέσεις και τους όρους χορήγησης άδειας για την ίδρυση και λειτουργία εκπαιδευτηρίων που δεν ανήκουν στο Κράτος, τα σχετικά με την εποπτεία που ασκείται πάνω σ’ αυτά, καθώς και την υπηρεσιακή κατάσταση του διδακτικού προσωπικού τους. Η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται». Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγονται τα ακόλουθα: Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται στην Ελλάδα αποκλειστικώς από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, πλήρως αυτοδιοικούμενα, απαγορεύεται δε απολύτως η σύσταση σχολών ανώτατης εκπαίδευσης από ιδιώτες, ασχέτως του προορισμού ή του χαρακτήρα των σχολών αυτών (Σ.τ.Ε. 1318/2009, 547/2008 επταμ. κ.ά.). Ως προς την επαγγελματική και κάθε άλλη ειδική εκπαίδευση, που αποσκοπεί στη μετάδοση ειδικών γνώσεων και εμπειριών, κατάλληλων για την άσκηση ορισμένου επαγγέλματος, και, αντιστοίχως, στη δημιουργία στελεχών απαραίτητων για τη λειτουργία της σύγχρονης οικονομίας, ο συντακτικός νομοθέτης, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τόσο την ιδιαίτερη φύση και αποστολή της εκπαιδεύσεως αυτής, όσο και την συνεχώς αυξανόμενη σπουδαιότητά της στη σύγχρονη ζωή, όρισε στην παράγραφο 7 ότι η επαγγελματική και κάθε άλλη ειδική εκπαίδευση, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, παρέχεται, κατ’ αρχήν, από το Κράτος, σε όλες τις βαθμίδες της, ώστε να ικανοποιείται, και κατά το μέρος τούτο, το προβλεπόμενο στην παράγραφο 4 κοινωνικό δικαίωμα στην εκπαίδευση·καθιέρωσε δε, ιδιαίτερο καθεστώς για τις σχολές της εν λόγω κατηγορίας, ορίζοντας ότι η επαγγελματική εκπαίδευση μπορεί να παρέχεται και με σχολές ανώτερης βαθμίδας, για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο από τα τρία έτη, και ότι ο νόμος καθορίζει τα δικαιώματα των αποφοίτων των σχολών αυτών.

Από την ανωτέρω διάταξη δεν συνάγεται, όμως, ότι επιβάλλεται η παροχή της ανωτέρω εκπαίδευσης αποκλειστικώς από το Κράτος. Συνεπώς, ως προς την επαγγελματική ή άλλη ειδική εκπαίδευση, ναι μεν δεν κατοχυρώνεται συνταγματικώς ατομικό δικαίωμα των ιδιωτών να ιδρύουν εκπαιδευτήρια αυτής της κατηγορίας, αλλά το Σύνταγμα δεν απαγορεύει την ίδρυσή τους και από ιδιώτες. Η δυνατότητα των ιδιωτών να ιδρύουν εκπαιδευτήρια επαγγελματικής ή άλλης ειδικής εκπαιδεύσεως αποτελεί αντικείμενο ρυθμίσεως, με κανόνες δικαίου που θέτει ο κοινός νομοθέτης, ο οποίος μπορεί να επιτρέψει ή και να απαγορεύσει την ίδρυση και λειτουργία τους από ιδιώτες, μετά από εκτίμηση της επάρκειας των αντίστοιχων δημοσίων σχολών να καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες, εν όψει και των κατευθύνσεων και αναγκών της εθνικής οικονομίας, των γενικότερων επιπτώσεων από τη λειτουργία τέτοιων ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων, καθώς και όλων των συναφών παραγόντων (βλ. Σ.τ.Ε. 1318/2009, 547/2008 επταμ., 211/2006 κ.ά.).

Τέλος, κατά το Σύνταγμα, η ανώτατη εκπαίδευση και η ανώτερη επαγγελματική ή άλλη ειδική εκπαίδευση διακρίνονται μεταξύ τους, ως προς την αποστολή και την οργάνωση. Βασική αποστολή των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι η καλλιέργεια της επιστήμης, που αναλύεται σε έρευνα και διδασκαλία. Αντιθέτως, η προβλεπόμενη στην παράγραφο 7 επαγγελματική εκπαίδευση, η οποία παρέχεται και από σχολές ανώτερης βαθμίδας, αποσκοπεί, σύμφωνα με τα ήδη εκτεθέντα, στη μετάδοση ειδικών γνώσεων και εμπειριών, κατάλληλων για την άσκηση ορισμένου επαγγέλματος. Διαφορετική είναι και η οργανωτική διάρθρωση, αφού η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικώς σε ιδρύματα, υπό τη μορφή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, με πλήρη αυτοδιοίκηση και από καθηγητές που απολαύουν ειδικών εγγυήσεων, κατά την παράγραφο 6, ενώ ως προς τις σχολές που παρέχουν επαγγελματική εκπαίδευση, ακόμη και ανώτερης βαθμίδας, δεν προβλέπεται αντίστοιχη συνταγματική κατοχύρωση της νομικής μορφής τους και του υπηρεσιακού καθεστώτος του διδακτικού προσωπικού τους.

Παραλλήλως, ο συντακτικός νομοθέτης ενισχύει την διαφοροποίηση των δύο αυτών οργανωτικών σχημάτων, με τον περιορισμό της διάρκειας των σπουδών της ανώτερης επαγγελματικής εκπαίδευσης σε τρία έτη. Ο διαχωρισμός των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων από τις σχολές επαγγελματικής εκπαιδεύσεως ανώτερης βαθμίδας δεν δύναται ούτε να ματαιωθεί αμέσως από τον κοινό νομοθέτη, με την εξίσωσή τους, ούτε και να καταστρατηγηθεί εμμέσως, με την παράταση του χρόνου σπουδών στις σχολές επαγγελματικής εκπαίδευσης ανώτερης βαθμίδας πέραν της συνταγματικώς οριζόμενης τριετίας και την ταυτόχρονη αλλοίωση του προγράμματος σπουδών, ώστε να μην παρέχεται σε αυτές η κατά το Σύνταγμα επαγγελματική ή άλλη ειδική εκπαίδευση, αλλά εκπαίδευση προσομοιάζουσα προς την παρεχόμενη από τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύµατα (Σ.τ.Ε. 678/2005 Ολομ., 1958/2000 Ολομ.). Θα συνιστούσε δε συνταγματικώς ανεπίτρεπτη καταστρατήγηση, μεταξύ άλλων, ο καθορισμός των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων σχολών που δεν εντάσσονται στην ανώτατη εκπαίδευση, αλλά στην μεταδευτεροβάθμια επαγγελματική ή άλλη ειδική εκπαίδευση, την δυνάμενη, υπό προϋποθέσεις, να παρέχεται και από ιδιώτες, σύμφωνα με τα εκτεθέντα ανωτέρω, κατά πλήρη εξομοίωση προς τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον ίδιο επαγγελματικό τομέα. Και τούτο διότι η εξομοίωση αυτή θα καθιστούσε τους χορηγούμενους από τους φορείς της μεταδευτεροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης τίτλους ουσιαστικώς ισοδύναμους προς τους χορηγούμενους από σχολές ανώτατης βαθμίδας και θα αναιρούσε έτσι την προβλεπόμενη στο Σύνταγμα ως άνω διάκριση, καθώς και την απαγόρευση ιδρύσεως σχολών ανώτατης εκπαίδευσης από ιδιώτες (πρβ. Σ.τ.Ε. 678/2005 Ολομ. κ.ά.).“.

922-2023-ΣτΕΛήψη

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://enypekk.gr/2024/02/09/alexhs-mhtpopoylos-kathhghths-ppoedpos-enypekk-apagopeyetai-apolytos-h-idpysh-mh-kpatikon-panepisthmion

Λεφτά για τους παραχωρησιούχους υπάρχουν...

Πληρώσαμε 91,6 εκατ. για διόδια που δεν έγιναν

Αποζημιώσεις σε Νέα Οδό για τους πλευρικούς σταθμούς σε Βαρυμπόμπη, Αγιο Στέφανο και τον μετωπικό στην έξοδο Χαλκίδας

Γιώργος Λιάλιος07.02.2024 • 13:01

Κοινοποίηση

0 ΣχόλιαΣχόλια

Ανοιχτό αφήνει το υπουργείο Υποδομών το ενδεχόμενο κατασκευής των πλευρικών διοδίων σε Βαρυμπόμπη και Αγιο Στέφανο, καθώς και των μετωπικών διοδίων στην έξοδο προς Χαλκίδα, αλλά μόνο εφόσον δημιουργηθούν «υβριδικά» διόδια.

Οπως προκύπτει, το υπουργείο έχει ήδη καταβάλλει σε αποζημιώσεις στη Νέα Οδό 91,6 εκατ. ευρώ για τη μη λειτουργία των τριών σταθμών. Το «πάγωμα» των τριών σταθμών αποφασίστηκε το 2017 με μυστική συμφωνία ανάμεσα στον παραχωρησιούχο και το Δημόσιο, η οποία ανανεώθηκε το 2021 έως το τέλος του 2024.

Η συμφωνία του 2017 με τον παραχωρησιούχο ανανεώθηκε το 2021 και ισχύει έως τα τέλη του 2024.

Τα ενδιαφέροντα στοιχεία έρχονται στο φως από την απάντηση του υπουργείου Υποδομών σε ερώτηση που κατέθεσαν στη Βουλή βουλευτές του ΚΚΕ. Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά την ανακατασκευή της γέφυρας, «στον βασικό σχεδιασμό του έργου προβλέπεται η ανακατασκευή του τεχνικού (γέφυρα Βαρυμπόμπης) με διεύρυνση του πλάτους της υφιστάμενης γέφυρας με εξυπηρέτηση των κινήσεων αυτής, καθώς και αναμόρφωση του κόμβου Βαρυμπόμπης. Η έναρξη και ολοκλήρωση των εργασιών είναι στον άμεσο σχεδιασμό του υπουργείου Υποδομών», αναφέρει έγγραφο της αρμόδιας υπηρεσίας του υπουργείου (Ειδική Υπηρεσία Δημοσίων Εργων με σύμβαση παραχώρησης). Οπως διευκρινίζει, οι εργασίες μπορούν να ξεκινήσουν μετά την ενημέρωση των κατοίκων και την εφαρμογή κυκλοφοριακών μέτρων.

Τα κολέγια στον «πάτο» των διεθνών κατατάξεων

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αν και υπολείπονται σε σχέση με τα δημόσια ΑΕΙ, το υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να τα κάνει ισότιμα
Τα κολέγια στον «πάτο» των διεθνών κατατάξεων
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ07.02.24 16:03Χρήστος Κάτσικας

Ενώ το ΕΚΠΑ είναι 49ο στην Ε.Ε. και 180ό στον κόσμο και το ΑΠΘ 59ο στην Ε.Ε. και 205ο στον κόσμο, τα δύο καλύτερα κολέγια, το Deree και το Metropolitan College, κατατάσσονται μετά και το τελευταίο δημόσιο ΑΕΙ στην 625η θέση στην Ε.Ε. και 2.811η παγκοσμίως και στη θέση 992 στην Ε.Ε. και παγκοσμίως στην 6.188 αντίστοιχα.

Πριν από περίπου ενάμιση μήνα, στις 24 Δεκεμβρίου 2023, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στον ΣΚΑΪ μίλησε για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, τονίζοντας μεταξύ άλλων πως «και τα κολέγια μπορούν να ιδρύσουν μη κρατικό πανεπιστήμιο».

Ο υπουργός Παιδείας είχε αναφερθεί στα κολέγια που λειτουργούν στην Ελλάδα, λέγοντας ότι «τα αναγνωρισμένα κολέγια είναι σήμερα 33 με χιλιάδες σπουδαστές και συγκεκριμένα επαγγελματικά δικαιώματα, με ένα θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας διαμορφωμένο από την Ευρωπαϊκή Ενωση».

Και πρόσθεσε: «Με το νομοσχέδιο δεν αλλάζει κάτι σε σχέση με τα κολέγια που σήμερα λειτουργούν. Και αυτά μπορούν να ιδρύσουν, σε συνεργασία με ξένα αναγνωρισμένα ιδρύματα, ένα μη κρατικό πανεπιστήμιο, όπως στο νομοσχέδιο προβλέπεται, δηλαδή ικανοποιώντας τις δύο απαραίτητες προϋποθέσεις: να τηρούν το σύνολο των προβλεπόμενων κριτηρίων ίδρυσης και λειτουργίας του νόμου και να είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα».

Λίγες μέρες αργότερα, στις 9 Ιανουαρίου 2024, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στην εκπομπή της ΕΡΤ «Στο Κέντρο», δήλωνε: «[…] Εχουμε ήδη άνω των τριάντα δομών στην Ελλάδα που παρέχουν πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα. Η διαφοροποίηση είναι ότι δεν παρέχουν ακαδημαϊκά δικαιώματα. Εμείς θέλουμε μέσα από μια τελολογική ανάγνωση του Συντάγματος, υπό το φως του ενωσιακού δικαίου, η χώρα έμμεσα να ανακτήσει την κυριαρχία στον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

»Θέτοντας αυστηρά κριτήρια για τα παραρτήματα. Λέγοντας, δηλαδή, ότι εφόσον είναι μη κερδοσκοπικά και εφόσον πληρούν μια σειρά από πολύ αυστηρές προϋποθέσεις, τις κοινά αποδεκτές προϋποθέσεις, σε συνάρτηση με την έγκριση της Εθνικής μας Ανεξάρτητης Αρχής για την Ανώτατη Εκπαίδευση, να δώσουμε και το ακαδημαϊκό δικαίωμα. Αρα, πλήρη ισοτιμία με τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια».

Πρόσφατα έγινε γνωστή η παγκόσμια κατάταξη πανεπιστημίων για το 2023 από την webometrics που θεωρείται έγκυρος αξιολογητής. Γνωρίζουμε ότι οι διάφορες διεθνείς κατατάξεις πανεπιστημίων δεν αποδίδουν ποτέ την πλήρη εικόνα. Οταν όμως οι διαφορές, που θα αναπτύξουμε στη συνέχεια, είναι τόσο μεγάλες, η εικόνα που προκύπτει δεν μπορεί να είναι προϊόν στατιστικού λάθους.

Πρώτο μεταξύ των ελληνικών ΑΕΙ είναι το ΕΚΠΑ (49ο στην Ε.Ε. και 180ό στον κόσμο). Σημειώνεται ότι πρώτη φορά ελληνικό ΑΕΙ σπάει το φράγμα των 200 καλύτερων πανεπιστημίων στον κόσμο. Ακολουθούν το ΑΠΘ (59ο στην Ε.Ε. και 205ο στον κόσμο), το ΕΜΠ (103ο και 329ο αντίστοιχα), το Πανεπιστήμιο Πάτρας (166ο και 533ο) και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (181ο και 581ο).

Η ξεχωριστή επίδοση των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων (θα λέγαμε «αριστεία» αν η σημασία της λέξης αυτής δεν είχε κατακρεουργηθεί από τους διάφορους υποστηρικτές της) σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας που διαρκούν δώδεκα χρόνια και συνεχίζονται υπογραμμίζει την αυταπάρνηση και τον αγώνα που δίνουν τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας για να κρατήσουν όρθια τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια.

Αγώνα που, όπως σημειώνει ο πανεπιστημιακός Κ. Μηλολιδάκης, υπονομεύεται από τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης με την παραχώρηση επαγγελματικών δικαιωμάτων σε αποφοίτους ιδιωτικών κολεγίων και την κατασπατάληση πόρων για παραρτήματα της ΕΛ.ΑΣ. μέσα στα ΑΕΙ (το προϋπολογισθέν κόστος του σώματος αυτού είναι 20 εκατομμύρια ευρώ ετησίως όταν το σύνολο της τακτικής χρηματοδότησης για τα ΑΕΙ της χώρας είναι μόλις 91,6 εκατομμύρια).

Αλλά μια και ο λόγος για τα ιδιωτικά «κολέγια», τι πουλιά πιάνουν στην κατάταξη διεθνώς; Τα δύο καλύτερα κολέγια είναι το Deree (American College of Greece), που κατατάσσεται μετά και το τελευταίο δημόσιο ΑΕΙ στην 625η θέση στην Ε.Ε. και 2.811η παγκοσμίως, καθώς και το Metropolitan College που κατατάσσεται στη θέση 992 στην Ε.Ε. και παγκοσμίως στην 6.188.

Ας δούμε και την κατάταξη μερικών ακόμη ιδιωτικών «κολεγίων». Ο πρώτος αριθμός είναι η κατάταξη στην Ε.Ε. και ο δεύτερος η παγκόσμια κατάταξη:

American University of Athens: 3.051 – 23.295

Athens School of Management: 2.980 – 22.272

René Descartes College: 2.947 – 21.780

British Hellenic College: 2.857 – 20.800

DEI College: 2.783 – 20.131

ICBS Business School: 2.783 – 20.131

Hellenic American University: 2.303 – 16.655

Hellenic American Education Center: 2.014 – 14.903

Bca Business Studies: 1.914 – 14.234

New York College: 1.690 – 12.722

CITY College International Faculty University of Sheffield: 1.581 – 11.968

Mediterranean College: 1.566 – 11.826

City Unity College: 1.238 – 9.166

American College of Thessaloniki: 1.201 – 8.711

Metropolitan College: 992 – 6.188

American College of Greece: 625 – 2.811

Ο μόνος τρόπος να γίνουν κάποτε πραγματικά ισότιμα τα ιδιωτικά κολέγια με τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια είναι να λεηλατηθούν η άυλη περιουσία, οι εγκαταστάσεις, η υποδομή και το προσωπικό των δημοσίων ΑΕΙ από τις ιδιωτικές εκπαιδευτικές επιχειρήσεις, με παράλληλη επιδότηση των τελευταίων από τον κρατικό κορβανά. Εναλλακτικά, να μετατραπούν τα ίδια τα ΑΕΙ σε «κολέγια» με την εισαγωγή διδάκτρων, με την υποβάθμιση και τον εκφυλισμό τους. Οι χαοτικές καταστάσεις που προωθεί η ελληνική κυβέρνηση μέσα στα ΑΕΙ με τις τελευταίες νομοθετικές της πρωτοβουλίες ενδεχομένως να εξυπηρετούν ακριβώς αυτόν τον σχεδιασμό.

Κρίση Στέγης: Οι νέες χρήσεις ανοίκιαστων καταστημάτων στη Θεσσαλονίκη

Κρίση Στέγης: Οι νέες χρήσεις ανοίκιαστων καταστημάτων στη Θεσσαλονίκη 

Οι μόνιμοι κάτοικοι αναγκάζονται να φύγουν από το κέντρο και τη θέση τους καταλαμβάνουν οι τουρίστες 

- Γράφει ο Κώστας Σαμδάνης, μέλος του ΑΡΑΓΕΣ και της Αντιπροσωπείας ΤΕΕ για το Parallaxi 9 Φεβρουαρίου 2024, στα πλαίσια του αφιερώματος Που πάει αυτή η πόλη?

https://parallaximag.gr/parallax-view/teychi/parallaxi-fevroyarioy-poy-paei-ayti-i-poli

Η Θεσσαλονίκη αλλάζει, όπως αλλάζει όλος ο κόσμος. Αυτό συνέβαινε πάντα, αυτό συμβαίνει τώρα και θα συνεχίσει να συμβαίνει. Το ερώτημα είναι πού οδηγούμαστε και ποιο σκοπό εξυπηρετούν οι μεταβολές που συμβαίνουν, αν και σε ποιο βαθμό αυτές συμβαίνουν αυτόματα από τη δυναμική της αγοράς ή οργανωμένα βάση σχεδίου ορίζοντας μια νέα ταυτότητα της πόλης και αν η νέα αυτή ταυτότητα αξιοποιεί και αναδεικνύει τα στοιχεία που τη συνθέτουν σήμερα ή αν αδιαφορεί για αυτά. 

 Σε αυτά τα πλαίσια στη δημόσια συζήτηση για την κατεύθυνση της πόλης δεν υπάρχει απλώς έλλειμμα ενημέρωσης. Υπάρχει έλλειψη σκέψης και σύνθεσης των πολυπαραγοντικών πολεοδομικών και χωροταξικών επιλογών η οποία καλύπτεται με αφορισμούς και δαιμονοποίηση της αντίθετης γνώμης και της κοινωνικής διαμαρτυρίας. 

Οι κατευθύνσεις και οι κυρίαρχες χωρικές επιλογές προβάλλονται από το σύνολο του πλέγματος εξουσίας ως η μόνη βιώσιμη επιλογή με μοναδικό κριτήριο την οικονομική άνθιση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων και συμφερόντων. Η πολεοδομική επιστήμη όμως, δεν είναι μονοπαραγοντική, αλλά ένα εργαλείο σύναψης κοινωνικού συμβολαίου και συνοχής, με αντικείμενο τη χωρική οργάνωση και εξασφάλιση όλων των μερών που συνθέτουν τις πολυπληθείς λειτουργίες της πόλης και των συγκρουόμενων συμφερόντων που αναπόφευκτα συγκεντρώνονται στον αστικό ιστό. 

Η απαξίωση του κεντρικού σχεδιασμού και η αντικατάσταση του από ειδικά χωρικά σχέδια και αποσπασματικές τοπικές μελέτες με ευνοϊκές ρυθμίσεις κατά παρέκκλιση των γενικών κανόνων, αντανακλά την αποστροφή της οικονομικής ελίτ προς την οργάνωση και τη διάρρηξη ένας κοινωνικού συμβολαίου του παρελθόντος που εξασφάλιζε τις βασικές ανάγκες και εν τέλη την ύπαρξη των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων εντός της πόλης. 

Η οργάνωση και η εξυπηρέτηση από την κεντρική εξουσία με τη σύμφωνη γνώμη και τη συνεργασία των τοπικών αρχών αυτών των αδηφάγων συμφερόντων έχει ολέθριες συνέπειες για την πόλη, όπως επίσης και ο παραγκωνισμός των απόψεων της επιστημονικής κοινότητας πάνω στα ζητήματα αυτά, αλλά και η απαξίωση κάθε φωνής κοινωνικής διαμαρτυρίας. 

Φοβού τα αντιπλημμυρικά!

Φοβού τα αντιπλημμυρικά!30-12-2023

Κίμων Χατζημπίρος

του Κίμωνα Χατζημπίρου

Οι πλημμύρες δεν συμβαίνουν τόσο από έλλειψη κατασκευής αντιπλημμυρικών έργων, όσο από αυθαίρετες, παράνομες και λανθασμένες παρεμβάσεις, με επιβαρυντικό παράγοντα την κλιματική αλλαγή. Στους ποταμούς της Θεσσαλίας, σύμφωνα με σχετικό πόρισμα Ολλανδών εμπειρογνωμόνων, πρέπει να δοθεί ζωτικός χώρος. Οι κοίτες τους έχουν περιορισθεί σε υπερβολικό βαθμό, επειδή οι πλημμυρικές ζώνες έχουν γίνει καλλιέργειες, χώροι κατοικίας, βιομηχανίας ή υποδομών.

Το 1994, η εκτροπή του Αχελώου ήταν βασική κυβερνητική προτεραιότητα. Όμως, η κατασκευή του απαραίτητου αρδευτικού δικτύου, που θα μοίραζε στους αγρότες τα εκτρεπόμενα προς την Θεσσαλία νερά, είχε απαγορευτικό κόστος. Το αρμόδιο υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ βρήκε μια επιπόλαιη λύση: Για να επιτευχθεί η πλήρης αξιοποίηση των νερών της εκτροπής, προϋπόθεση ήταν η ολοκλήρωση κατασκευής των αντίστοιχων αρδευτικών δικτύων, τα οποία όμως για πολλά χρόνια δεν μπορούσαν να ενταχθούν στα χρηματοδοτικά προγράμματα. Προτάθηκε λοιπόν, η άρδευση να γίνεται προσωρινά μέσω των υφισταμένων δικτύων (αποχετευτικά-αποστραγγιστικά). Οι έμπειρες υπηρεσίες του υπουργείου δεν αγνοούσαν πόσο επικίνδυνη είναι, σε περίπτωση αιφνίδιας ραγδαίας βροχής, η χρήση του αποστραγγιστικού δικτύου ως αρδευτικού. Τα αποστραγγιστικά κανάλια πρέπει να είναι πάντοτε συντηρημένα και άδεια από νερό, για να παροχετεύσουν μια ξαφνική πλημμύρα. Όταν οι αγρότες τα χρησιμοποιούν ως αρδευτικά, κατασκευάζοντας μικρά φράγματα που συγκεντρώνουν το νερό και τα οποία δεν μπορούν να απομακρυνθούν εγκαίρως, το δίκτυο την κρίσιμη στιγμή είναι ανίκανο να παροχετεύσει την πλημμύρα (Η Δίκη του Αχελώου, 1999, εκδόσεις Στοχαστής).

Το παράδειγμα δείχνει αφενός την ελαφρότητα με την οποία προτείνονται ακατάλληλες λύσεις για να ικανοποιηθούν πιεστικές απαιτήσεις κατοίκων και τοπικών παραγόντων, αφετέρου τους κινδύνους που λανθασμένες παρεμβάσεις προκαλούν σε μια περιοχή ευάλωτη σε πλημμύρες. Η Θεσσαλία, τεράστια λίμνη σε προϊστορικές εποχές, ήταν σε σημαντικό ποσοστό ελώδης όταν ενώθηκε με την Ελλάδα, το 1881. Εκτεταμένα αποστραγγιστικά έργα απέδωσαν μεγάλες εκτάσεις στις καλλιέργειες, ωστόσο, η μνήμη της κλειστής λεκάνης παραμένει και, κατά καιρούς, το νερό επιστρέφει με μορφή πλημμύρας. Τα αντιπλημμυρικά έργα δεν παρέχουν πλήρη προστασία. Π.χ. αν κατασκευασθούν για περίοδο επαναφοράς 50 ετών, η πεδιάδα θα έχει 2% πιθανότητα κάθε χρόνο να πλημμυρίσει. Αν κατασκευασθούν πιο ογκώδη έργα για να μειωθεί η πιθανότητα, τότε αυξάνονται δυσθεώρητα το κόστος και οι περιβαλλοντικές συνέπειες. Επιπλέον, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή σταδιακά αυξάνει, σε άγνωστο βαθμό, την πιθανότητα πλημμύρας.

Οι πλημμύρες δεν συμβαίνουν τόσο από έλλειψη κατασκευής αντιπλημμυρικών έργων, όσο από αυθαίρετες, παράνομες και λανθασμένες παρεμβάσεις, με επιβαρυντικό παράγοντα την κλιματική αλλαγή. Στους ποταμούς της Θεσσαλίας, σύμφωνα με σχετικό πόρισμα Ολλανδών εμπειρογνωμόνων, πρέπει να δοθεί ζωτικός χώρος. Οι κοίτες τους έχουν περιορισθεί σε υπερβολικό βαθμό, επειδή οι πλημμυρικές ζώνες έχουν γίνει καλλιέργειες, χώροι κατοικίας, βιομηχανίας ή υποδομών. Επομένως, πρέπει να δοθεί βάρος όχι στα αναχώματα και άλλα έργα στον κάμπο τα οποία περιορίζουν τα ποτάμια, αλλά στην διάθεση χώρου όπου θα εκτονώνεται η πλημμύρα. Προκύπτει επίσης από το πόρισμα η ανάγκη σφιχτής και αποτελεσματικής τοπικής διακυβέρνησης, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με αμιγώς επιστημονικά κριτήρια από μια αρχή, χωρίς πιέσεις και μπερδεμένες διαδικασίες.

Μετά τις πρόσφατες καταστροφές, ένα άγχος να φτιαχτούν αντιπλημμυρικά έργα κατέλαβε ολόκληρη την κρατική μηχανή, παντού προγραμματίζονται βιαστικές επεμβάσεις σε ποτάμια και ρέματα. Ξεχνούν ότι η ορθολογική διαχείρισή τους πρέπει να γίνεται τοπικά ετεροχρονισμένη και με ελαχιστοποίηση της καταστροφής στην παρόχθια βλάστηση, ώστε να περιορίζεται η ζημιά των οικοσυστημάτων.

Χωρίς διεπιστημονικές μελέτες, τα αντιπλημμυρικά έργα κινδυνεύουν να γίνουν η χαρά του εργολάβου και της μπουλντόζας, να αποτελέσουν πεδίο αυθαιρεσίας και τεράστιας σπατάλης κρατικών χρημάτων, που αφθονούν λόγω Ταμείου Ανάκαμψης. Δήμαρχοι, Περιφερειάρχες, τοπικοί βουλευτές, κατασκευαστικά συμφέροντα κ.λπ. πιέζουν για φαραωνικά φράγματα, αναχώματα και άλλα πανάκριβα έργα. Δυστυχώς, τα μικρά αλλά αποτελεσματικά φράγματα στα βουνά και άλλα έργα ορεινής υδρονομίας, όπως και οι απαραίτητες μετακινήσεις κάποιων οικισμών και δραστηριοτήτων από περιοχές που εύκολα πλημμυρίζουν, δεν αρέσουν. Προσφέρουν μεν μεγάλη υπηρεσία στην αντιπλημμυρική και οικολογική προστασία αλλά δίνουν μικρό πολιτικό ή εργολαβικό κέρδος.

Μηχανικοί που καταγράφουν ζημιές σε φυσικές καταστροφές, πληρώνουν από την τσέπη τους τα μεταφορικά

Μηχανικοί που καταγράφουν ζημιές σε φυσικές καταστροφές, πληρώνουν από την τσέπη τους τα μεταφορικά

Η αποζημίωση αργεί επί μήνες και οι ίδιοι παραμένουν για χρόνια όμηροι συμβάσεων ορισμένου χρόνου

πλημμυρισμένη Θεσσαλία (AP)

Από την τσέπη τους αναγκάζονται συχνά να πληρώνουν τα έξοδα των μετακινήσεών τους έως ότου αποζημιωθούν ύστερα από μήνες οι μηχανικοί, οι οποίοι συμμετέχουν στα κλιμάκια καταγραφής ζημιών μετά από κάθε φυσική καταστροφή και είναι εξ αντικειμένου οι πρώτοι που καταφτάνουν στις πληγείσες περιοχές αντιμετωπίζοντας και επιπρόσθετους κινδύνους δεδομένου ότι πολλές φορές τα φαινόμενα δεν έχουν ολοκληρωθεί. Ήδη υπάρχουν περιπτώσεις, στις οποίες οφείλονται αποζημιώσεις από τον περασμένο Οκτώβριο.

Για χρόνια όμηροι συμβάσεων ορισμένου χρόνου

Την ίδια στιγμή, ο κύριος όγκος των εργαζομένων που διενεργούν αυτοψίες δεν απασχολείται με μόνιμη σχέση εργασίας, αλλά ζει επί χρόνια την ομηρία της παράτασης συμβάσεων, την ώρα μάλιστα που στις περιπτώσεις «κενών διαστημάτων», δηλαδή τις περιόδους που μπορεί οι συμβάσεις τους να έχουν λήξει και να μην έχουν ανανεωθεί ακόμα, οι ίδιοι δεν έχουν ούτε το δικαίωμά υπογραφής, γεγονός που έχει άμεσες συνέπειες στους πληγέντες, οι οποίοι θα καθυστερήσουν ακόμα περισσότερο να αποζημιωθούν.

Για το Μεταξουργείο που «πεθαίνει»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μεταξουργείο, λαδοπαστέλ σε χαρτί, Τ. Παπαϊωάννου

Για το Μεταξουργείο που «πεθαίνει»

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ06.02.24 20:30Τάσης Παπαϊωάννου*

Οι γειτονιές μετατρέπονται σε ένα ψεύτικο πολυκαιρισμένο σκηνικό, σε μια νεκρή φωταγωγημένη βιτρίνα που προσελκύει τους τουρίστες και τους κοσμικούς, οι οποίοι ανάλογα με τις μόδες που επικρατούν, αρέσκονται να συχνάζουν σε τέτοια δήθεν cult «αυθεντικά» περιβάλλοντα. Φαινόμενα γνωστά στις πόλεις του εξωτερικού που τελευταία κάνουν την εμφάνισή τους και στις γειτονιές ή στους «μαχαλάδες» της Αθήνας, όπως τις αποκαλούσαν χαρακτηριστικά οι κάτοικοι στην καλλιτεχνική εκδήλωση-πορεία που διοργάνωσαν πριν από λίγες μέρες στην Πλαταιών, τον πολύπαθο δρόμο του Μεταξουργείου.

Οι νεοελληνικές πόλεις εμφανίζουν, ορατά πια, τα σημάδια που άφησαν και συνεχίζουν να αφήνουν, οι καταστροφικές πολιτικές των τελευταίων χρόνων στη χώρα. Οι επιπτώσεις των επαχθών μνημονίων, της δυσβάσταχτης λιτότητας και της οικονομικής αφαίμαξης χιλιάδων νοικοκυριών, αποτυπώνονται ολοκάθαρα και στο χτισμένο περιβάλλον. Σπίτια που ξεπουλήθηκαν όσο όσο, διαμερίσματα που εγκαταλείφθηκαν, οικογένειες που ξεσπιτώθηκαν βίαια αδυνατώντας να πληρώσουν τα ακριβά ενοίκια που έχουν εκτιναχθεί σε τέτοιο υπερβολικό βαθμό, ώστε να μιλάμε πλέον για μια επικίνδυνη «φούσκα» που απειλεί την ίδια την ελληνική οικονομία (1).

Η διάρρηξη, ο κατακερματισμός και εν τέλει η διάλυση του κοινωνικού ιστού στις περισσότερες γειτονιές της Αθήνας αντανακλώνται και στον πολεοδομικό ιστό τους. Αρκεί να περπατήσει κανείς σε δρόμους των Εξαρχείων, των Πετραλώνων, του Μεταξουργείου, του Ψυρρή, για να αντιληφθεί πως οι οικοδομικές εργασίες που συντελούνται εκεί είναι τουλάχιστον αναντίστοιχες με το βιοτικό επίπεδο και τις οικονομικές δυνατότητες των κατοίκων τους. Νέες πολυώροφες οικοδομές ορθώνονται στη θέση παλιών σπιτιών, ενώ ανακατασκευές υπαρχουσών πολυκατοικιών και ανακαινίσεις μεμονωμένων διαμερισμάτων συντελούνται σχεδόν σε κάθε οικοδομικό τετράγωνο. Λινάτσες καλύπτουν τις προσόψεις, κάδοι υλικών βρίσκονται παρκαρισμένοι στους δρόμους, παλιές πόρτες, παράθυρα, ντουλάπια, στοιβάζονται μαζί με τα σκουπίδια στις γωνίες των δρόμων. Οι νέες αυτές κατοικίες, όμως, σπανίως απευθύνονται στους μόνιμους κατοίκους των περιοχών αυτών και πολύ περισσότερο –βέβαια– σε ενοικιαστές.

ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ: Συμμετοχή στη Στάση Εργασίας της ΑΔΕΔΥ και στο Πανεκπαιδευτικό Συλλαλητήριο στις 8/2

Συμμετοχή στη Στάση Εργασίας της ΑΔΕΔΥ και στο Πανεκπαιδευτικό Συλλαλητήριο στις 8/2

Σε συνέχεια της από 10/1/2024 Ανακοίνωσης μας και της σχετικής απόφασης του ΓΣ της ΑΔΕΔΥ, συμμετέχουμε στη Στάση Εργασίας την Πέμπτη 8/2 από τις 11πμ μέχρι τη λήξη ωραρίου καθώς και στη συγκέντρωση στις 12:00 στα Προπύλαια στο Πανελλαδικό Συλλαλητήριο που καλούν οι Φοιτητικοί Σύλλογοι και στο οποίο συμμετέχει όλη η εκπαιδευτική κοινότητα αλλά και τα Σωματεία.

Η μεγάλη εικόνα της αντιδραστικής και ολέθριας για το μέλλον των παιδιών μας «μεταρρύθμισης» είναι ότι με αυτήν η Πολιτεία εκχωρεί σε οικονομικά συμφέροντα τη θεμελιώδη Συνταγματική της υποχρέωση να χρηματοδοτεί την ανώτατη εκπαίδευση και την επιστημονική έρευνα. Εμπορευματοποιεί την Ανώτατη Εκπαίδευση προς όφελος συγκεκριμένων επιχειρηματικών ομίλων, δεσμεύει περαιτέρω την ανάπτυξη της επιστημονική γνώσης από τα δεσμά του κέρδους, μετατρέπει τους φοιτητές σε πελάτες «πακέτων σπουδών» μίας χρήσης, αναιρεί τη μεγάλη κατάκτηση της καθολικής και ισότιμης πρόσβαση στο δημόσιο Πανεπιστήμιο η οποία μετέτρεψε την παιδεία από κληρονομικό προνόμιο μιας αριστοκρατίας ισχύος και πλούτου σε δικαίωμα όλων. Στηρίζουμε τα αιτήματα των Φοιτητικών Συλλόγων, γιατί η παιδεία είναι υπόθεση όλου του λαού.

• Όχι στα ιδιωτικά πανεπιστήμια! Να μην κατατεθεί το νομοσχέδιο.
• Όχι στην παράκαμψη και την αναθεώρηση του άρθρου 16.
• Αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση για όλους και όλες.
• Όχι στις διώξεις και την καταστολή των αγώνων της νεολαίας

Συλλογή υπογραφών αποφοίτων πολυτεχνικών σχολών ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Συλλογή υπογραφών αποφοίτων πολυτεχνικών σχολών ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Yπογράφετε σε αυτό το κείμενο: 

Οι πρώτες 405 υπογραφές εδώ

Όχι στα Ιδιωτικά Πανεπιστήμια!

Παλιοί και παλιές φοιτητές και φοιτήτριες πολυτεχνικών σχολών καλούμε στις κινητοποιήσεις ενάντια στα Ιδιωτικά Πανεπιστήμια! Όλοι και όλες στον αγώνα!

Εμείς που σπουδάσαμε, είτε στο κοντινό είτε στο μακρινό παρελθόν, στα Πολυτεχνεία και τις Πολυτεχνικές Σχολές της χώρας, ενώνουμε τη φωνή μας με το φοιτητικό κίνημα του σήμερα, που το ημερολόγιο γράφει Ιανουάριος του 2024. Ανταποκρινόμαστε στο κάλεσμα των φοιτητικών συλλόγων, της πανεπιστημιακής κοινότητας για συμπαράσταση και κοινό αγώνα ενάντια στην επιχειρούμενη από την κυβέρνηση θέσπιση ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα, παρακάμπτοντας το άρθρο 16 του Συντάγματος.

Ως απόφοιτοι δημόσιων πανεπιστημίων, δηλώνουμε πως στηρίζουμε αταλάντευτα τη δημόσια, δωρεάν εκπαίδευση και το ενιαίο, αδιάσπαστο πενταετές δίπλωμα μηχανικού και εκφράζουμε τη ριζική αντίθεσή μας στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων και τον τρόπο που επιχειρείται να θεσπιστούν μέσω της παράκαμψης του συντάγματος και του άρθρου 16, που ορισμένες και ορισμένοι από εμάς υπερασπιστήκαμε στον μεγαλειώδη αγώνα του φοιτητικού κινήματος του 2006-07.

H ίδρυση των ιδιωτικών ΑΕΙ μετατρέπει το δίπλωμά μας σε ένα ακόμα «χαρτί» στη ζούγκλα της αγοραπωλησίας πτυχίων και τίτλων σπουδών. Οι νέοι απόφοιτοι, θα πρέπει να κυνηγούν διαρκώς πιστοποιητικά και σεμινάρια επί πληρωμή. H περαιτέρω κατηγοριοποίηση των πτυχίων, συμπιέζει τα εργασιακά και μισθολογικά επαγγελματικά δικαιώματα όλων προς τα κάτω.

Στεκόμαστε απέναντι στην προσπάθεια απαξίωσης των διπλωμάτων των ενιαίων πενταετών προγραμμάτων σπουδών των πτυχίων μηχανικών των δημόσιων ιδρυμάτων που επιχειρείται μέσω της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων και εξίσωσής τους με τα πτυχία των κολλεγίων, αφού είναι δεδομένο ότι τα περισσότερα κολλέγια θα επιχειρήσουν να μετατραπούν σε «μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια» με τη νέα ρύθμιση.

Τα δημόσια πανεπιστήμια που αντιμετωπίζουν διαχρονικά τη μειωμένη χρηματοδότηση και τις ελλείψεις σε διδακτικό και διοικητικό προσωπικό θα υποβαθμιστούν. Χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία που πρόσφατα δημοσιοποίησε το Συμβούλιο Διοίκησης του ΕΜΠ: από το 2009 έως σήμερα η χρηματοδότηση στο ίδρυμα μειώθηκε κατά 63%, τα μέλη ΔΕΠ κατά 36%, ενώ οι εγγεγραμμένοι σπουδαστές αυξήθηκαν κατά 20%. Η ταυτόχρονη λειτουργία ιδιωτικών και δημόσιων πανεπιστημίων μαζί με τη χρόνια υποχρηματοδότηση θα οδηγήσει τα δημόσια πανεπιστήμια να λειτουργούν ακόμα περισσότερο με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια (δίδακτρα, ανταποδοτική έρευνα κτλ.), με αποτέλεσμα όλο και περισσότερα παιδιά, ειδικότερα των φτωχότερων οικογενειών, να απομακρύνονται από το δικαίωμα να σπουδάσουν.

Όλα αυτά στο όνομα της εναρμόνισης με την ΕΕ και τον “ανεπτυγμένο κόσμο”, διακαής πόθος άλλωστε της κυβέρνησης της ΝΔ και των προηγούμενων κυβερνήσεων που επιχείρησαν αντίστοιχες αλλαγές στην εκπαίδευση. Την ίδια στιγμή φυσικά αυτοί που επωφελούνται είναι οι κολλεγιάρχες, ενώ ο λαός καλείται να βάλει το χέρι στην τσέπη και για τα βασικά αγαθά, την ώρα που με δυσκολία βγαίνει ο μήνας.

Ο ελληνικός λαός δεν χρειάζεται ιδιωτικά πανεπιστήμια, αλλά γενναία στήριξη του δημόσιου πανεπιστημίου με χρηματοδότηση, διδακτικό και διοικητικό προσωπικό, επαρκείς εγκαταστάσεις και επιστημονικό εξοπλισμό και πτυχία που να εξασφαλίζουν πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα.

Από την πλευρά μας, δηλώνουμε ότι θα βρεθούμε στο πλάι του φοιτητικού κινήματος και της πανεπιστημιακής κοινότητας και καλούμε όλους τους φορείς των μηχανικών να πράξουν το ίδιο. Ο αγώνας για το δικαίωμα στην παιδεία και την αξιοπρεπή εργασία είναι κοινός! Θα μας βρουν απέναντί τους!

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfxO8fjR6gAyYyTInyG7hqjAvE2chBcYKz7JiPgT46riZIIrA/viewform

Ανάμεσα στους ακάλυπτους των πολυκατοικιών

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Από τον ακάλυπτο», Λάδι σε χαρτόνι, Tάσης Παπαϊωάννου

Ανάμεσα στους ακάλυπτους των πολυκατοικιών

ART - ΝΕΑ19.01.24 18:11Τάσης Παπαϊωάννου*

Η νεοελληνική πόλη παρουσιάζει σαν τον Ιανό δύο πρόσωπα. Ενα αυτό των δρόμων με τις επιμελημένες προσόψεις κι ένα άλλο, στην πίσω πλευρά των κτιρίων, αυτό των ακαλύπτων. Εργολαβικές πολυκατοικίες, χτισμένες όπως όπως, η μία κολλητά στην άλλη, με μοναδικό στόχο τη μέγιστη εκμετάλλευση κάθε τετραγωνικού χιλιοστού. Χτίσαμε τα πάντα και τελικά καταντήσαμε να αναπνέουμε μέσα από φωταγωγούς-σωλήνες που αναδίδουν τη μυρωδιά μιας μακροχρόνιας αποπνικτικής κλεισούρας.

«Τα κτίρια συνοδεύουν την ανθρωπότητα από τις απαρχές της ιστορίας της», γράφει ο Walter Benjamin και συνεχίζει παρακάτω: «Τα κτίρια γίνονται αντιληπτά με δύο τρόπους: μέσω της χρήσης τους και μέσω της πρόσληψής τους. Ή, καλύτερα, με την αφή και την όραση»1. Βαδίζουμε καθημερινά στα πεζοδρόμια της πόλης αντικρίζοντας μόνο τα ισόγεια των κτιρίων, κοιτώντας αυτό που συντελείται στο έδαφός της, ενώ σπανίως στρέφουμε το βλέμμα μας ψηλά.

Ζούμε κυρίως με την εικόνα και τα συμβάντα της πόλης χαμηλά, κάτω από παρόδιες στοές, από στενόμακρα μπαλκόνια, διαβαίνοντας μπροστά από εισόδους πολυκατοικιών, από φωτισμένες βιτρίνες καταστημάτων. Περνάμε μπροστά από κοινότοπες τυποποιημένες προσόψεις, γκρίζες θλιβερές επιφάνειες κατακερματισμένων οικοδομικών τετραγώνων.

Η καθημερινότητα της πόλης, πολύβουη, με κάθε λογής θορύβους να αντηχούν και να πολλαπλασιάζονται πάνω στα μέτωπα των δρόμων της. Δρόμοι που ώρες ώρες φαντάζουν με αστικές χαράδρες μέσα στο πυκνοδομημένο, συμπαγές σώμα της.

Τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, η χούντα και η Δεξιά

Η αντισυνταγματική επίθεση του Κυριάκου Μητσοτάκη στα δημόσια Πανεπιστήμια, τους φοιτητές και την Αριστερά

Τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, η χούντα και η Δεξιά

ΠΟΛΙΤΙΚΗ03.02.24 18:03Δημήτρης Ψαρράς

Η υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης αλλά και όλων των κοινωνικών υπηρεσιών ήταν αυτονόητη πολιτική θέση όλου του αντιδικτατορικού πολιτικού κόσμου μετά το 1974 ● Αυτό που διαφέρει στη σημερινή κυβερνητική μεθόδευση από την αποτυχημένη απόπειρα του 2006 είναι το γεγονός ότι το άνοιγμα των ιδιωτικών ΑΕΙ είναι μία από τις προσωπικές εμμονές του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Θα αρκούσε να κοιτάξει κανείς το βιογραφικό των πιο στενών συνεργατών που επέλεξε ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης να τον συνοδέψουν στη συγκρότηση του «επιτελικού» του κράτους για να καταλάβει πόσο αξίζουν όλες οι κυβερνητικές εξαγγελίες για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μέσω του νομοσχεδίου που παρακάμπτει το Σύνταγμα και ανοίγει διάπλατα την Κερκόπορτα στην ιδιωτική κερδοσκοπική πρωτοβουλία.

Περιορίζομαι σε τρεις: Παναγιώτης Κοντολέων (από επιχείρηση ιδιωτικής ασφάλειας στην ΕΥΠ), Κωνσταντίνος Λούλης (από αλευροβιομήχανος και ταμίας του Ιδρύματος Μητσοτάκη γενικός γραμματέας Τουρισμού), Αντώνης Διαματάρης (από εκδότης του «Εθνικού Κήρυκα», υφυπουργός Εξωτερικών για τον Απόδημο Ελληνισμό). Και οι τρεις βρέθηκαν να μην κατέχουν το πτυχίο που προβλέπει ο νόμος.

Επιχειρώντας να δικαιολογήσει τα όσα μεθοδεύει η κυβέρνηση Μητσοτάκη για την ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων, ένας από τους πιο σταθερούς υποστηρικτές της διηγιόταν τις προάλλες σε πρωινή τηλεοπτική εκπομπή: «Ξέρετε πώς ξεκίνησε ο εγκλωβισμός στο κράτος των Πανεπιστημίων; Μετά τον Εμφύλιο, η τότε Δεξιά -που λέμε- για να μην μπούνε οι κομμουνιστές και οι αριστεροί μέσα στο Πανεπιστήμιο, έκαναν τα Πανεπιστήμια ΝΠΔΔ, δηλαδή τα έκαναν περίκλειστα που να διοικούνται από το κράτος.

»Ηρθε η χούντα, η οποία έβαλε και το κερασάκι στην τούρτα, χουντικό είναι αυτό το άρθρο 16, όπως γράφει ο καθηγητής Νίκος Αλιβιζάτος - δεν τα λέω εγώ. Το άρθρο 16 με τη διάταξη ότι θα ’χουμε μόνο κρατικά Πανεπιστήμια στην Ελλάδα είναι χούντα». Αυτά εξιστορούσε την προπερασμένη Τρίτη ο Αρης Πορτοσάλτε και τον παρακολουθούσαν εκστασιασμένοι οι συνάδελφοί του Ακης Παυλόπουλος και Δημήτρης Οικονόμου («Σκάι», 30.1.2024).

Θάνος Πλεύρης, Κυριάκος Μητσοτάκης | Eurokinissi/Σωτήρης Δημητρόπουλος

Δημοσκόπηση υπέρ των ιδιωτικών Πανεπιστημίων από το «Πρώτο Θέμα» (10.12.2006). Ενάμιση μήνα αργότερα, η εφημερίδα ανακοινώνει και τους επιχειρηματίες που «ιδρύουν» ιδιωτικά Πανεπιστήμια (29.1.2007)

Η χούντα και τα Πανεπιστήμια

Μπορεί ο κ. Αλιβιζάτος να έχει ταχθεί εδώ και πολλά χρόνια υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 16 του Συντάγματος, αλλά γράφει κάτι διαφορετικό: «Το θέμα των ημερών, δηλαδή τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, είναι για μένα δευτερεύον: η λύση των προβλημάτων της ανώτατης εκπαίδευσης δεν περνά, όπως πιστεύω, από αυτά, όσο από τη μεταρρύθμιση του δημόσιου Πανεπιστημίου. Εάν το δημόσιο Πανεπιστήμιο απαλλαγεί από τα δεσμά -συμπεριλαμβανομένων και των συνταγματικών- που σήμερα εμποδίζουν το “άνοιγμά” του στις προκλήσεις των καιρών, έχω τη βαθιά πεποίθηση ότι, όπως ακριβώς συνέβη και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες που τα δοκίμασαν, τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια δεν θα έχουν λόγο ύπαρξης» (Ν. Αλιβιζάτος, «Πέρα από το 16. Τα πριν και τα μετά», Αθήνα 2007, σελ. 16).

Μπορεί, δηλαδή, ο κ. Αλιβιζάτος να τάσσεται υπέρ της συνταγματικής αναθεώρησης του άρθρου 16, όχι όμως επειδή αυτό αποκλείει την ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων, αλλά επειδή «εμποδίζει τη διαφορετική μεταχείριση των υφισταμένων Πανεπιστημίων». Και βέβαια για τον ίδιο είναι σαφές ότι το άρθρο αυτό «αποκλείει τη σύσταση δημόσιων Πανεπιστημίων με άλλη, πιο ευέλικτη, νομική μορφή, όπως π.χ. ιδρύματα ιδιωτικού δικαίου επιδοτούμενα από το κράτος» (σελ. 15). Με άλλα λόγια, σύμφωνα με την ανάλυση αυτή, οι ρυθμίσεις που επιχειρούνται σήμερα από την κυβέρνηση είναι ευθέως αντισυνταγματικές! Δεν το κατάλαβε αυτό ο κ. Πορτοσάλτε;

Η προσπάθεια να ταυτιστεί ο δημόσιος χαρακτήρας της Ανώτατης Παιδείας με τη χούντα είναι απολύτως ανιστόρητη. Ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Και μάλιστα, παρά το γεγονός ότι έχει περάσει μισός αιώνας από τότε, και παρά την προφανή διαφορά όλων των ιστορικών συνθηκών και κυρίως τη διαφορά των πολιτικών καθεστώτων της δικτατορίας του 1973 από την κοινοβουλευτική δημοκρατία του 2024, δεν είναι δύσκολο να εντοπίσει κανείς ορισμένες ενδιαφέρουσες αναλογίες του φοιτητικού κινήματος του ’73 με το σημερινό κίνημα στον χώρο της εκπαίδευσης.

Ενα από τα βασικά αιτήματα γύρω από τα οποία συγκροτήθηκε η επιθετική, διεκδικητική φάση του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος στις αρχές του 1973 ήταν να διακοπεί η λειτουργία ξενόγλωσσου ιδιωτικού Τεχνολογικού Ινστιτούτου. Τον Ιανουάριο του 1973 πληροφορηθήκαμε στο Πολυτεχνείο την ύπαρξη αυτού του ιδρύματος στην Αγία Παρασκευή και αμέσως προχωρήσαμε σε αποχή που επεκτάθηκε σε όλες τις σχολές.

Ο συσχετισμός με τις κινητοποιήσεις για το άρθρο 16 από το 2007 μέχρι και σήμερα είναι προφανής. Αλλά και η προσπάθεια να δυσφημηστεί ως «χουντικό» το άρθρο 16 του Συντάγματος της Μεταπολίτευσης είναι απολύτως ατυχής. Μπορεί καθένας να ανατρέξει στη σχετική συζήτηση στη Βουλή (26.4.1975) για να διαπιστώσει ότι η υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης αλλά και όλων των κοινωνικών υπηρεσιών ήταν αυτονόητη πολιτική θέση όλου του αντιδικτατορικού πολιτικού κόσμου. Αντιγράφω από την αγόρευση του Γεώργιου Μαύρου, προέδρου τότε του κόμματος Ενωση Κέντρου – Νέες Δυνάμεις: «Δεν νοείται σε μια κοινωνία ευνομουμένη, σε ένα κράτος σύγχρονο, η εκπαίδευσις να είναι ιδιωτική επιχείρησις, όπως δεν πρέπει να υπάρχουν και ιδιωτικαί κλινικαί. Αυταί είναι κρατικαί λειτουργίαι και πρέπει να περιέλθουν εις χείρας του κράτους» (Βουλή των Ελλήνων. «Πρακτικά των συνεδριάσεων της ολομέλειας της Βουλής επί του Συντάγματος 1975», Αύγουστος 1975, σελ. 501).

Οι θέσεις αυτές του Γ. Μαύρου πιστοποιούν το γεγονός ότι η στροφή προς τη δημόσια εκπαίδευση και τις δημόσιες υπηρεσίες υγείας υπήρξε αποτέλεσμα της οδυνηρής εμπειρίας από την απόπειρα της δικτατορίας να ανοίξει τον δρόμο σε κάθε λογής ιδιωτικοποιήσεις. Αν συγκρίνει κανείς τη συζήτηση στη Βουλή για το Σύνταγμα του 1975 με τη συζήτηση για το Σύνταγμα του 1968 στο υπουργικό συμβούλιο της χούντας θα αντιληφθεί αμέσως τη διαφορά.

Και εκεί θα συναντήσει τον δικτάτορα Παπαδόπουλο να αναρωτιέται κάθε λίγο αν πρέπει να επιτραπεί η είσοδος ιδιωτών στην Ανώτατη Εκπαίδευση και ορισμένους στενούς του συνεργάτες να το υπερασπίζονται με θέρμη. Χαρακτηριστική η ατάκα του υφυπουργού Συντονισμού Ι. Ευλάμπιου: «Εις την Αμερικήν τα καλύτερα Πανεπιστήμια είναι τα ιδιωτικά και τα χειρότερα τα κρατικά».

Οσο για το επιχείρημα ότι η χούντα καθιέρωσε τα δημόσια ΑΕΙ, σ’ αυτό απαντά ο ίδιος ο δικτάτορας: «Να αφήσωμεν μόνον την ανωτέραν εκπαίδευσιν ανοικτήν εις την ιδιωτικήν πρωτοβουλίαν και να αφήσωμεν την ανωτάτην, ως έχει, υπ’ ευθύνη του Κράτους». Μ’ άλλα λόγια, η χούντα επέτρεψε την είσοδο ιδιωτών στην ανώτερη εκπαίδευση και διατήρησε το υπάρχον καθεστώς για την ανώτατη εκπαίδευση (Υπουργικόν Συμβούλιον, Προεδρία Γ. Παπαδοπούλου, «Εστενογραφημένα Πρακτικά του Νέου Συντάγματος 1968», Αθήναι 1969, σελ. 119).

Η αδυναμία της αντιπολίτευσης

Αλλά για ποιον λόγο επιχειρούν η κυβέρνηση και οι υποστηρικτές της να κρυφτούν πίσω από πρόσωπα όπως ο κ. Αλιβιζάτος για να δικαιολογήσουν τις μεθοδεύεις τους; Η απάντηση βρίσκεται δυστυχώς στο γεγονός ότι το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπεται από την αντιπολίτευση δεν είναι καθόλου σαφές.

Το μεν ΠΑΣΟΚ είναι εκτεθειμένο με τον τρόπο που χειρίστηκε το ζήτημα όταν τέθηκε από την κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή (2006-2007), με τον τότε πρόεδρο του κόμματος Γιώργο Παπανδρέου να συντάσσεται αρχικά και να αποκρούει στη συνέχεια την προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 16. Τώρα το κόμμα συναινεί στην ουσία των προτεινόμενων ρυθμίσεων και αναζητά απεγνωσμένα κάποια σημεία διαφοροποίησης από την κυβερνητική πλειοψηφία.

Η περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ μετά τη διάσπαση είναι διαφορετική. Το κόμμα εμφανίζεται να διαφωνεί, αλλά τουλάχιστον δύο βουλευτές του (Π. Παππάς και Χ. Μαμουλάκης) έχουν δημόσια συνταχθεί υπέρ της σχετικής ρύθμισης. Μάλιστα πρόκειται για δύο από τους πιο θερμούς υποστηρικτές του προέδρου Κασσελάκη.

Προφανώς ενθαρρύνονται από τις γνωστές παλιότερες θέσεις του κ. Κασσελάκη υπέρ των ιδιωτικών Πανεπιστημίων, τις οποίες έχουμε φέρει στη δημοσιότητα (βλ. «Ο Στέφανος Κασσελάκης με τα δικά του λόγια», «Εφ.Συν.» 21.10.2023, https://tinyurl.com/2x2bdrcp). Σήμερα ο κ. Κασσελάκης εμφανίζεται υπέρμαχος του δημόσιου Πανεπιστημίου, όχι όμως από λόγους αρχής, αλλά επειδή δεν θεωρεί τον κ. Μητσοτάκη κατάλληλο να εφαρμόσει την «καλή» ιδιωτικοποίηση. Αφήνει μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο να το ξανασυζητήσει μετά από μια πενταετία.

Μ’ άλλα λόγια, από τον χώρο της προοδευτικής αντιπολίτευσης οι κυβερνητικές ρυθμίσεις βρίσκουν ριζική αντίσταση μόνο από τη Νέα Αριστερά και φυσικά το ΚΚΕ. Αλλά το κίνημα της νεολαίας δεν έχει πει ακόμα την τελευταία του λέξη.

Οι θαυμαστές του «επιτελικού κράτους» επικαλούνται δημοσκοπήσεις, στις οποίες εμφανίζεται η πλειοψηφία των πολιτών να εγκρίνει την ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων. Αλλά βέβαια αυτή η τοποθέτηση βασίζεται στην εύλογη επιθυμία να υπάρχουν περισσότερες θέσεις φοίτησης στο εσωτερικό της χώρας. Και θα θυμίσω ότι ακριβώς το ίδιο είχε συμβεί το 2006-2007, όταν είχε πάλι εξαγγελθεί η κατάργηση του άρθρου 16. Το «Πρώτο Θέμα» πρόβαλε δημοσκόπηση που εμφάνιζε το 58% των πολιτών να λέει «ναι» στα ιδιωτικά Πανεπιστήμια (10.12.2006). Ενάμιση μήνα αργότερα, η πρώτη σελίδα της εφημερίδας αναγγέλλει: «Ιατρική ιδρύει ο Αποστολόπουλος, Πολυτεχνείο ο Κόκκαλης» (28.1.2007). Ιδού, λοιπόν, ο στόχος και των σημερινών μεθοδεύσεων.

Η προσωπική μάχη του Κυριάκου Μητσοτάκη

Αυτό που διαφέρει στη σημερινή κυβερνητική μεθόδευση από την αποτυχημένη απόπειρα του 2006 είναι το γεγονός ότι το άνοιγμα των ιδιωτικών ΑΕΙ είναι μια από τις προσωπικές εμμονές του Κυριάκου Μητσοτάκη. Φανατικός νεοφιλελεύθερος ο ίδιος, αλλά και με στενές οικογενειακές και προσωπικές σχέσεις με τους μεγάλους επιχειρηματίες, υποστήριζε με κάθε ευκαιρία τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια. Κι αυτή του η εμμονή τον έφερε πιο κοντά στα στελέχη του ΛΑΟΣ Γεωργιάδη και Πλεύρη, γιατί το κόμμα του Γιώργου Καρατζαφέρη ήταν το πρώτο που εισηγήθηκε τις σχετικές ρυθμίσεις. Καταγράφω με χρονολογική σειρά μερικές χαρακτηριστικές κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις του:

● 21.9.2005: «Και, δυστυχώς, ως αποτέλεσμα του αναχρονιστικού και ξεπερασμένου άρθρου 16 του Συντάγματος, έχουμε δημιουργήσει επί της ουσίας ένα ισοπεδωτικό σύστημα, το οποίο και στρεβλώνει τον ρόλο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και υποβαθμίζει την ποιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης».

● 15.2.2007: «Δεν έχω τον χρόνο να αναφερθώ σε όλα τα θέματα. Κατά συνέπεια, θα περιοριστώ μόνο στα του άρθρου 16 […] Το δεύτερο επιχείρημα είναι: Μα, καλά, ποιος θα έρθει να φτιάξει σήμερα στην Ελλάδα ένα σοβαρό μη κερδοσκοπικό πανεπιστήμιο; Απαντώ στην επιχειρηματολογία αυτή, δίνοντας το πρόσφατο παράδειγμα της πολύ σημαντικής δωρεάς που έκανε το Ιδρυμα Νιάρχου».

● 7.3.2007: «Δεν νοείται να μην ανοίξουμε σήμερα την πόρτα σε ιδιώτες, οι οποίοι θέλουν να κάνουν χορηγίες στα Πανεπιστήμια, ώστε αυτό να γίνει πραγματικότητα. Αυτή η έννοια του να μείνουν οι επιχειρήσεις έξω από τα Πανεπιστήμια δεν έχει να κάνει με την επιθυμία κάποιου ιδιώτη να κάνει μια δωρεά στο Πανεπιστήμιο. Και αυτές οι δωρεές και οι χορηγίες θα πρέπει να εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα των δωρητών και των χορηγών».

● 2.2.2011: Προηγείται ομιλία του Θ. Πλεύρη, βουλευτή τότε του ΛΑΟΣ: «Εμείς από την πρώτη στιγμή που βγήκαμε σε αυτό εδώ το Κοινοβούλιο είπαμε ότι δεν υπάρχει καμία αξία να διατηρείται το άσυλο. […] Τότε, δυστυχώς, η Ν.Δ. έκρινε ότι δεν υπήρχε λόγος κατάργησης του ασύλου». Ακολουθεί ο κ. Μητσοτάκης: «Εγώ θα συμφωνήσω με την παρατήρηση του συναδέλφου, του κ. Πλεύρη. […] Αρα, η κατάργηση του ασύλου αποτελεί πια μια αδήριτη ανάγκη. […] Και αν τολμήσετε να κάνετε μια ουσιαστική παρέμβαση αυτή θα είναι η απεμπλοκή της εκλογής των πρυτάνεων από τις φοιτητικές παρατάξεις». Σύμφωνα με τα Επίσημα Πρακτικά, ακολουθούν «χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Ν.Δ. και από την πτέρυγα του ΛΑΟΣ».

● 24.8.2011: «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το ΠΑΣΟΚ ήταν και το κόμμα το οποίο τορπίλισε τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, με αποτέλεσμα να μην αλλάξει το επαίσχυντο άρθρο 16 και να μην επιτρέπεται στη χώρα μας η λειτουργία μη κρατικών και -γιατί όχι- ιδιωτικών Πανεπιστημίων. […] Από το 2006, όταν μίλησα από αυτό το βήμα για το νομοσχέδιο της κ. Γιαννάκου, είχα ζητήσει τότε να μη συμμετέχουν καθόλου οι φοιτητές στην εκλογή των πρυτάνεων και ξέρω ότι αυτό προκάλεσε και ορισμένες εσωκομματικές αντιδράσεις, ως προς την άποψη την οποία είχα εκφράσει». Ακολούθησε ο Αδ. Γεωργιάδης: «Σήμερα, έστω και υπό τον φόβο τεράστιου εσωκομματικού θέματος της Ν.Δ., ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης πήρε μεγάλους πόντους με τη σημερινή του στάση. Βγήκε από την κομματική γραμμή, είπε ότι θα ψηφίσει “ναι”, παρά την εντολή Σαμαρά, και αντί να διαγραφεί ο Μητσοτάκης, άλλαξε άποψη ο Σαμαράς. Είναι μεγάλη αυτή η νίκη για τον Μητσοτάκη και μπράβο του».

Τώρα πια, Πλεύρης και Γεωργιάδης είναι στενοί συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη και μαζί επιχειρούν να θέσουν σε εφαρμογή το νεοφιλελεύθερο δόγμα τους για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια.