Πέμπτη 13 Ιουνίου 2024

“Μπετοσυμμορία”: Επιστολή στήριξης καθηγητών της Αρχιτεκτονικής για τα πανύψηλα κτήρια



TOP NEWS ΑΛΙΜΟΣ
“Μπετοσυμμορία”: Επιστολή στήριξης καθηγητών της Αρχιτεκτονικής για τα πανύψηλα κτήρια

Τεράστια επιστημονική και ηθική σημασία έχει η επιστολή υποστήριξης που συνέταξαν 16 Καθηγητές και Ομότιμοι Καθηγητές, κυρίως της Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ (Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου), υπέρ της προσπάθειας που κάνουν πολλοί Δήμοι για να προστατεύσουν τις πόλεις από την καταχρηστική δόμηση και τα απαράδεκτα ψηλά κτήρια, που προκύπτουν μέσα από την (κατά)χρηση διατάξεων του ΝΟΚ (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός).

Όπως αναφέρει ο Δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, ήδη έχουν εκδοθεί τρεις Αποφάσεις από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), που κάνουν λόγο για αντισυνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων, με τις οποίες ορισμένοι εργολάβοι-κατασκευαστές δομούν και καταστρέφουν το περιβάλλον, φυσικό και οικιστικό, ενώ εκκρεμεί πλέον να αποφανθεί και η Ολομέλεια του ΣτΕ.
Στην επιστολή τους, με τίτλο “Μπετοσυμμορία”, οι διακεκριμένοι Καθηγητές και Καθηγήτριες αναφέρουν, μεταξύ άλλων:
“Το βιοτικό επίπεδο και η προστασία του περιβάλλοντος είναι νομικό κεκτημένο, αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα και Συνταγματική επιταγή. Οι Δήμαρχοι και οι τοπικές αρχές είναι οι κατεξοχήν γνώστες των αναγκών των πολιτών τους για ποιότητα ζωής…”
“… στηρίζουμε τις θέσεις και τις πρωτοβουλίες των Δημάρχων για πόλεις με δόμηση που υπακούει σε όρια και κανόνες και είμαστε αντίθετοι στη λογική της κάθε «μπετοσυμμορίας», που αδίστακτα υποβαθμίζει πόλεις και ζωές στον βωμό του πρόσκαιρου κέρδους. Γιατί η ποιότητα ζωής και το μέλλον των παιδιών μας είναι υπόθεση όλων μας.”
“Τα δήθεν «περιβαλλοντικά μπόνους» είναι η πρόφαση της νέας «μπετοσυμμορίας», προκειμένου να τσιμεντώσει κάθε σπιθαμή των γειτονιών μας.”
“Ας τεθεί σήμερα ένας νομοθετικός φραγμός στην ανεξέλεγκτη τσιμεντοποίηση. Και ας το κάνουμε τώρα, και όχι μετά από την επόμενη πλημμύρα, φωτιά, ή σεισμό, που θα πλήξει τις πόλεις-τέρατα της μπετοσυμμορίας…”

Ο Δήμαρχος Αλίμου, ανάρτησε και μία φωτογραφία που έβγαλε χθες, μέσα από το 1ο Λύκειο Αλίμου, που αποτυπώνει χαρακτηριστικά πως κακοποιείται το ανάγλυφο της πόλης, από μία οικοδομή που ανεγείρεται με τη χρήση “bonus” του ΝΟΚ, καθώς αυτή ξεχωρίζει απαίσια και παράταιρα από όλον τον οικιστικό ιστό.
“Για πρώτη φορά, ο ορίζοντας και η θάλασσα “κρύβονται” από ένα πανύψηλο κτήριο, που “σακατεύει” την πόλη και την ποιότητα της ζωής των ανθρώπων. Και όλα αυτά, στο όνομα των “περιβαλλοντικών” (υποτίθεται) “κινήτρων”…” τονίζει ο Ανδρέας Κονδύλης
ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ:
Γιώργος Παπακωνσταντίνου, ομότιμος καθηγητής Τμήματος Αρχιτεκτόνων Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Ελένη Μαΐστρου, ομότιμη καθηγήτρια Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Σταύρος Σταυρίδης, καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Τάσης Παπαϊωάννου, ομότιμος καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Σταύρος Γυφτόπουλος, καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Βαλεντίνη Καρβουντζή, αναπληρώτρια καθηγήτρια Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Πέννυ Κουτρολίκου, καθηγήτρια Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Γιώργος Αγγελής, αναπληρωτής καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Λεωνίδας Κουτσουμπός, επίκουρος καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Ματθαίος Παπαβασιλείου, αναπληρωτής καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Σωτήρης Σόρογκας, ομότιμος καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Βάσω Κυριάκη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ
Παρασκευάς Χατζηδιάκος, ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής
Μαρία Μαντουβάλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ
Νίκος Μπελαβίλας, Καθηγητής ΕΜΠ
Γιάννης Πολύζος, Ομότιμος Καθηγητής ΕΜΠ

Τετάρτη 12 Ιουνίου 2024

Σχετικά με το σχέδιο νόμου «Ιδιωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών, κρατική αρωγή και προστασία, στεγαστική συνδρομή»

ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ
Θέμα : Σχετικά με το σχέδιο νόμου «Ιδιωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών, κρατική αρωγή και προστασία, στεγαστική συνδρομή»

Κύριε Υπουργέ, κύριε Υφυπουργέ,

Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ αποτελεί την Ομοσπονδία που εκπροσωπεί το σύνολο των Διπλωματούχων Μηχανικών οι οποίοι υπηρετούν στη Δημόσια Διοίκηση (Υπουργεία, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού) με συνδικαλιστικό αλλά και επιστημονικό χαρακτήρα.

Αναρτούμε το σχολιασμό μας με αφορμή το σχέδιο νόμου «Ιδιωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών, κρατική αρωγή και προστασία, στεγαστική συνδρομή» όπως αναρτήθηκε στο σύνδεσμο http://www.opengov.gr/civilprotection/?p=7326.

Η βασική στόχευση του ν/σ φοβόμαστε ότι είναι η απόσυρση της Πολιτείας από την υποχρέωση της να προστατεύει τους πολίτες και τις περιουσίες τους από τις φυσικές καταστροφές (σεισμούς, πλημμύρες, πυρκαγιές) και το φόρτωμα της ευθύνης αυτής στους πολίτες με τη «σύγχρονη» λογική της «ατομικής ευθύνης». Αυτό εκκινεί στο παρών νομοσχέδιο με τις μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά βάσιμα εκτιμούμε ότι σε επόμενες φάσεις θα επεκταθεί και στις ατομικές ιδιοκτησίες. Με τον τρόπο αυτό οι ίδιοι οι πολίτες καθίστανται οι ίδιοι υπεύθυνοι για την ασφάλιση των περιουσιών τους, οι ανάγκες κρατικής αρωγής, μειώνονται, ενώ παράλληλα δημιουργείται μια τεράστια αγορά ασφαλιστικών υπηρεσιών, νέο πεδίο κερδοφορίας για τις ασφαλιστικές εταιρίες. Δυστυχώς το ίδιο ακριβώς φαινόμενο παρατηρήσαμε και στις πρόσφατες ρυθμίσεις για την πυροπροστασία, όπου ακόμα και ο Συνήγορος του Πολίτη. «Η Αρχή επεσήμανε ότι το κράτος δεν είναι συνταγματικά αποδεκτό (άρθρα 24 και 17 του Συντάγματος) να μετακυλύει, σε μεγάλο βαθμό, τις ευθύνες της προστασίας της περιουσίας και του περιβάλλοντος από τις πυρκαγιές στους ιδιώτες, με υπέρμετρα, μάλιστα, επαχθείς οικονομικά όρους για αυτούς. Η διοίκηση και οι σχετικοί φορείς είναι υπεύθυνοι για τη λήψη μέτρων κατά των πυρκαγιών με τις ενδεδειγμένες προληπτικές ενέργειες (διάνοιξη αντιπυρικών οδών, υπογειοποίηση καλωδίων ηλεκτρισμού, καθαρισμό εκτάσεων παρακείμενων στο οδικό δίκτυο κτλ), όπως επίσης και για την πυρόσβεση.»

Η Ομοσπονδία μας επίσης στηρίζει τις διεκδικήσεις του Συλλόγου Εργαζομένων στην Αποκατάσταση Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών και συγκεκριμένα:

Συνέπεια του ΠΔ/77- ΦΕΚ 130 Α, (με το οποίο η Γ.Δ.Α.Ε.Φ.Κ. -και όχι μόνο- ως σύνολο αρμοδιοτήτων και οργανικών θέσεων μετακινούμενη υπάγεται πλέον στη Γενική Γραμματεία Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής), η λειτουργία της Γενικής Γραμματείας, βρίσκεται σε κατάσταση «διαρκούς μετάβασης», από το χρονικό σημείο της αφετηρίας της μέχρι σήμερα. Το γεγονός αυτό, (πηγή αρκετών δυσκολιών) μπορεί να απαντηθεί με την ολοκλήρωση του κατάλληλου Οργανογράμματος, το οποίο θα ανταποκρίνεται στο στόχο και θα εξυπηρετεί τις ανάγκες της υπηρεσίας.

Τρίτη 11 Ιουνίου 2024

Συμπαράσταση στην κινητοποίηση των συμβασιούχων μηχανικών ΑΣΕΠ Δ/νσης Έργων του Ν.Π.Δ.Δ. Ελληνικό Κτηματολόγιο

 

Θέμα : Συμπαράσταση στην κινητοποίηση των συμβασιούχων μηχανικών ΑΣΕΠ Δ/νσης Έργων του Ν.Π.Δ.Δ. Ελληνικό Κτηματολόγιο

 


Το ΔΣ της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ εκφράζει τη συμπαράσταση του στην κινητοποίηση και στα αιτήματα των συμβασιούχων μηχανικών ΑΣΕΠ Δ/νσης Έργων του Ν.Π.Δ.Δ. Ελληνικό Κτηματολόγιο, όπως αυτά μας κοινοποιήθηκαν με το από 4/6/2024 Δελτίο Τύπου τους.

Η αδιαμφισβήτητες ανάγκες ολοκλήρωσης των μελετών του Εθνικού Κτηματολογίου, απαιτούσαν τη σημαντική ενίσχυση του προσωπικού της Δ/νσης Έργων του ΝΠΔΔ Ελληνικό Κτηματολόγιο. Αυτή αντί να γίνει με πρόσληψη προσωπικού με μόνιμες και σταθερές σχέσεις εργασίας, έγινε με την κάλυψη των θέσεων εργασίας με Συμβάσεις Μίσθωσης Έργου. Η συγκεκριμένη σχέση εργασίας έχει γίνει σχεδόν καθολική στον κλάδο της μελέτης, χωρίς να αφήνεται κανένα περιθώριο επιλογής για τους εργαζόμενους μηχανικούς. Οι συνάδελφοι μας, με τον τρόπο αυτό αναγκάζονται να υπογράψουν την ίδια στιγμή την πρόσληψη και την απόλυσή τους, να μην δικαιούνται επισήμως κανενός είδους άδεια, αποζημίωση απόλυσης, ταμείο ανεργίας, αύξηση, επιδόματα κ.λπ. Και παρά το γεγονός ότι χαρακτηρίζονται ως «συνεργάτες» ή «ελεύθεροι επαγγελματίες», είναι υποχρεωμένοι να εκτελούμε συγκεκριμένες εργασίες, με συγκεκριμένες κατευθύνσεις, σε συγκεκριμένο χώρο και με την απαίτηση συγκεκριμένου ωραρίου. Οι δε φορολογικές υποχρεώσεις που συνεπάγεται το καθεστώς του «ελεύθερου» επαγγελματία, μόνο επιπλέον έξοδα αλλά και κινδύνους επιφέρει για τους εργαζόμενους μηχανικούς. 

Η απασχόλησή τους με Συμβάσεις Μίσθωσης Έργου σε Δημόσιο Φορέα έχει περιπλέξει ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Ενώ κάνουν ακριβώς την ίδια δουλειά με τους μόνιμους συναδέλφους και υπάρχει καθεστώς ενιαίου μισθολογίου, οι αμοιβές τους είναι αρκετά χαμηλότερες. Χαμηλότερες ακόμη και από τις αμοιβές των επίσης συμβασιούχων συναδέλφων με μίσθωση έργου που εργάζονται στον Φορέα μέσω του ΤΕΕ.  Ενώ δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι, υποχρεούνται να εκτελούν καθήκοντα δημοσίου υπαλλήλου, για παράδειγμα στο πλαίσιο της στοχοθεσίας, ή να εκτελούν αποφάσεις της Δ/νσης με τη μορφή του «εντέλλεσθε».

Καλούμε τη Διοίκηση του Ν.Π.Δ.Δ. και το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης να ανταποκριθεί στα αιτήματα των συναδέλφων μας, δεδομένου ότι έχουν συνεισφέρει σε μεγάλο βαθμό στην εξέλιξη της Κτηματογράφησης και έχουν αποκτήσει πολύτιμη εμπειρία από την εξαετή τους εργασία στο Φορέα. Πλέον της σημαντικής τεχνικής εμπειρίας που ο καθένας είχε αποκτήσει από την προηγούμενη επαγγελματική του δραστηριότητα σε μελέτες κτηματολογίου, όλο αυτό το διάστημα έχει αποκτηθεί πρόσθετη εξειδίκευση μέσω της επίβλεψης, του ποιοτικού ελέγχου, του σχεδιασμού και της τεχνικής υποστήριξης των μελετών κτηματογράφησης.

Το δυναμικό αυτό εργαζόμενων Μηχανικών μπορεί να στελεχώσει με μόνιμες και σταθερές σχέσεις εργασίας και μέσω ΑΣΕΠ, τις αυξημένες ανάγκες του Κτηματολογίου, ώστε αυτό το συντομότερο να καταστεί πλήρως λειτουργικό επ ωφελεία της κοινωνίας, του δημοσίου συμφέροντος και του περιβάλλοντος.

Πέμπτη 6 Ιουνίου 2024

Νέος Κανονισμός «Απόσεισης Κρατικών Ευθυνών Χωρίς Προστασία Δασών και Πολιτών»


Νέος Κανονισμός «Απόσεισης Κρατικών Ευθυνών Χωρίς Προστασία Δασών και Πολιτών»

Προσπάθησε να καθησυχάσει ο υπουργός Περιβάλλοντος, ωστόσο δεν απέσυρε τον νέο κανονισμό που μεταθέτει μια κρατική αρμοδιότητα στους πολίτες, ενώ ειδικοί εκτιμούν πως όχι μόνο δεν προστατεύει από πυρκαγιές, αλλά παραδίδει τη χώρα στην ερημοποίηση.




Ανεξέλεγκτες οι πύρινες γλώσσες των μεγα-πυρκαγιών κατάπιαν αδυσώπητα ολόκληρα δασικά οικοσυστήματα της χώρας τα τελευταία χρόνια, στρέφοντας έτσι ένα γιγαντιαίο κάτοπτρο προς την εθνική μας περιβαλλοντική πολιτική, που ξεπρόβαλλε πια στρεβλή, μοιραία, σχεδόν ανύπαρκτη. Αναμφισβήτητα κατέδειξαν και στον τελευταίο πολίτη την αδήριτη ανάγκη ενός μακρόπνοου σχεδίου πυροπροστασίας και δασοπροστασίας. Η απάντηση λοιπόν στην ερώτηση αν χρειαζόμαστε μέτρα πυροπροστασίας είναι ένα εκκωφαντικό ΝΑΙ. Κάθε λεπτό χωρίς αποτελεσματικά μέτρα λιγοστεύει απειλητικά την άμμο στην αναποδογυρισμένη κλεψύδρα των μετρημένων αναπνοών μας.

Θα έπρεπε να έχει καλωσοριστεί λοιπόν ο Νέος Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων Εντός ή Πλησίον Δασικών Εκτάσεων, η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που εκδόθηκε πέρσι (ΦΕΚ 3475/ Τεύχος Β’/24-5-23), με τις φετινές εγκυκλίους για την εφαρμογή της (εδώ και εδώ) και την αντίστοιχη πυροσβεστική διάταξη.

Ωστόσο, ειδικοί αμφισβητούν, όχι μόνο την αποτελεσματικότητα του κανονισμού, αλλά και τη συνταγματικότητα, την καθαυτό χρησιμότητα και τις προθέσεις του, ενώ επισημαίνουν εξόχως σοβαρά ζητήματα που απορρέουν από την εφαρμογή του και τον καθιστούν δυνάμει επιζήμιο.

Στις 4 Ιουνίου ο υπουργός Περιβάλλοντος Θ. Σκυλακάκης δήλωσε ότι έχει υπογράψει τροποποίηση (ΦΕΚ 2194Β) της αρχικής ΚΥΑ, ώστε για τη φετινή αντιπυρική περίοδο «συστήνεται» (αλλά δεν επιβάλλεται) στους ιδιοκτήτες να εφαρμόσουν μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας (Του χρόνου, τι;). Στην τροποποίηση προβλέπεται ακόμα ότι «κατόπιν σχετικής κατά περίπτωση τεκμηρίωσης» είναι δυνατή η «απόκλιση» από κάποια μέτρα. Αφενός εδώ διακρίνουμε μια «δημιουργική» ασάφεια (εν όψει κιόλας εκλογών), αφετέρου ο υπουργός δεν απέσυρε την ΚΥΑ, οι τεχνικές μελέτες-αξιολογήσεις επικινδυνότητας και οι υπεύθυνες δηλώσεις εφαρμογής των μέτρων πρέπει να κατατεθούν. Σημαντικότατα, ο υπουργός επέμεινε στη μετάθεση της ευθύνης στους πολίτες δηλώνοντας πως για τα ακίνητα που εμπίπτουν στον κανονισμό «οι μόνοι που μπορούν να λάβουν μέτρα για να αποτρέψουν τον κίνδυνο εξάπλωσης της πυρκαγιάς είναι οι ιδιοκτήτες τους». Είναι επίσης αμφίβολο ότι η ΚΥΑ διορθώνεται με τροποποιήσεις, που υποσχέθηκε ότι θα γίνουν, καθώς αναδεικνύεται προβληματική στη φιλοσοφία της. Όπως μας είπε ο δασολόγος-περιβαλλοντολόγος Γιώργος Σουρβάς «χρειάζεται ριζικά να αναθεωρηθεί ο τρόπος που θα γίνει η αντιπυρική προστασία».


Κανένας εφησυχασμός, λοιπόν - κι ας δούμε τι λένε οι ειδικοί:
Βασικά σημεία του κανονισμού

Σκοπός του κανονισμού, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη εγκύκλιο εφαρμογής του, είναι η «αύξηση της ανθεκτικότητας» και η «ενίσχυση του βαθμού πυρασφαλείας των ακινήτων που βρίσκονται εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων». «Στόχος είναι η προστασία της ζωής και της υγείας του κοινού, του φυσικού περιβάλλοντος και των δασικών οικοσυστημάτων, καθώς και των ακινήτων με περιορισμό της συμβολής τους στην μετάδοση της φωτιάς».

Ο τίτλος ωστόσο περί ακινήτων «εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων» είναι «ανακριβής, αν όχι παραπλανητικός», επισημαίνει ο αρχιτέκτονας-μηχανικός Μάνος Τουρπάλης, μέλος της διεπιστημονικής ομάδας που συγκρότησε ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης, επ' αφορμή του κανονισμού. Γιατί ο κανονισμός αφορά σε ακίνητα που βρίσκονται, όχι μόνο σε δάση και δασικές εκτάσεις, αλλά και σε περιαστικό πράσινο, κηρυγμένες δασωτέες, αναδασωτέες, χορτολιβαδικές εκτάσεις, σε ακτίνα 300 μέτρων από τα όρια των εκτάσεων αυτών, καθώς και σε κτίσματα που βρίσκονται εντός αλσών και παρκών πόλεων και οικιστικών περιοχών. Εξαιρούνται μόνο οι αδόμητες, καλλιεργήσιμες εκτάσεις και τα βοσκοτόπια.

Ο κανονισμός κατηγοριοποιεί τα ακίνητα με βάση την «επικινδυνότητά τους» σε σχέση με το φυσικό περιβάλλον τους και προβλέπει τρεις ζώνες πυροπροστασίας περιμετρικά: Στην πρώτη, πλάτους 2 μέτρων γύρω από το ακίνητο, δεν επιτρέπεται να υπάρχει κανένα είδος βλάστησης. Στη δεύτερη, τα επόμενα 3 μέτρα, δεν επιτρέπονται δέντρα και ψηλοί θάμνοι. Στην τρίτη ζώνη, τα επόμενα 5 μέτρα, επιτρέπεται η βλάστηση υπό όρους.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται περίφραξη οικοπέδου με πυράντοχα υλικά, συγκεκριμένα κουφώματα και η υποχρέωση να διατηρείται ελεύθερη και καθαρή η πρόσβαση στο ακίνητο.

Τα μέτρα επιβάλλονται υπό τη δαμόκλειο σπάθη μεγάλων προστίμων (ΚΥΑ) ή και ποινής φυλάκισης (πυροσβεστική διάταξη).

Η ΚΥΑ εξαιρεί τους οικισμούς γύρω από τους οποίους αναλαμβάνουν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης να διανοίξουν ζώνη πυρασφάλειας 10 μέτρων.
Θα μας προστατεύσει ο νέος κανονισμός από τις πυρκαγιές;

Το πρώτο και βασικότερο ερώτημα που τίθεται είναι αν τα μέτρα αυτής της ΚΥΑ μπορούν να αναστείλουν, να περιορίσουν και να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες πυρκαγιές που περιμένουμε.

Η απάντηση της διεπιστημονικής ομάδας είναι ομόφωνα «όχι».

«Προφανώς, όχι. Η ΚΥΑ αφορά στο τελευταίο στάδιο της εφαρμογής του οτιδήποτε. Καταλήγει σε ένα κομπολόι μέτρων, τα οποία όλα βασίζονται στο πόσο επικίνδυνο είναι το περιβάλλον για τα ακίνητα, και μετά, αντί να λάβει μέριμνα για να μειώσει την επικινδυνότητα του περιβάλλοντος, προσπαθεί να επιβάλει στα ακίνητα μέτρα ώστε να μην καούν, θεωρώντας σαν δεδομένο ότι θα καεί το περιβάλλον! Δεν υπάρχει συνολική αντιμετώπιση της πυροπροστασίας με μέτρα για το δάσος, υπάρχει επιλεκτική αντιμετώπιση των οικοδομημάτων που βρίσκονται στο πεδίο εφαρμογής της ΚΥΑ. Τίποτε μέσα στο νομοθέτημα δεν αναφέρεται σε μεγαλύτερη κλίμακα, δεν αντιμετωπίζει τη βάση της πυρκαγιάς», λέει ο Μάνος Τουρπάλης. «Είναι συμπτωματική η θεραπεία».

«Όπως ήταν όλα τα προηγούμενα χρόνια. Το αφήνουν στην τύχη του», προσθέτει η αρχιτέκτονας-μηχανικός Έλλη Γεωργιάδου, μέλος της διεπιστημονικής ομάδας. Τονίζει πως όλο το οικοδόμημα της ΚΥΑ στηρίζεται σε μια αντιμετάθεση εννοιών: «Όλα τα κριτήρια επικινδυνότητας που περιλαμβάνει η ΚΥΑ -είναι χτισμένη πάνω σε αυτά- αναφέρονται μόνο στο περιβάλλον, για παράδειγμα η πυκνότητα του δάσους, η κλίση του εδάφους, οι προσβάσεις. Κανένα δεν αναφέρεται σε κάτι άλλο, δεν λέει για παράδειγμα ότι αν το ακίνητό σου είναι ξύλινο, είναι πιο τρωτό. Και μετά, την επικινδυνότητα αυτή του περιβάλλοντος για να μην την αποδεχτεί τη μετονομάζει σε επικινδυνότητα των κτιρίων, κι από εκεί και πέρα αρχίζει το παραμύθι», εξηγεί η κ. Γεωργιάδου.

Με βάση τα κριτήρια αυτά, εξάγεται δείκτης επικινδυνότητας για κάθε ακίνητο. «Δηλαδή, το ακίνητό σου έχει υψηλή επικινδυνότητα όταν είναι μέσα σε ένα δάσος που βρίσκεται σε κακή κατάσταση. Απροστάτευτο, αφύλακτο, ακαθάριστο. Ναι, αλλά αυτή δεν είναι του ακινήτου σου. Είναι του περιβάλλοντα χώρου του», εξηγεί η κ. Γεωργιάδου. «Έπειτα, στην Ελλάδα τα ακίνητα είναι κατεξοχήν κατασκευασμένα από βαριά οικοδομικά υλικά, άκαυστα (μπετόν, τούβλο). Δεν μπορείς να πεις ότι ο κίνδυνος της πυρκαγιάς εκπορεύεται από το κτιριακό απόθεμα. Τέλος, δεν έχουμε καμία εμπειρία από τις τελευταίες μεγάλες πυρκαγιές ότι προκλήθηκαν από τους οικισμούς ή από τα κτίρια που υπήρχαν μέσα, έστω και διάσπαρτα. Όλα τα κτίρια που κάηκαν, κάηκαν από τη δασική πυρκαγιά. Άρα, δεν μπορείς να μιλάς για επικινδυνότητα ακινήτων. Μόνο για τρωτότητα».

Έχει τόση σημασία ένας ορισμός; Ναι, γιατί σε αυτή την «ντρίπλα» -όπως τη χαρακτηρίζει η κ. Γεωργιάδου- βασίζονται για να καταστήσουν λογικοφανή τον συλλογισμό «ο “κίνδυνος” εκπορεύεται από το δικό σου ακίνητο, άρα εσύ έχεις την ευθύνη», αποσείοντας την πολιτική και κοινωνική ευθύνη από την κυβέρνηση.

Επιπλέον, η κατηγοριοποίηση των ακινήτων με βάση τον κανονισμό δεν ενσωματώνει καθόλου τα κριτήρια που μας άφησε η εμπειρία των πρόσφατων πυρκαγιών. «Θεωρείται μη επικίνδυνο το δυτικό τμήμα της Ελλάδας, γιατί έχει πολλή βροχόπτωση, σας θυμίζω όμως ότι οι φοβερές πυρκαγιές του 2007 ξεκίνησαν στην Ηλεία, ενώ το 2009 κάηκε το δάσος της Στροφυλιάς, οικότοπος μέγιστης διεθνούς σημασίας, στα σύνορα Αχαΐας-Ηλείας», τονίζει η δικηγόρος με ειδίκευση στη δασική νομοθεσία Σοφία Παυλάκη, μέλος της διεπιστημονικής ομάδας. «Κατατάσσει την οξιά στα είδη που αντέχουν τη φωτιά, ενώ το 2022 κάηκε το Παπίκιο Όρος, που είναι εξ ολοκλήρου δάση οξιάς, και μάλιστα Νοέμβρη μήνα. Θεωρεί ότι τα δάση στον ελληνικό Βορρά δεν έχουν τόση επικινδυνότητα, κι εκεί είναι η Δαδιά που έγινε στάχτη».
Αντισυνταγματικό και νομοθετικά προβληματικό

Το καινοφανές της ΚΥΑ είναι η μετάθεση της ευθύνης από το κράτος στον πολίτη. Κι εκεί ακριβώς αντιστρατεύεται το ελληνικό Σύνταγμα, «το πλέον οικολογικό σύνταγμα σε όλο τον πλανήτη, αφού είναι το μοναδικό που προβλέπει δικαίωμα στο περιβάλλον ρητά - και το κατοχυρώνει», όπως μας λέει η κ. Παυλάκη.

«Το πρώτο και κύριο που συνάγεται από αυτή την ΚΥΑ και την πυροσβεστική διάταξη που ακολούθησε στο ίδιο πνεύμα, είναι ότι έχουμε μια ρητή παραβίαση του άρθρου 24 παράγραφος 1 του Συντάγματος, που λέει ότι η περιβαλλοντική και η δασική προστασία είναι καθήκον της πολιτείας, όχι του πολίτη», τονίζει η Σοφία Παυλάκη. Και μάλιστα υποχρεώνει την Πολιτεία σε προσήκοντα μέτρα, δηλαδή αποτελεσματικά.

«Δεύτερον, εδώ έχουμε ένα μέτρο το οποίο επιβάλλεται οριζοντίως σε όλη την επικράτεια και λέει στον πολίτη ότι θα πρέπει να μετρήσει από το δάσος της περιοχής του την απόσταση του ακινήτου για να πάρει αυτά τα μέτρα. Ποιος μπορεί αυτή τη στιγμή στο πανελλήνιο να μας πει ποιο είναι το δάσος, τη στιγμή που οι δασικοί χάρτες ακόμα δεν έχουν ολοκληρωθεί;» τονίζει η κ. Παυλάκη. «Εάν λοιπόν εγώ εφαρμόσω τον κανονισμό και στο μέλλον αποδειχθεί ότι δεν ήταν καν δάσος η περιοχή από την οποία μέτρησα, θα με αποζημιώσει η Πολιτεία για τα χιλιάδες ευρώ που θα έχω δώσει ως μη όφειλα;»

Επιπλέον, «η μεν ΚΥΑ του ΥΠΕΝ αναφέρεται σε ακίνητα μέχρι 300 μέτρα από δασική έκταση, ενώ η πυροσβεστική διάταξη της Πολιτικής Προστασίας ορίζει μέχρι 100 μέτρα από δασική έκταση. Πείτε μου εσείς, ποια θα εφαρμοστεί;»

«Η δεύτερη αυθαιρεσία σχετίζεται με το γεγονός ότι σε εκατοντάδες περιπτώσεις ακινήτων δεν ξέρουμε καν ποιος είναι ο ιδιοκτήτης γιατί ούτε το κτηματολόγιο έχει κλείσει», τονίζει.

Διασαφηνίζει ακόμα ότι παρατάσεις της εφαρμογής της ΚΥΑ τέθηκαν με εγκυκλίους, οι οποίες όμως «δεν είναι νομοθεσία, είναι εσωτερικά έγγραφα της διοίκησης. Θεσπίζονται δηλαδή περιορισμοί και βάρη σε ένα θεμελιώδες δικαίωμα που είναι η ιδιοκτησία και το φυσικό περιβάλλον, χωρίς να έχουμε νομοθεσία, κι επιπλέον γίνεται με ένα μέσο που δεν μπορεί να προσβάλει δικαστικά ο πολίτης, αφού μόνο οι υπουργικές αποφάσεις, προεδρικά διατάγματα και διοικητικές πράξεις με εκτελεστότητα προσβάλλονται στο ΣτΕ».
Στο ίδιο τσουβάλι πεύκο-πλατάνι-λεμονιά, πάει κι η παραδοσιακή κληματαριά

Ο νέος κανονισμός πυροπροστασίας είναι οριζόντιος και ως προς τα είδη των δέντρων στις προβλεπόμενες ζώνες γύρω από το ακίνητο. «Για τον κανονισμό, ένα πεύκο, ένα πλατάνι, ένα κυπαρίσσι, μια λεμονιά, έχουν την ίδια αντιμετώπιση. Καταρχάς, δεν είναι όλα τα δέντρα εξίσου εύφλεκτα. Στην Ελλάδα, αντιπυρική προστασία σημαίνει αντιπυρική ζώνη, δηλαδή ξυρίζουμε το δάσος. Αντίθετα, στο εξωτερικό, για αντιπυρική προστασία φυτεύουν για παράδειγμα μια ζώνη πλάτους 30 μέτρων με πλατάνια, βασισμένοι σε μελέτες. Τα πλατάνια χρησιμοποιούνται σαν φραγή για την εξάπλωση της φωτιάς», λέει ο κ. Τουρπάλης.

«Αλλιώς είναι να έχεις ένα δάσος πλατύφυλλων που καίγεται πάρα πολύ δύσκολα και αλλιώς είναι να έχεις ένα δάσος με πεύκα», επιβεβαιώνει ο Γιώργος Σουρβάς - που δεν συμμετέχει στην προαναφερόμενη διεπιστημονική ομάδα. «Όταν παίρνεις οριζόντια μέτρα που αφορούν στη βλάστηση, αυτό δεν μπορεί να έχει σωστή εφαρμογή. Κάθε μία περίπτωση, κάθε ένα ακίνητο και κάθε μία γειτονιά πρέπει να αντιμετωπίζεται ξεχωριστά. Τώρα, θα αντιμετωπίζουμε με τον ίδιο σκεπτικό αστικές πυκνώσεις, ζώνη δάσους και αστικών περιοχών σε σπίτια που συνορεύουν με Χαλέπιο-Πεύκη, εδώ στην Αττική, όπου είναι αρκετά επικίνδυνα, με σπίτια που βρίσκονται σε οικισμούς πάνω από 2.000 μέτρα υψόμετρο, ορεινά, που δεν έχουν το ίδιο πρόβλημα με έναν οικισμό σε υψόμετρο κάτω από 600 μέτρα».

«Έπειτα, στην τρίτη ζώνη, πλάτους 5 μέτρων, ο κανονισμός προβλέπει οι άκρες των κλαδιών των δέντρων να απέχουν μεταξύ τους όσο το μισό του ύψους των δέντρων», τονίζει ο κ. Τουρπάλης. «Πώς μετράω ένα κυπαρίσσι; Πώς θα το ξαναμετρήσω του χρόνου; Τα δέντρα επίσης καταλήγουν να έχουν τεράστια απόσταση μεταξύ τους. Ο κανονισμός αδιαφορεί και για την παραδοσιακή σχέση του Έλληνα με τη φύση. Αποχαιρετίστε την κληματαριά της γιαγιάς. Αν είναι σε σπίτι εκτός σχεδίου στα 5 μέτρα, πρέπει να κοπεί».

Προϋπόθεση επίσης, ότι «μετά τα πέντε μέτρα, τα δέντρα που έχεις δεν είναι κοντά στο κτίσμα του γείτονά σου. Οπότε πρέπει να λάβεις υπόψη και τη θέση του ακινήτου, του γειτονικού», επισημαίνει ο κ. Σουρβάς.
Κόψτε τα δέντρα, να τελειώνουμε με τις πυρκαγιές

Γίνεται σαφές ότι όποτε εφαρμοστεί πλήρως η ΚΥΑ, θα κοπούν αναρίθμητα δέντρα. Θα μας προστατεύσει τελικά αυτό;

«Στη Βαρυμπόμπη το ’21, η φωτιά πέρασε την Εθνική Οδό. Οι αντιπυρικές ζώνες είναι κάτι τελείως παρεξηγημένο στην πατρίδα μας, δεν είναι η καταστροφή του δάσους και να καταλήξουμε οι αντιπυρικές να καταλαμβάνουν μεγαλύτερη έκταση από το δάσος. Η αντιπυρική ζώνη υπάρχει για να είναι μία δίοδος σε ένα δύσβατο, ορεινό, δασικό περιβάλλον, για ένα όχημα χερσαίο της πυροσβεστικής», τονίζει η κ. Παυλάκη. «Όταν φυσάνε 10 μποφόρ και εκτοξεύονται τα κουκουνάρια σαν σφαίρες, και 80 μέτρα να είναι η αντιπυρική, πώς θα ανακόψει τη φωτιά;» συμπληρώνει η κ. Γεωργιάδου.

«Έπειτα, έχουμε ένα κράτος το οποίο έχει επιτρέψει μέσα στα δάση τα πάντα. Και ενοχοποιεί τα δέντρα», λέει η Σοφία Παυλάκη. «Στον Νόμο 998/1979, κεφ. 6, προβλέπονται μεικτές χρήσεις ακόμα και στην περιφέρεια της Πάρνηθας, ενός εθνικού δρυμού πολύ μεγάλης οικολογικής σημασίας για το λεκανοπέδιο, το οποίο κι αυτό κάηκε. Όλη η περιφέρεια της Πάρνηθας είναι μεικτή ζώνη. Δηλαδή, έχει μέσα βενζινάδικα, τουριστικές εγκαταστάσεις, εργοστάσια, βιοτεχνίες, βιομηχανίες, οδικά δίκτυα. Και περιμένουμε η Πάρνηθα –ακόμα και χωρίς πυρκαγιές- να διατηρήσει την οικολογική της ισορροπία;»

Ταυτόχρονα, οι τελευταίες κυβερνήσεις ανέχονται ολόκληρους οικισμούς δασικών αυθαιρέτων, τονίζει η κ. Παυλάκη. «Διατηρούνται τα αυθαίρετα, διατηρείται η μεικτή ζώνη. Κάθε λίγο εισάγονται αποσπασματικές διατάξεις που καθιστούν διάτρητο όλο το καθεστώς προστασίας των δασών που θεσπίζει το Σύνταγμα. Κι έρχονται να μας πουν ότι τα σπίτια των ανθρώπων που έχουν οικοδομηθεί εντός σχεδίου με κανονικές διαδικασίες και άδειες είναι αυτά που ενοχοποιούνται για την πυρκαγιά ή τα δέντρα που βρίσκονται εκεί, και πρέπει να αποψιλωθεί το δάσος για να μην καεί; Εάν το αποψιλώσεις και το εξαφανίσεις, δεν θα καεί γιατί δεν θα υπάρχει για να καεί».

Εδώ, συμπληρώνει, «έχουμε και παραβιάσεις του δικαιώματος της ελεύθερης ανάπτυξης προσωπικότητας του ανθρώπου, η οποία έχει κρίνει το Συμβούλιο της Επικρατείας ότι εκφράζεται μέσω του ζωτικού χώρου του ανθρώπου. Δηλαδή, λέμε ότι θα προστατευτεί ο άνθρωπος από τη φωτιά εάν κόψουμε τα δέντρα, αλλά ξεχνάμε ότι ο άνθρωπος προστατεύεται και από ένα υγιές περιβάλλον - για οξυγόνο, προστασία από τον καύσωνα, τις πλημμύρες… Όλα αυτά γίνονται με κριτήριο την κλιματική κρίση, αλλά ξεχνάμε ότι τα δέντρα είναι το πρωταρχικό στοιχείο που θωρακίζει από αυτή».

Τα περισσότερα από τα εν λόγω μέτρα καταλήγουν τελικά να κακοποιούν και τα ίδια τα κτίρια, υποστηρίζουν σε κοινή τους επιστολή προς αρμόδιους φορείς η κ. Γεωργιάδου, ο κ. Τουρπάλης, ο αρχιτέκτονας-μηχανικός Αντρέας Κουράκης και ο πολιτικός μηχανικός Άλκης Παπαδόπουλος. Μεταξύ άλλων, περιορίζουν κατά 1/3 τον φυσικό τους αερισμό, μειώνουν δραστικά το φυσικό φωτισμό και τη θέα, καταστρέφουν την ηλιοπροστασία, επιδεινώνουν το μικροκλίμα πλήττουν την αισθητική και μορφολογική ισορροπία του κτηρίου.

Υπενθυμίζουμε ότι νεότερη σχετική πρωτοβουλία του αρμόδιου υπουργού προβλέπει ότι οι Δήμοι πρέπει να διανοίξουν αντιπυρικές ζώνες γύρω από οικισμούς που βρίσκονται κοντά ή μέσα σε δάση. «Όταν όμως ο υπουργός αναφέρεται σε οικισμούς μέσα στα δάση ουσιαστικά μιλάει για οικισμούς αυθαιρέτων, που όχι απλά δεν τους κατεδαφίζει, αλλά τους προστατεύει, και τώρα κόβει και τα δέντρα τριγύρω - γιατί φταίνε τα δέντρα που βρίσκονται στο φυσικό τους περιβάλλον κι όχι οι οικισμοί που είναι χτισμένοι μέσα στα δάση!» τονίζει η κ. Παυλάκη.
Ανεπίλυτα τεχνικά προβλήματα και υπέρογκα κόστη

Έστω να δεχθούμε ότι ο κανονισμός είναι για να προστατευτούν τα κτίρια όταν θα φθάσει σε αυτά η πυρκαγιά. Είναι αποτελεσματικός ως προς αυτό;

«Εφαρμόζεται ήδη ένας πολύ ισχυρός κανονισμός πυροπροστασίας κτιρίων που είναι Προεδρικό Διάταγμα. Το τονίζω, γιατί στην ΚΥΑ αναφέρεται ότι αυτή κατισχύει του προεδρικού διατάγματος», λέει ο κ. Τουρπάλης.

Τα κόστη για τους ιδιοκτήτες ακινήτων που εμπίπτουν στον νέο κανονισμό είναι υπέρογκα, κάτι που επισήμανε και ο Συνήγορος του Πολίτη τονίζοντας ότι έτσι θίγεται και το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της ιδιοκτησίας. Για παράδειγμα, το κόστος της πιο απλής περίφραξης (τσιμεντόλιθοι) ενός μέτρου με συμπαγή άκαυστα υλικά για 4 μόλις στρέμματα υπολογίζεται στα 40.000-50.000 ευρώ, λέει ο κ. Τουρπάλης. «Αν τυχόν κληρονομήσεις 50 στρέμματα που έχουν ένα κτίσμα μέσα, μόνο η περίφραξη θα κοστίσει περισσότερο από το ίδιο το ακίνητο που υποτίθεται ότι προστατεύει. Καλύτερα να το κατεδαφίσεις, δηλαδή».

Το τοιχίο επίσης, δημιουργεί απροσπέλαστα εμπόδια στην κατάσβεση, κακοποιεί το τοπίο και υποβαθμίζει και παραβιάζει πολύ σοβαρά την αρμονία και αισθητική του περιβάλλοντος, υποστηρίζει η διεπιστημονική ομάδα στην προαναφερθείσα επιστολή. Ταυτόχρονα, δεν αναχαιτίζει την ιπτάμενη μετάδοση της πυρκαγιάς (πχ φλεγόμενα κουκουνάρια). «Και κάτι ακόμα», λέει η κ. Γεωργιάδου. «Οι περιφράξεις αυτές διακόπτουν τη συνέχεια του οικοσυστήματος της πανίδας. Όλος αυτός ο κόσμος κατακερματίζεται και δεν μπορεί να επιβιώσει».

Τέλος, μπορεί να στοιχίσουν ζωές: «Η παρεμπόδιση της ελεύθερης πρόσβασης σε κοινόχρηστους χώρους των οικισμών από τις αθρόες περιφράξεις που επιβάλλει ο κανονισμός απαγορεύεται, ενώ κυρίως στο Μάτι οι περιφράξεις που απέκλειαν την ελεύθερη πρόσβαση προς τον αιγιαλό αποδείχθηκαν μοιραίες για δεκάδες ανθρώπους που εγκλωβίστηκαν στη φωτιά και βρήκαν τραγικό θάνατο. Κινδυνεύει επομένως με τέτοιες ρυθμίσεις ο κανονισμός να έχει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που επιδιώκει», συμπληρώνει η κ. Παυλάκη.

Έπειτα, ανάλογα με την κατηγορία «επικινδυνότητας» στην οποία θα ενταχθεί το ακίνητο, απαιτούνται ανάλογα πυράντοχα κουφώματα. Το κόστος για το κατώτερο πυράντοχο κούφωμα 30 λεπτών είναι πενταπλάσιο ενός μη πυράντοχου. Τα 60 λεπτών είναι εισαγόμενα. «Κι αν πρόκειται για κτίριο βιομηχανίας με αποθήκευση χρωστικών που έχει κατηγορία επικινδυνότητας ίσως και 240 λεπτά, χρειάζονται κουφώματα 210 λεπτών. Αυτά απλώς δεν υπάρχουν, δεν ξέρω αν βγάζει η NASA…» λέει ο κ. Τουρπάλης.

Στον νέο κανονισμό περιλαμβάνεται ακόμα κάτι δυνάμει επικίνδυνο: το κλείσιμο των κουφωμάτων με μεταλλικές περσίδες. «Αντίθετα, το Προεδρικό Διάταγμα 41 του 2018 αδιαφορεί για τα εξωτερικά κουφώματα, θα σας πω και τον λόγο: Γιατί η Νούμερο 1 αιτία θανάτου από φωτιά μέσα σε κτίριο είναι ο καπνός. Επομένως το να καταρρεύσουν τα κουφώματα “συμφέρει” για την προστασία των ανθρώπων: καταρρέει το κούφωμα, βγαίνει ο καπνός έξω, βλέπεις πού θα πας. Κι έρχεται τώρα η ΚΥΑ, η οποία κατά το συντάκτη της κατισχύει του ΠΔ, και λέει ότι σε περίπτωση φωτιάς απ’ έξω κλείνεις τα κουφώματα. Αν όμως ταυτόχρονα προκύψει εστία φωτιάς μέσα και κλείσω τα κουφώματα, θα κινδυνεύσει ο κόσμος. Θα κινδυνεύσει 100%! Και βέβαια δεν υπάρχουν κουφώματα που να αντιλαμβάνονται αν η φωτιά έρχεται από μέσα ή απ’ έξω, και αναλόγως να λειτουργούν αυτόματα».

Δεν ξέρουμε αν οι προδιαγραφές αυτές θα νομοθετηθούν ως «ενδεικτικές» ή αν θα πετύχουν κάποιοι «εξαίρεση», σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις, αλλά αναδεικνύονται προβληματικές ακόμα και ως «προτάσεις».

Στον όλο παραλογισμό, προστίθεται το θέμα της ασάφειας των ορίων των οικισμών – με τη διάνοιξη της ζώνης περιμετρικά τους να ανατίθεται στους ΟΤΑ. «Αυτά καθορίζονται με ΠΔ σε ΦΕΚ συνήθως δυσεύρετα, που συνήθως αναπαριστούν τα όρια σε μια φωτοτυπία Α4, οπότε δεν καθορίζονται με ακρίβεια», λέει ο κ. Τουρπάλης. Κάποιοι πολίτες λοιπόν θα επωμιστούν βάρη, παρόλο που το ακίνητό τους θα έχει κατηγοριοποιηθεί με αμφίβολα κριτήρια.

Σε κάθε περίπτωση, «έχουμε επίσης μια σαφέστατη ενίσχυση και υπόθαλψη της αυθαιρεσίας και ανισότητα κοινωνική», συμπεραίνει η κ. Παυλάκη.«Ο κανονισμός επικαλείται στο προοίμιό του παραπλανητικά το άρθρο 25 ν. 998/79 και το πδ/γμα 575/1980 «περί κηρύξεως περιοχών επικίνδυνων για εκδήλωση πυρκαγιάς», ενώ και τα δύο αυτά νομοθετήματα θεσπίζουν αποκλειστική υποχρέωση του κράτους (και όχι του πολίτη) για την προστασία των δασών και τη λήψη μέτρων πυροπροστασίας», συμπληρώνει. Όπως ακόμα εξηγεί, οι ιδιοκτήτες δασικών αυθαιρέτων δεν θα εφαρμόσουν την ΚΥΑ για να μην εκτεθεί η παρανομία τους. «Άρα, γι’ αυτά τα ακίνητα δεν θα πληρώσει κανείς τίποτε. Και τα βάρη, ποιος τα επωμίζεται και πάλι; Ο πολίτης που δεν παρανόμησε».
Γιατί τελικά χρειαζόταν ο νέος κανονισμός;

Αντιστρατεύεται το Σύνταγμα, δεν προστατεύει το δάσος και κατ’ επέκταση ούτε την ανθρώπινη ζωή, αποψιλώνει με οριζόντια και άρα αμφίβολα κριτήρια τον περιβάλλοντα χώρο των ακινήτων από τη βλάστησή τους με τις όποιες συνέπειες στο οικοσύστημα και την ευζωία του πολίτη, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί πληθώρα δυσεπίλυτων -αν όχι ανεπίλυτων- τεχνικών προβλημάτων.

Προς τι τελικά εκπονήθηκε ο «νέος κανονισμός πυροπροστασίας ακινήτων εντός και πλησίον δασικών εκτάσεων»;

«Αναπόφευκτα έρχεται η σκέψη ότι ο κανονισμός δημιουργήθηκε ως μεθόδευση απέναντι σε μελλοντικές προσφυγές, για παράδειγμα άρνηση αποζημιώσεων από πυρκαγιά», λέει ο κ. Τουρπάλης.

«Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να μετατίθεται η ευθύνη προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων του πολίτη αποκλειστικά στον ίδιο», τονίζει η Σοφία Παυλάκη. Ενώ αγωνιώδες ερώτημα εκφράζει η κ. Γεωργιάδου: «Η ΚΥΑ σίγουρα δεν θα αναστείλει τις πυρκαγιές. Τότε ποιο είναι το μέτρο; Δεν θα πάρουμε άλλο μέτρο φέτος;».

Δευτέρα 3 Ιουνίου 2024

ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ: Εφαρμογή του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός και πλησίον δασικών εκτάσεων

 Π.Ο.   Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ.

 

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ  ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ

ΕΝΩΣΕΩΝ  ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ  ΔΗΜΟΣΙΩΝ  ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ  ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΩΝ  ΑΝΩΤΑΤΩΝ  ΣΧΟΛΩΝ

Χαρ. Τρικούπη 7α,  106 78  ΑΘΗΝΑ

τηλ: 210-88.16.583  fax: 210-82.59.410 e-mail: emdydas@tee.gr URL: www.emdydas.gr

                                                                                         

                                                                                             Αθήνα,  31/05/2024

Αρ. Πρωτ. :  9374

Προς:   1.Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας κο Σκυλακάκη Θ.

2.Υφυπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας κο Ταγαρά Ν.

 

Κοιν.:   1. Α’ Βάθμιες ΕΜΔΥΔΑΣ

                                             2. Πρόεδρο και ΔΕ ΤΕΕ


                                

Θέμα : Εφαρμογή του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός και πλησίον δασικών εκτάσεων

 

Κυρία Υπουργέ, κύριε Υφυπουργέ

Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ αποτελεί την Ομοσπονδία που εκπροσωπεί το σύνολο των Διπλωματούχων Μηχανικών οι οποίοι υπηρετούν στη Δημόσια Διοίκηση (Υπουργεία, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού) με συνδικαλιστικό αλλά και επιστημονικό χαρακτήρα.

Απευθυνόμαστε σε εσάς, σε συνέχεια προηγούμενης επιστολής μας, σχετικά με την πρόσφατη Εγκύκλιο για την Εφαρμογή του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός και πλησίον δασικών εκτάσεων. Η ΚΥΑ αριθμ.οικ.ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/55904/2019 «Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων» (ΦΕΚ Β’3475/2023), καθιστά το έργο των μηχανικών των τεχνικών υπηρεσιών των δήμων ακόμα δυσχερέστερο, με την προσθήκη νέων αρμοδιοτήτων και χωρίς την ανάλογη εκπαίδευση και εμπειρία και χωρίς να δημιουργούνται οι κατάλληλες προυποθέσεις για την ανάληψη νέων ευθυνών εκ μέρους τους και την πυροπροστασία ατομική ευθύνη των ιδιοκτητών ακινήτων, χωρίς μάλιστα να διακρίνει μεταξύ εντός και εκτός σχεδίου ακινήτων, μικρές, μεσαίες και μεγάλες ιδιοκτησίες, αντιμετωπίζοντας οριζόντια ακίνητα με δόμηση από αγροτικές αποθήκες έως πολυτελείς ξενοδοχειακές μονάδες.

Βάσει της με ΑΠ : YΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/28909/848 από τις 15.03.2024 Απόφασης, οι δήμοι παρακαλούνται  να συγκροτήσουν τριμελείς επιτροπές του άρθρου 2 του Κεφαλαίου τρίτου του Κανονισμού, δειγματοληπτικού ελέγχου κατά την αντιπυρική περίοδο με την συμμετοχή πλην των άλλων και μηχανικών. Αρά πέρα των άλλων καθηκόντων τους, επιβαρύνονται με μια νέα αρμοδιότητα από την 1η Μαίου έως και την 31η Οκτωβρίου για την οποία θα καταναλώνουν πλην των ωρών εργασίας και ώρες του ελεύθερου τους χρόνου, χωρίς φυσικά οι δήμοι να προβλέπουν κατά πάγια τακτική τους την υπερωριακή απασχόληση και τα σχετικά έξοδα μετακίνησης τους με τα προσωπικά μέσα μεταφοράς. Ταυτόχρονα δεν θα απαλλάσσονται από τα υπόλοιπα τους καθήκοντα τα οποία θα συσσωρεύονται και θα μένουν ημιτελή κυρίως στον τομέα των επιβλέψεων έργων όπου προτεραιότητα τους είναι η ασφάλεια τους καθώς και η ασφάλεια των πολιτών. Μάλιστα μετά και την νέα απόφαση 21837 οικ Φ.700.20/2024 από τις 09.05.2024 με το άρθρο 4 προστίθεται στους δήμους, άρα στις επιτροπές δειγματοληπτικού ελέγχου  και ο έλεγχος καταγγελιών για διαπίστωση εκπλήρωσης ή μη των υποχρεώσεων  των υπόχρεων του άρθρου 1.

Χωρίς εδώ και ένα έτος να έχουν δημιουργηθεί οι απαραίτητες προϋποθέσεις από τους δήμους με την δημιουργία του ειδικού μητρώου από όπου θα αντλούνται οι πληροφορίες από τις επιτροπές και φυσικά της ειδικής πλατφόρμας, χωρίς να έχουν εξασφαλισθεί τα απαραίτητα κονδύλια, χωρίς να διευκρινίζεται ποιος και πότε θα επιβάλλει τα πρόστιμα, το πως θα γίνονται η έλεγχοι και γενικότερα χωρίς να υπάρχει μία σαφής πολιτική, αφού οι αποφάσεις έρχονται και αναιρούνται (π.χ. ΥΠΕΝ /ΔΑΟΚΑ/55904/2019 από 24.05.2023 και  Αρ.Αποφ. 21837 οικ. Φ.700.20/2024).

`    

Επίσης  η ΚΥΑ επιβάλει υποχρεωτικά μέτρα, ακόμα και πρακτικά ανεφάρμοστα (π.χ. 2.2.2. περί δομικής πυροπροστασίας), που συνεπάγονται υπέρογκα κόστη τα οποία είναι μη αντιμετωπίσιμα από μικρούς ιδιοκτήτες των χαμηλότερων οικονομικών στρωμάτων, συνοδευόμενα από πρόστιμα από 1.000€ έως 54.000€ ή/και ποινή 2ετούς φυλάκισης. Μέτρα τα οποία μάλιστα καταγγέλλονται εν μέρει ως λανθασμένα και αναποτελεσματικά από πλήθος Φορέων και Επιστημόνων. Μία σειρά από μέτρα πυροπροστασίας που μέσω της ΚΥΑ επιβαρύνουν τελικά τους πολίτες – ιδιοκτήτες ακινήτων και η ευθύνη τους μεταφέρεται στους «αρμόδιους τεχνικούς επιστήμονες» της ΚΥΑ, αποτελούν ευθύνη της Πολιτείας.

Η μικρή παράταση των προθεσμιών υποβολής των διάφορων στοιχείων (τεχνική έκθεση και δήλωση ιδιοκτήτη για τη λήψη μέτρων), η διευκρίνιση ότι κάποια μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας του κανονισμού (πρόσβαση στο ακίνητο, δημιουργία ζώνης προστασίας, αποθήκευση υλικών) είναι γενικά, «με δυνατότητα αποκλίσεων, κατόπιν σχετικής κατά περίπτωση τεκμηρίωσης στην τεχνική έκθεση» και οι λοιπές τροποποιήσεις του κανονισμού με την ΚΥΑ αριθμ.ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/38701/1172/2024 (ΦΕΚ Β’2194) με τις διευκρινήσεις της ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/42966/1311 εγκυκλίου (ΑΔΑ: ΡΦΛΡ4653Π8-ΜΤΒ), στοχεύουν σε έναν απολύτως ατελή εξορθολογισμό και τελικά στην εφαρμογή της κεντρικής ιδέας των διατάξεων. Συνεπώς διατηρείται στο ακέραιο το στοιχείο της μεταφοράς των ευθυνών της Πολιτείας στους συναδέλφους μηχανικούς των τεχνικών υπηρεσιών των δήμων και στους πολίτες και μάλιστα οριζόντια και με τιμωρητική διάθεση μέσω εν μέρει ανεφάρμοστων και ανεδαφικών μέτρων με αόριστο πεδίο εφαρμογής.

Ακριβώς επειδή ένας αντιπυρικός σχεδιασμός θα πρέπει να γίνει με σοβαρούς όρους, θα προϋπέθετε ένα μεγάλο διάστημα προετοιμασίας εφαρμογής του, ώστε να μπορεί να γίνει ο ανάλογος προγραμματισμός τόσο από τους ιδιοκτήτες ακινήτων, όσο και η μελέτη των απαιτήσεων από τους τεχνικούς επιστήμονες που θα συντάξουν τις εκθέσεις και αξιολογήσεις, όσο και από τις δημοτικές υπηρεσίες. Για όποιον στοιχειωδώς γνωρίζει την κατάσταση των Δήμων, η δυνατότητα αυτών να ανταποκριθούν στις ολοένα και πιο αυξημένες τους αρμοδιότητες, χωρίς την ανάλογη πρόβλεψη πόρων και ειδικευμένου προσωπικού, είναι μηδαμινή.

Το ΔΣ της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ συντάσσεται με τους μηχανικούς των τεχνικών υπηρεσιών των δήμων και πλήθος φορέων (ΣΑΔΑΣ, ΠΟΕ-ΟΤΑ, ΓΕΩΤΕΕ, ΠΟΜΙΔΑ), εκφράζει την αντίθεσή του στην μεταφορά ευθυνών στους μηχανικούς του δημοσίου, στην  ανεδαφική και τιμωρητική για τους πολίτες εφαρμογή του «Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων», και ζητάει την απόσυρση της ΚΥΑ αριθμ.οικ.ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/55904/2019 και της απόφασης 21837 οικ.Φ.700.20/2024 που αφορούν στον  «Κανονισμό Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων», την ριζική επαναδιατύπωσή της και την πλήρη ανάληψη από την Πολιτεία των ευθυνών πρόληψης και προστασίας από τις δασικές πυρκαγιές που της αναλογούν. Επίσης να απεμπλακούν όλοι οι μηχανικοί των Τεχνικών Υπηρεσιών των δήμων από νέες αρμοδιότητες που σε τελική ανάλυση θα δημιουργήσουν χάος στις τεχνικές υπηρεσίες των δήμων εις βάρος του κυρίου έργου τους που επί 6 μήνες θα πρέπει εκ των πραγμάτων να τεθεί σε δεύτερη μοίρα, δημιουργώντας επισφαλείς και ελλειπείς επιβλέψεις και μελέτες και αποχή από επιτροπές και διαγωνισμούς.  Άμεσα να ανασταλεί η εφαρμογή της ώστε να υπάρξει εύλογος χρόνος για νέα επεξεργασία με ουσιαστική διαβούλευση. Διεκδικούμε την έγκαιρη και αναγκαία χρηματοδότηση μέσω του κρατικού προϋπολογισμού για τη διαχείριση και προστασία των δασών σε όλους τους εμπλεκόμενους κρατικούς φορείς για να μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της νέας αντιπυρικής περιόδου με έμφαση στην πρόληψη. Ζητάμε τη στελέχωση όλων των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών με προσωπικό κατάλληλων προσόντων όπως οι Μηχανικοί της Πυροσβεστικής και της Πολιτικής Προστασίας που είναι και οι καθ΄ ύλην αρμόδιοι, χωρίς την συμμετοχή των τεχνικών υπηρεσιών των δήμων, ώστε να μπορούν να επιτελέσουν το έργο τους.

Είμαστε στη διάθεση σας, για οποιαδήποτε διευκρίνιση στα παραπάνω και σας καλούμε να ανταποκριθείτε στο αίτημα μας για συνάντηση. 

Παρασκευή 31 Μαΐου 2024

Οι εργαζόμενοι στην κατασκευή της γραμμής 4 θα νικήσουν!



Οι εργαζόμενοι στην κατασκευή της γραμμής 4 θα νικήσουν!

Οι εργαζόμενοι στην κατασκευή της γραμμής 4, που κατασκευάζεται από την κοινοπραξία AVAX – Ghella – Alstom, έκλεισαν 9 ημέρες συνεχόμενης απεργίας. Απεργιακή κλιμάκωση που έρχεται ως αποκορύφωμα κινητοποιήσεων όλου του τελευταίου διαστήματος.
Διεκδικούν:
Αυξήσεις ημερομησθίων 15%
Επίδομα υπόγειων εργασιών 10%
Να μειωθούν οι βάρδιες, οι οποίες φτάνουν τα 12ωρα στους μετροπόντικες και τα 10ωρα στους σταθμούς, και να σταματήσουν οι εργασίες το σαββατοκύριακο, να εφαρμοστεί το 5ημερο-8ωρο. Η τήρηση του ωραρίου είναι αναγκαία και για λόγους ασφαλείας. Είναι σαφές ότι η κοινοπραξία τεντώνει τα ωράρια σκεπτόμενη μόνο το κέρδος της και το ”πριμ έγκαιρης υλοποίησης” του έργου.
Να αυστηροποιηθούν τα μέτρα προστασίας, που δεν εφαρμόζονται, ειδικά στα βοηθητικά φρεάτια. Όταν έχουμε 180 νεκρούς από εργατικά ατυχήματα το 2023, πολλοί εκ των οποίων στην κατασκευή είναι αδιανόητο να μην εφαρμόζονται τα μέτρα προστασίας. Στο μετροπόντικα της Κατεχάκη έχει ήδη επιβληθεί πρόστιμο από το ΣΕΠΕ για εργατικό ατύχημα!
Η διοίκηση της AVAX αρνείται να μπει σε διαπραγματεύσεις, με το πρόσχημα ότι θέλει οι εργαζόμενοι να σταματήσουν πρώτα τις απεργιακές κινητοποιήσεις. Είναι η ίδια που δεν δεχόταν να μπει σε ουσιαστικό διάλογο το προηγούμενο διάστημα, πριν την κορύφωση των κινητοποιήσεων. Χτες, 29/5, οι εργαζόμενοι πραγματοποίησαν απεργιακή συγκέντρωση έξω από τα γραφεία της AVAX, στην οποία κάλεσε σε συμπαράσταση και το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών.
Θα είμαστε στο πλευρό των εργαζομένων στη γραμμή 4, μέχρι τη νίκη!




Πέμπτη 30 Μαΐου 2024

Ομόφωνη Απόφαση του ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής για τα μεταλλικά container («σπιτάκια ανακύκλωσης») εντός Ιστορικού Κέντρου


To Τμήμα Αττικής του ΣΑΔΑΣ - ΠΕΑ με σημερινή του ανακοίνωση κοινοποιεί τη φωτογραφική νομοθεσία που επέτρεψε την τοποθέτηση μεταλλικών κοντέινερ ("ανταποδοτικής ανακύκλωσης") σε πλήθος ελεύθερων χώρων της πόλης, καθώς και χάρτη με τις ακριβείς τοποθεσίες τους (από καταγραφή της Kalliopi Katsikaveli), ζητώντας την άμεση απομάκρυνσή τους καθώς και τη διερεύνηση του διαγωνισμού με τον οποίο έγινε η σχετική προμήθεια. Φαίνεται, δυστυχώς, ότι πρόκειται για σκάνδαλο μεγάλων διαστάσεων που δεν αφορά μόνο κατασπατάληση χρημάτων αλλά και κακοποίηση των λίγων ελεύθερων χώρων ή ιστορικών συνόλων που υπάρχουν στο κέντρο της Αθήνας.


Αναλυτικά η ανακοίνωση:
Ομόφωνη Απόφαση του ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής για τα μεταλλικά container («σπιτάκια ανακύκλωσης») εντός Ιστορικού Κέντρου και πλησίον σημείων ενδιαφέροντος των Δήμων με ή χωρίς εγκρίσεις από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής (ΣΑ)
Στην άθλια κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο δημόσιος χώρος στην Αττική, που βρίθει μικρών και μεγαλύτερων κατασκευών που τον καταστρατηγούν, έρχεται να προστεθεί πλεόν και η εγκατάσταση όπως περιγράφεται κατωτέρω.
Πληθώρα Δήμων της Αττικής, μεταξύ άλλων και αυτός της Αθήνας, έχουν τοποθετήσει μεταλλικά container, «σπιτάκια ανακύκλωσης», σε σημαντικά σημεία εντός του Ιστορικού Κέντρου της πόλης των Αθηνών (ήτοι πλησίον διατηρητέων κτιρίων, αρχαιολογικών χώρων, πλατειών, σε άξονες οπτικής φυγής δρόμων – βλ. συνημμένες φωτογραφίες), ενίοτε συνοδευόμενα μάλιστα από φυλάκιο και χημική τουαλέτα, πιθανόν χωρίς εγκρίσεις από το αρμόδιο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής του Κεντρικού Τομέα, με απόφαση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής του Δήμου Αθηναίων (Πράξη 105/13.03.2023).
Προκειμένου τα εν λόγω «σπιτάκια ανακύκλωσης» να τοποθετούνται κατά βούληση σε δημόσιο χώρο, συμπληρώθηκε φωτογραφικά η §6 του άρθρου 209 του ν.3463/2006, με το άρθρο 39 για τα Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης στον νόμο 4964/2022 (ΦΕΚ Α’150) για τα Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα, προβλέποντας ότι «οι Πράσινες Γωνιές Ανακύκλωσης, τα Ολοκληρωμένα Κέντρα Ανακύκλωσης και τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης, συνολικού εμβαδού έως τριάντα (30) τετραγωνικών μέτρων, και οι συνοδοί αυτών χώροι αποθήκευσης ανακυκλώσιμου υλικού, συνολικού εμβαδού έως τριάντα (30) τετραγωνικών μέτρων και υπό την προϋπόθεση ότι, κατά την εγκατάστασή τους σε κοινόχρηστους χώρους παραμένει λωρίδα ελεύθερης διέλευσης πεζών τουλάχιστον ενός μέτρου και ογδόντα εκατοστών (1,80)», «δεν υπόκεινται στους όρους και περιορισμούς των [πολεοδομικών] διατάξεων […] και για την κατασκευή τους δεν απαιτείται η έκδοση άδειας δόμησης από τις αρμόδιες αρχές, εφόσον προβλέπονται από τεχνικές μελέτες». Το τελευταίο εδάφιο του άρθρου, σύμφωνα με το οποίο «όσα από τα τεχνικά έργα και εγκαταστάσεις της παραγράφου αυτής έχουν μεγάλο όγκο ή ύψος, εκτελούνται ύστερα από γνωμοδότηση του αρμόδιου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής», είναι επαρκώς αόριστο ώστε να μην διασφαλίζει τίποτα.
Για την υλοποίηση του έργου, ο Δήμος Αθηναίων τον Αύγουστο του 2022, προκηρύσσει ανοικτή διαδικασία διαγωνισμού, προϋπολογισμού 14.750.000,00€ συν ΦΠΑ (Α.Π. 214227/01.08.2022 - ΑΔΑΜ: 22PROC011061604 05.08.2022). Στον
διαγωνισμό υποβάλλεται μόνο μία προσφορά από την ΤΕΧΑΝ Συστήματα Περιβαλλοντικής Εναλλακτικής Διαχείρισης ΑΒΕΕ, στην οποία και κατακυρώνεται. Η Συμφωνία – Πλαίσιο υπογράφεται τον Φεβρουάριο του 2023 (Δ. Αθηναίων Γ.Δ. Οικονομικών, Δ/νση Προμηθειών & Αποθηκών, Τμ. Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων 23SYMV012128980 2023-02-14 – Α.Π. 46555/14.02.2023), και αφορά στην δημιουργία πενήντα (50) γωνιών ανακύκλωσης τεσσάρων ρευμάτων. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 18.259.000,00€, συνεπώς κάθε μία από τις 50 γωνιές ανακύκλωσης, κοστίζει 365.180,00€. Πλήθος δημοσιευμάτων στον Τύπο κάνει λόγο για σκάνδαλο μεγάλου μεγέθους.
Ο ΣΑΔΑΣ τμ. Αττικής
 Ζητάει την άμεση κατάργηση του φωτογραφικού άρθρου 39 του ν.4964/2022, η οποία θα πρέπει να λάβει και αναδρομικό χαρακτήρα, που συνεπάγεται αποξήλωση των μεταλλικών container και των συνοδών φυλακίων, τουαλετών, κ.λπ. και επανατοποθέτηση αυτών ή άλλων παρόμοιων εγκαταστάσεων σε δημόσιο χώρο μόνο μετά από πλήρη διαδικασία σχετικών εγκρίσεων, όπως απαιτούνται και για οποιαδήποτε άλλη κατασκευή.
 Ζητάει την ταχεία και πλήρη ολοκλήρωση των ελέγχων του διαγωνισμού για την τοποθέτηση των εν λόγω μεταλλικών container και το εύλογο του κόστους με απόλυτη διαφάνεια. Σε περίπτωση που αποδειχθούν οι καταγγελίες απαιτείται η παραίτηση των πολιτικά υπεύθυνων και η διερεύνηση και ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών.










Τετάρτη 29 Μαΐου 2024

Ατελείωτο πάρτι απευθείας αναθέσεων!


Ατελείωτο πάρτι απευθείας αναθέσεων!
27-05-2024 - Πηγή: sofokleousin.gr


Ατελείωτο πάρτι απευθείας αναθέσεων έργων από το Κράτος, τις Περιφέρειες και τους Δήμους αποκαλύπτουν τα επίσημα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων.

Η ροπή της δημόσιας διοίκησης προς τις απευθείας αναθέσεις των δημοσίων έργων ήρθε ξανά στην επικαιρότητα από την υπόθεση της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) η οποία έδωσε με τη συγκεκριμένη διαδικασία πέντε συμβάσεις σε μια εταιρεία, η οποία, όπως κατήγγειλαν οι εργαζόμενοι στη ΔΥΠΑ, δεν είχε δημοσιοποιημένα τα στοιχεία της.

Σύμφωνα με τον απολογισμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΑΑΔΗΣΥ) για το 2023, από το σύνολο 252.799 συμβάσεων, που υπογράφηκαν, οι 184.757 δόθηκαν με απευθείας ανάθεση!

Πρόκειται για το 73% του συνόλου των συμβάσεων που επιλέχθηκε η… εύκολη και αμφιλεγόμενη διαδικασία, ποσοστό που αποτελεί διαχρονικό ρεκόρ, γεγονός που έχει προκαλέσει και τις σφοδρές επικρίσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Σημειώνεται, ότι η διαδικασία της απευθείας ανάθεση ενισχύθηκε από την κυβέρνηση, με την αύξηση του ορίου από 20.000 σε 30.000 ευρώ, μέχρι του οποίου μπορεί να δίδεται ένα έργο με απευθείας ανάθεση χωρίς κανέναν διαγωνισμό.

Επίσης, στις περισσότερων των περιπτώσεων, ένα έργο με προϋπολογισμό 70.000 ή 100.000 ευρώ, «κόβεται» σε κομμάτια έως του ποσού των 30.000 ευρώ και δίδεται με απευθείας ανάθεση σε ημετέρους γνωστούς και φίλους.
Αλλεργία στους διαγωνισμούς

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΗΣΥ, το 2023 υπογράφηκαν συνολικά 252.890 συμβάσεις συνολικού ύψους 17,44 δισ. ευρώ, ένα από τα υψηλότερα όλων των εποχών. Εξ αυτών:Οι 37.562 συμβάσεις ύψους 12,2 δισ. ευρώ υπογράφηκαν κατόπιν ανοιχτής διαδικασίας αφού δεν γινόταν κατάτμηση σε μικρότερα έργα.
Οι 184.757 ήταν απευθείας αναθέσεις με το συνολικό ποσό να ανέρχεται σε 2,59 δις. ευρώ.
Οι 1.227 συμβάσεις ήταν «συμβάσεις με τη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου» και το ύψος τους ήταν 1,07 δισ. ευρώ.
Οι 8.102 συμβάσεις υπογράφηκαν κατόπιν διαπραγμάτευσης, αλλά χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Το ύψος τους ήταν 861,5 εκατ. ευρώ.
Οι 1.959 συμβάσεις υπογράφηκαν με κλειστή διαδικασία και ήταν ύψους 396,8 εκατ. ευρώ.
Οι 4.215 συμβάσεις υπογράφηκε με τη διαδικασία του άρθρου 128 του ν. 4412/2016 και ήταν ύψους 89,6 εκατ. ευρώ.
Οι 5.048 συμβάσεις υπογράφηκαν με τη διαδικασία «συνοπτικού διαγωνισμού» και ήταν ύψους 69,6 εκατ. ευρώ.
Οι 5.047 συμβάσεις αξίας 60,4 εκατ. ευρώ, υπογράφηκαν με «ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση».
Οι 2.218 συμβάσεις αξίας 43,54 εκατ. ευρώ, με διαπραγμάτευση με προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού.
Οι 1.539 συμβάσεις ύψους 25,02 εκατ. ευρώ υπογράφηκαν με απευθείας ανάθεση για την κάλυψη αναγκών που προέκυψαν λόγω του covid-19.
Οι 82 συμβάσεις δόθηκαν με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, στο πλαίσιο του covid 19.
Οι 23 συμβάσεις υπογράφηκαν με τη διαδικασία σύμπραξης καινοτομίας, και ήταν ύψους 3 εκατ. ευρώ.
Έργα και… ημέρες

Σχετικά με την κατανομή των συμβάσεων ανά είδος προκύπτει ότι στην πρώτη θέση βρίσκονται οι συμβάσεις για έργα με 6,4 δισ. ευρώ και ποσοστό 36,8% και στη δεύτερη θέση βρίσκονται οι συμβάσεις για υπηρεσίες με 5,7 δισ. ευρώ και ποσοστό 32,8%.

Στην τρίτη θέση ήταν οι συμβάσεις για προμήθειες με ποσό ύψους 4,9 δισ. ευρώ και ποσοστό 28,2%. Έπονται οι συμβάσεις για μελέτες με 243 εκατ. ευρώ και ποσοστό 1,39%, ενώ στην τελευταία θέση βρίσκονται οι συμβάσεις για τεχνικές, λοιπές συναφείς υπηρεσίες με 153,5 εκατ. ευρώ και ποσοστό επί της συνολικής αξίας 0,88%.
Ποιοι «τρέχουν» τα έργα

Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Περιφέρειες και Δήμοι, έχουν την πρωτοκαθεδρία στην υπογραφή και στις αναθέσεις των συμβάσεων, με κανονική διαδικασία και με απευθείας αναθέσεις. Ειδικότερα:Οι ΟΤΑ το 2023 υπέγραψαν 111.664 συμβάσεις αξίας 6,76 δισ. ευρώ που αποτελεί το 38,8% της συνολικής αξίας.
Οι φορείς της κεντρικής διοίκησης (κράτος) υπέγραψαν 32.103 συμβάσεις, αξίας 4,86 δισ. ευρώ που ανέρχεται στο 27,9% του συνόλου.
Οι λοιποί δημόσιοι φορείς γενικής κυβέρνησης υπέγραψαν 30.827 συμβάσεις αξίας 4,38 δισ. ευρώ που καλύπτει το 25,1% της συνολικής αξίας.
Οι φορείς υγείας υπέγραψαν 78.205 συμβάσεις αξίας 1,44 δισ. ευρώ, εμ το ποσοστό επί του συνόλου να ανέρχεται στο 8,24%.
Φάγανε, φάγανε, φάγανε

Στην τελευταία έκθεσή του, το Ελεγκτικό Συνέδριο μετά από έρευνα που διενήργησε κατέγραψα τα ακόλουθα συμπεράσματα, για τη διαχείριση των δημοσίων συμβάσεων και του δημοσίου χρήματος:Οι δημόσιοι φορείς δεν προγραμματίζουν εγκαίρως και ορθολογικά την κάλυψη των αναγκών τους. Προσαρμόζουν τις ανάγκες τους στο όριο των απευθείας αναθέσεων καλύπτοντας αυτές αποσπασματικά και προβαίνοντας σε κατατμήσεις.
Δεν αιτιολογείται επαρκώς ο απρόβλεπτος και επείγων χαρακτήρας των αναγκών που καλύπτονται με προσφυγή στη διαδικασία με διαπραγμάτευση. Οι αναθέτοντες φορείς ταυτίζουν το «απρόβλεπτο» με το «επείγον».
Σημαντικά περιθώρια ενίσχυσης υφίστανται στην ουσιαστική συμμετοχή των διοικητικών υπηρεσιών του φορέα κατά τη διαδικασία που προηγείται της τελικής απόφασης ώστε να μην δημιουργούνται υπόνοιες αυθαιρεσίας και αδιαφάνειας.
Σε πολλές περιπτώσεις δεν καθορίζεται με σαφήνεια το αντικείμενο της σύμβασης ούτε προκύπτει ο τρόπος υπολογισμού της εκτιμώμενης δαπάνης. Δεν αποδεικνύεται προηγούμενη έρευνα αγοράς.
Δεν παρέχονται εχέγγυα διαφάνειας ως προς την επιλογή του αναδόχου και τον καθορισμό του τιμήματος ιδίως όταν διενεργούνται επανειλημμένες αναθέσεις στον ίδιο ανάδοχο. Δεν υφίστανται προκαθορισμένα και επομένως επαληθεύσιμα κριτήρια επιλογής όσων καλούνται να υποβάλουν προσφορά. Δεν γίνεται διαπραγμάτευση του τιμήματος. Προσφέρονται χαμηλά έως μηδενικά ποσοστά έκπτωσης. Συστήματα ηλεκτρονικής αγοράς δεν εφαρμόζονται ευρέως.
Το υψηλότερο ποσοστό απευθείας αναθέσεων παρατηρήθηκε στα νοσοκομεία. Μικρό ποσοστό των συμβάσεών τους ανατίθεται μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών λόγω χρόνιων συστημικών αδυναμιών σε συνδυασμό με τις επιτακτικές ανάγκες προμήθειας φαρμάκων και λοιπών αναλωσίμων. Προσφυγή σε νομιμοποιητικές διατάξεις.
Οι δημόσιοι φορείς δεν διαθέτουν σύστημα αξιολόγησης των καταγγελιών και αξιοποίησης αυτών για τη βελτίωση της ακεραιότητας της διαδικασίας των απευθείας αναθέσεων.

Δευτέρα 27 Μαΐου 2024

Κυβερνητικός πονοκέφαλος μετά από απόφαση του ΣτΕ για συντάξεις

Προετοιμάζουν το κλίμα για μεγάλες περικοπές συντάξεων των Μηχανικών.

Εκτός από τη σχετική ανακοίνωση του ΑΡΑΓΕΣ κανείς από τις παρατάξεις του ΤΕΕ, δεν ασχολήθηκαν με το θέμα



Η μείωση των συντάξεων δεν είναι εύκολη απόφαση καθώς ενέχει πολιτικό κόστος. Όμως, η κυβέρνηση δεν μπορεί να κάνει διαφορετικά, παραβλέποντας τον νόμο για συγκεκριμένη επαγγελματική ομάδα μετά το ΣτΕ, καθώς κι άλλες ομάδες θα ζητήσουν ίδια μεταχείριση.

Δημοσιεύθηκε: 24 Μαΐου 2024 - 07:18Dr Money

Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο αρμόδιος υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Πάνος Τσακλόγλου είχε δηλώσει ότι το διανεμητικό συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας δεν κινδυνεύει στο μέτρο που τηρούνται δύο κανόνες.

Πρώτον, η αύξηση των συντάξεων υπακούει στη φόρμουλα «πληθωρισμός συν πραγματικός ρυθμός ανάπτυξης δια 2». Δεύτερον, η ηλικία συνταξιοδότησης συνδέεται με το προσδόκιμο ζωής.

Δεν έχουμε κανένα λόγο να αμφισβητήσουμε τα λεγόμενα του υφυπουργού. Είναι όμως λογικό να «κουμπώνεται» κάποιος όταν πληροφορείται ότι έχουν δοθεί και δίνονται μεγαλύτερες συντάξεις σε σχέση με τα προβλεπόμενα από τον νόμο, στη βάση υπουργικών εγκυκλίων του παρελθόντος. Πολύ περισσότερο όταν πήρε χρόνια στη δημόσια διοίκηση να τις πάρει είδηση.

Γιατί τα λέμε όλα αυτά; Σύντομα, η κυβέρνηση θα πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει με την παροχή εκ της ειδικής προσαύξησης που λαμβάνουν μερικές δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι πρώην μισθωτοί μηχανικοί.

Κι αυτό μετά την απόφαση Α2037/2023 του Α' Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο εκδίκασε αγωγή συνταξιούχων πρώην ελεύθερων επαγγελματιών μηχανικών εναντίον του e-ΕΦΚΑ και του Ελληνικού Δημοσίου. Οι τελευταίοι ζητούσαν πρακτικά να λάβουν τη σύνταξη με την ειδική προσαύξηση (στο ανταποδοτικό μέρος σύνταξης κύριας ασφάλισης λόγω γήρατος) που λαμβάνουν συνάδελφοί τους συνταξιούχοι πρώην μισθωτοί μηχανικοί.


Το ΣτΕ τοποθετήθηκε, κατόπιν αίτησης των εναγόντων, επί γενικότερου ενδιαφέροντος ζητήματα με σαφή τρόπο. Νομικός παρατήρησε ότι το ΣτΕ δεν έκανε κάποια κρίση ουσίας αλλά σταμάτησε στο παραδεκτό αφού επρόκειτο για ανυπόστατη πράξη.

Σημειωτέον ότι η προσαύξηση του ανταποδοτικού σκέλους της σύνταξης των πρώην μισθωτών μηχανικών φθάνει και ίσως ξεπερνά το 30%. Το σωρευτικό ποσό που έχει δοθεί εκτιμάται ότι αγγίζει τα 500 εκατ. ευρώ όπως μαθαίνουμε.

Τι θα κάνει η κυβέρνηση; Θα περιμένει κι άλλο; Θα περικόψει την προσαύξηση που δόθηκε με την εγκύκλιο που φέρει την υπογραφή του τότε υφυπουργού Εργασίας κ. Πετρόπουλου του ΣΥΡΙΖΑ για να εναρμονισθεί με τον ασφαλιστικό νόμο του 2016; Θα διεκδικήσει το ποσό των 500 εκατ. ευρώ από τους συνταξιούχους μισθωτούς μηχανικούς ως αχρεωστήτως καταβληθέντα ή δεν θα το κάνει, θεωρώντας ότι είναι λάθος της κεντρικής διοίκησης;

Το βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση δεν έχει μεγάλα περιθώρια ελιγμών. Ήδη, άλλες επαγγελματικές ομάδες, όπως οι γιατροί, φέρονται να έχουν εντοπίσει το θέμα και είναι πιθανόν να διεκδικήσουν ίση μεταχείριση, αν κάνει τα στραβά μάτια.

Προφανώς, δεν πρόκειται για εύκολες αποφάσεις. Από την άλλη πλευρά, κάτι θα πρέπει να γίνει ώστε να μην μπορούν υπουργοί να νομοθετούν μέσω εγκυκλίων, επιβαρύνοντας τα δημόσια οικονομικά.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Παραθέτουμε τις παραγράφους 15 και 16 της απόφασης του ΣτΕ.

«15. Επειδή, όπως προαναφέρθηκε, οι συνταξιοδοτικές αποφάσεις με τις οποίες υπολογίστηκε η καταβλητέα σε κάθε ενάγοντα σύνταξη, συμπεριλαμβανόμενης της ειδικής προσαύξησης, εκδόθηκαν δυνάμει της Φ.800000/οικ.9187/183/14.2.2018 απόφασης του Υφυπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, η οποία προβλέποντας τον υπολογισμό της παροχής αυτής με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι η ισχύουσα νομοθετική διάταξη έχει κανονιστικό χαρακτήρα και ως εκ τούτου έπρεπε να έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Όπως, όμως, προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η πράξη αυτή δεν έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αλλά έχει αναρτηθεί μόνο στο διαδίκτυο [στον ιστότοπο "ΔΙΑΥΓΕΙΑ" με αριθμό διαδικτυακής ανάρτησης (ΑΔΑ) ΨΒ30465Θ1Ω-Χ09]. Συνεπώς, οι ανωτέρω συνταξιοδοτικές αποφάσεις στηρίχθηκαν σε ανυπόστατη πράξη και ο προαναφερόμενος σχετικός προβαλλόμενος λόγος της κρινόμενης αγωγής ως προς αυτό το γενικότερου ενδιαφέροντος ζήτημα πρέπει να γίνει δεκτός.

16. Επειδή, μετά την επίλυση του ανωτέρω γενικότερου ενδιαφέροντος ζητήματος, παρέλκει ως αλυσιτελής η απάντηση στα λοιπά ζητήματα για τα οποία εισήχθη η υπόθεση στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3900/2010 (πρβλ. ΣτΕ 377/2021 Ολ., 770/2021), όπως ισχύει, τα οποία αφορούν τη συμφωνία της διάταξης της παρ.4 του άρθρου 94 του ν. 4387/2016, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 234 παρ. 10 του ν. 4389/2019, με διατάξεις του Συντάγματος και της Ε.Σ.Δ.Α., δεδομένου ότι ο υπολογισμός της συνταξιοδοτικής παροχής των εναγόντων ως προς την απονεμηθείσα παροχή εκ της ειδικής προσαύξησης διενεργήθηκε λαμβάνοντας υπόψιν την ανυπόστατη Φ.800000/οικ.9187/183/14.2.2018 απόφαση του Υφυπουργού Εργασίας και όχι την προαναφερόμενη νομοθετική διάταξη».

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.