Υπερτουρισμός και ανάπτυξη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Υπερτουρισμός και ανάπτυξη

ΑΠΟΨΕΙΣ23.08.24 16:00Μανόλης Ντουντουνάκης*

Από τα πρώτα χρόνια των μνημονίων, όλες οι μελέτες προέβλεπαν συνεχές «peak» του τουρισμού. Αύξηση των διεθνών αφίξεων, αύξηση των διανυκτερεύσεων με ρυθμούς πρωτόγνωρους, που κινούνται γύρω στο 5% ετησίως. Στην Κρήτη (στοιχεία του 2022) έχουμε 406.972 κλίνες, που επιμερίζονται σε 195.979 κλίνες σε ξενοδοχεία, 55.758 σε ενοικιαζόμενα δωμάτια και 155.235 κλίνες σε βραχυχρόνια μίσθωση. Οι αριθμοί των κλινών, με βάση τον αριθμό των μονάδων που έχουν προγραμματιστεί να γίνουν στο μέλλον και είναι είτε στο στάδιο αδειοδότησης είτε στο στάδιο κατασκευής, μεγαλώνουν με ραγδαίους ρυθμούς.

Δύο κρίσιμοι δείκτες είναι ο λόγος κλίνες/πληθυσμό και επισκέπτες/πληθυσμό, που βρίσκονται σήμερα σε 0,65 και 8 αντίστοιχα, νούμερα ιδιαίτερα υψηλά. Ειδικά ο δείκτης επισκέπτες/πληθυσμό προσεγγίζει νούμερα Βενετίας, μιας πολύ κορεσμένης τουριστικά περιοχής. Με τους σημερινούς ρυθμούς «ανάπτυξης» του τουριστικού προϊόντος, οι κρίσιμοι αυτοί δείκτες γιγαντώνονται χρονιά με τη χρονιά. Δηλαδή η κατάσταση στο νησί για τους μόνιμους κατοίκους θα γίνεται κάθε χρόνο και χειρότερη.

Εντονότατο κυκλοφοριακό στις πόλεις, παραλίες υπερβολικά γεμάτες, ακρίβεια στη διασκέδαση, το φαγητό, τη διαμονή, τα ρούχα, τις μεταφορές, συνεχή και ραγδαία υποβάθμιση του περιβάλλοντος, προβλήματα με τους φυσικούς πόρους, όπως νερό κ.λπ., τροχαία, ηχορύπανση κ.λπ. Τώρα πια οι διακοπές σε νησί έχουν γίνει δυσανάλογα ακριβές για τους Ελληνες, ενώ είναι πιο οικονομικό να πας διακοπές στο εξωτερικό παρά στην Ελλάδα. Βιώσαμε μάλιστα φέτος και τις γνωστές προκλητικές και απαράδεκτες παροτρύνσεις του κ. Πορτοσάλτε, του τύπου «Μην παίρνετε άδειες Αύγουστο να χωράνε οι τουρίστες», της βουλευτή κ. Βούλτεψη «να πηγαίνουμε στα χωριά μας» καθώς και του αντιδημάρχου Σαντορίνης «να μένουμε στα σπίτια μας», αν περιοριστούμε στις πιο γνωστές.

Είναι εμφανέστατο λοιπόν ότι σε πολλές επώνυμες τουριστικές περιοχές της χώρας, ανάμεσά τους σε κυρίαρχη θέση η Κρήτη και ο Νομός Χανίων, έχουμε φτάσει σε υπερτουρισμό ή φτάνουμε πολύ γρήγορα, ανάλογα με τους οικονομικούς δείκτες που λαμβάνει ο καθένας υπόψη του. Δηλαδή, πια οι αρνητικές συνέπειες του τουρισμού στους μόνιμους κατοίκους αλλά και στις υπόλοιπες αναπτυξιακές δυνατότητες ενός τόπου, οι οποίες παραμελούνται, αρχίζουν να γιγαντώνονται και σε κάποιες περιπτώσεις να ξεπερνούν τα όποια θετικά, που σίγουρα υπάρχουν σε μια ήπια και πολυεπίπεδη τουριστική ανάπτυξη, η οποία θα εντάσσεται ισόρροπα σε μια πολυεπίπεδη και πλουραλιστική ανάπτυξη ενός τόπου. Είναι γνωστό άλλωστε ότι η «μονοκαλλιέργεια» κάθε είδους γιγαντώνει τις αρνητικές παρενέργειες.

Ομως υπάρχουν και έμμεσες αρνητικές συνέπειες του υπερτουρισμού. Χαρακτηριστικά στα Χανιά, όλες σχεδόν οι δράσεις-παρεμβάσεις του δήμου κατευθύνονται-εστιάζονται με επίκεντρο τον τουρίστα. Πανάκριβα έργα, αμφιβόλου αισθητικής-χρησιμότητας, γίνονται μόνο όπου «περνά» ο επισκέπτης. Οι υπόλοιπες περιοχές του καλλικρατικού δήμου βιώνουν μια πρωτόγνωρη εγκατάλειψη, ακόμα και αυτές μέσα στα όρια του πρώην Δήμου Χανίων. Επιπλέον, δημιουργούνται αρνητικές παρενέργειες σε άλλες μορφές ανάπτυξης, πιο ήπιες, όπως π.χ. Πανεπιστήμια, Εκπαίδευση, Δημόσια Διοίκηση κ.λπ. Οι φοιτητές, οι καθηγητές, οι δάσκαλοι, οι δημόσιοι λειτουργοί δεν βρίσκουν επίσης αξιοπρεπές κατάλυμα για να μείνουν ενώ το κόστος ζωής σε ένα τουριστικό μέρος δεν μπορεί να καλυφθεί από έναν πενιχρό δημόσιο μισθό.

Πιστεύω ότι πρέπει να ληφθούν άμεσα τα παρακάτω μέτρα:

● Καμία δημόσια επιδότηση-επιχορήγηση για νέα ξενοδοχεία. Σήμερα δίνονται υψηλές επιδοτήσεις, περίπου 50% της συνολικής επένδυσης. Οποιος θέλει να γίνει ξενοδόχος ή να φτιάξει ένα ακόμα ξενοδοχείο, να το φτιάξει με δικά του χρήματα. Οι λιγοστοί δημόσιοι πόροι να κατευθυνθούν σε άλλες μορφές επένδυσης, προς χάρη μιας πλουραλιστικής και πολυεπίπεδης ανάπτυξης, αλλά και για τη βελτίωση των υποδομών.

● Αμεσα εφαρμογή κλιμακωτού τέλους παρεπιδημούντων ανά κλίνη και διανυκτέρευση σε όλες τις μορφές καταλύματος, χωρίς καμιά εξαίρεση.

● Αμεση επιβολή ΦΠΑ στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

● Δημιουργία σύγχρονου θεσμικού πλαισίου για τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, που θα βάζει τέρμα στη σημερινή ασυδοσία.

● Σε συγκροτήματα κατοικιών όπου τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης υπερβαίνουν ένα σημαντικό ποσοστό, πάνω από 20% της συνολικής δόμησης, να εφαρμόζεται συνολικά στο συγκρότημα η νομοθεσία για τα ξενοδοχεία και το κόστος να επιμερίζεται στους ιδιοκτήτες των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Είναι εμφανέστατο πια ότι οφείλουμε να πάρουμε μέτρα χθες για την αντιμετώπιση του υπερτουρισμού, διαφορετικά πρόκειται να βιώσουμε στο άμεσο μέλλον πολύ άσχημες καταστάσεις, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, που θα μας εκθέσουν και ως χώρα και ως πολίτες. Η ανάπτυξη που προωθεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη μέσα από τον τουρισμό, τις ΑΠΕ και το real estate, αδιαφορεί για τις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας, σπαταλά τους λιγοστούς διαθέσιμους δημόσιους πόρους και πρέπει να ανατραπεί.

* Ηλεκτρολόγος μηχανικός ΕΜΠ, M.Sc. - υπ. δρος Πολυτεχνείου Κρήτης

Χωρίς ανάσα η Αττική για τα επόμενα πολλά χρόνια

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΙΤΣΑΡΑΣ/ΑΠΕ-ΜΠΕ

Χωρίς ανάσα η Αττική για τα επόμενα πολλά χρόνια

ΚΟΙΝΩΝΙΑ 13.08.24 14:03Κώστας Ζαφειρόπουλος

Κρανίου τόπος η Αττική που σε διάστημα οκτώ ετών είδε το 30% της έκτασής της να καταστρέφεται από δασικές πυρκαγιές ● Υγρασία, ζέστη, απουσία πρασίνου και έλλειψη οξυγόνου θα φέρνουν τον πληθυσμό στα όρια της ασφυξίας ● Τα «ανέκδοτα» του Κικίλια και του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τα «υπερσύγχρονα drones που θα εντοπίζουν πυρκαγιές και εμπρηστές» και για την «πρώτη χώρα που θα διαθέτει εθνικό δορυφορικό σύστημα εντοπισμού φωτιάς».

Στις 18 Ιουνίου 2024 ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Βασίλης Κικίλιας, σε συνέντευξή του διαφήμιζε τα «νέα, υπερσύγχρονα drones που θα πετούν μέρα-νύχτα στους ορεινούς όγκους της Αττικής για τον εντοπισμό πυρκαγιών αλλά και εμπρηστών».

Στις 4 Ιουλίου 2023 το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης διαφήμισε πως είμαστε δήθεν «η πρώτη χώρα που θα διαθέτει εθνικό δορυφορικό σύστημα εντοπισμού φωτιάς». Χθες καταλήξαμε η μεγα-πυρκαγιά της Αττικής να απειλεί το ίδιο το Εθνικό Αστεροσκοπείο στην Πεντέλη που παρακολουθεί τις φωτιές.

H κυβέρνηση θεωρητικά διαθέτει τον μεγαλύτερο προϋπολογισμό των τελευταίων χρόνων για δασοπυροπροστασία, τα περισσότερα εναέρια μέσα και έναν πακτωλό χρημάτων από το Ταμείο Ανάκαμψης που θα μπορούσε να διαχειριστεί για θέματα προστασίας του περιβάλλοντος. Κι όμως μέσα σε 5 χρόνια έχει καεί τέσσερις φορές η Αττική, ενώ τα τελευταία 8 χρόνια (2016-2024), όπως διαφαίνεται από την έκταση της καταστροφικής πυρκαγιάς που ξέσπασε στον Βαρνάβα και μέσα σε λιγότερο από μία μέρα έφτασε μέχρι το Χαλάνδρι, πλέον στην Αττική το 30% της συνολικής της επιφάνειας θα έχει καταστραφεί από δασικές πυρκαγιές.

Εργοτάξιο με άδεια του 1978 το παραλιακό φιλέτο Λαγονησίου!

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πανοραμική φωτογραφία του Λαγονησίου. Στο βάθος διακρίνεται η χερσόνησος του Grand Resort και δεξιά ένα μικρό τμήμα της παραλίας όπου θα επεκτείνει τη δραστηριότητά του

Εργοτάξιο με άδεια του 1978 το παραλιακό φιλέτο Λαγονησίου!

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 09.08.24 15:32Άρης Χατζηγεωργίου

Διπλάσια έκταση θα εκμεταλλεύεται το μεγάλο ξενοδοχειακό συγκρότημα του Λαγονησίου χάρη σε μια σειρά από κυβερνητικές μεθοδεύσεις για τις οποίες «ξεθάφτηκε» μέχρι και άδεια «περιτοίχισης διά συρματοπλέγματος» σχεδόν 50 ετών! ● Τι ρόλο παίζουν οι διεκδικήσεις της εταιρείας από το Δημόσιο για πάνω από 700 εκατ. ευρώ και ο φημολογούμενος συμβιβασμός που περιλαμβάνει και την έκταση-μαμούθ...

Με άδεια «περιτοίχισης διά συρματοπλέγματος» του 1978 που είχε εκδοθεί από την τότε Πολεοδομία Ανατολικής Αττικής θέλει η Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ) να κλείσει ένα τεράστιο φιλέτο γης που θα διπλασιάσει, ουσιαστικά, την παραλία που εκμεταλλεύεται το Grand Resort στο Λαγονήσι.

Το χρονικό

Τα έργα κατεδάφισης στην παραλιακή έκταση που έμενε ώς τώρα ελεύθερη για επισκέπτες και λουόμενους «πάγωσαν» έως τις 10 Σεπτεμβρίου μετά την κινητοποίηση κατοίκων και του Δήμου Σαρωνικού. Το δικαστήριο αποφάσισε αναστολή των εργασιών, παρά τις έντονες πιέσεις που άσκησαν οι εκπρόσωποι της ΕΤΑΔ οι οποίοι τόνισαν ότι οι εργασίες πρέπει να προχωρήσουν αμέσως διότι τρέχουν ρήτρες προς όφελος της επιχείρησης που εκμεταλλεύεται το Grand Resort και θέλει να επεκτείνει τη δραστηριότητά του στην παραλιακή έκταση που εκτείνεται δίπλα του. Η προσπάθεια της ΕΤΑΔ να βρει με κάθε τρόπο λύσεις για να μπει φράχτης στην παραλία φαίνεται ξεκάθαρα και από τη μεθόδευση που ακολούθησε για να σηκωθεί φράχτης σε μήκος πολλών εκατοντάδων μέτρων:

● Ξέθαψε από το χρονοντούλαπο μια άδεια «περιτοίχισης διά συρματοπλέγματος» που είχε εκδοθεί από την Πολεοδομία Ανατολικής Αττικής το 1978. Για την άδεια είχε υποβάλει αίτηση, τον Ιούλιο του 1978, η ιδιωτική επιχείρηση Γενικαί Τουριστικαί Επιχειρήσεις Α.Ε. που εκμεταλλευόταν το τότε Ξενία Λαγονησίου, διά του διευθύνοντος συμβούλου αυτής Σπυρίδωνος Κουνουπιώτη. Η άδεια θεωρείται από τη Χωροφυλακή Σαρωνίδας «διά την έναρξη της περιφράξεως» στις 5 Αυγούστου 1978. Το έγγραφο της άδειας συνοδεύεται από σκαρίφημα-χάρτη, όπου φαίνεται πού θα κατασκευαστεί ο φράχτης 1.625 μέτρων. Ξεκινά από το σημείο που βρίσκεται σήμερα η είσοδος του ξενοδοχείου στο ύψος της χερσονήσου όπου είναι οι εγκαταστάσεις του Grand Resort, αλλά καλύπτει μόνο τμήμα της παραλιακής έκτασης που θα εκμεταλλεύεται η επιχείρηση.

Η άδεια του 1978 για την «περιτοίχισιν διά συρματοπλέγματος»

● Η ΕΤΑΔ φαίνεται πως δεν είχε αντίγραφο της άδειας αυτής και το ζήτησε με αίτησή της, τον Ιούλιο του 2022, από την Πολεοδομία (Υπηρεσία Δόμησης) του Δήμου Μαρκοπούλου Μεσογαίας. Η Πολεοδομία απαντά και στέλνει το αντίγραφο της άδειας τον Οκτώβριο του 2022.

● Χωρίς να δείχνει την πρεμούρα να προχωρήσουν οι διαδικασίες άμεσα, η ΕΤΑΔ αφήνει να περάσουν κάποιοι μήνες, οι οποίοι συμπίπτουν και με την προεκλογική περίοδο του 2023. Αμέσως μετά το 41%, στις 27 Ιουλίου 2023, η ΕΤΑΔ κάνει το επόμενο βήμα. Τότε, ο εντεταλμένος σύμβουλος και εκτελών χρέη διευθύνοντος συμβούλου της ΕΤΑΔ, Παναγιώτης Μπαλωμένος, στέλνει επιστολή και ρωτά να μάθει εάν η άδεια αυτή ισχύει. «Παρακαλούμε τις Υπηρεσίες σας, όπως μας επιβεβαιώσουν την ισχύ της εν λόγω άδειας περίφραξης, ώστε να εκτελεστεί το αντικείμενό της επί του ειδικής σημασίας τουριστικού ακινήτου του Ε.Ο.Τ. (παρακείμενη έκταση Λαγονησίου) το οποίο εμπίπτει στις διατάξεις του ν. 2160/1993. Σε άλλη περίπτωση, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει η ΕΤΑΔ, ως καθολική διάδοχος του Ε.Ο.Τ. και έχουσα την αρμοδιότητα της παρακείμενης στη χερσόνησο Λαγονησίου τουριστικής έκτασης (προερχόμενη από απαλλοτριώσεις υπέρ Ε.Ο.Τ.), ώστε να προβεί στις εν λόγω εργασίες περίφραξης, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία».

● Το ερώτημα θα ήταν πολύ λογικό να απευθυνθεί στην Υπηρεσία Δόμησης Μαρκοπούλου. Ομως ο κ. Μπαλωμένος απευθύνει ταυτόχρονα το ερώτημα και στο υπουργείο Τουρισμού. Σαν να το ήξερε η ΕΤΑΔ... Το Υπουργείο Τουρισμού είναι εκείνο που απαντά: «Σας επιβεβαιώνουμε την ισχύ της οικοδομικής αδείας υπ’ αριθ. 4950/1978, “περιτοίχισης διά συρματοπλέγματος τμήματος ιδιοκτησίας ΕΟΤ”. Επομένως μπορείτε να συνεχίσετε την εκτέλεσή της σύμφωνα και με τις διατάξεις του ν. 2160/1993». Σημειωτέον ότι και για την έκδοση αυτής της απάντησης που έγινε στις 9/11/2023 χρειάστηκε να περάσει πάνω από ένα τρίμηνο από την υποβολή του ερωτήματος.

● Θεωρητικά, η ΕΤΑΔ θα μπορούσε από τον περασμένο Νοέμβριο να έχει ξεκινήσει τις κατεδαφίσεις διαφόρων κατασκευών στην παραλιακή έκταση και να απλώσει τα συρματοπλέγματα για τα οποία τόσο κόπτεται. Ομως, οι μπουλντόζες μπήκαν αιφνιδιαστικά στο τέλος Ιουλίου, απομάκρυναν ένα «ενοχλητικό» θεατράκι και κάποιες διαμορφώσεις πάρκινγκ που χρησιμοποιούσαν οι λουόμενοι στο πρώτο τμήμα της παραλιακής έκτασης, στη θέση Πεύκο. Εκεί ξέσπασαν οι αντιδράσεις κατοίκων και του δήμου και οι εργασίες κατεδαφίσεων στο δεύτερο τμήμα, προς τις παραλίες Γλίστρα και Ευκάλυπτα, διακόπηκαν.

● Γιατί, άραγε, πέρασαν τόσοι μήνες από το 2022 που η άδεια του 1978 εντοπίστηκε στην Πολεοδομία Μαρκοπούλου, μέχρι τον Νοέμβριο του 2023 που το υπουργείο Τουρισμού έδωσε το «πράσινο φως» και τον Ιούλιο του 2024 που εμφανίστηκαν οι μπουλντόζες; Και γιατί τώρα πιέζει η ΕΤΑΔ να στηθεί το εργοτάξιο χωρίς αναστολή; Η απάντηση φαίνεται πως σχετίζεται με την κυοφορία της συμφωνίας συμβιβασμού ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και τον Ομιλο Μαντωνανάκη του Grand Resort. Στοιχεία της συμφωνίας έγιναν γνωστά τους τελευταίους μήνες μέσω δημοσιευμάτων, ενώ η επιχείρηση διεκδικεί αποζημιώσεις άνω των 700 εκατομμυρίων για απώλειες εσόδων μέσω δικαστικών αποφάσεων που έχει κερδίσει πριν από το 2019. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο συμβιβασμός περιλαμβάνει καταβολή μετρητών, διαγραφή χρεών, αλλά και άμεση παράδοση της έκτασης η οποία, στην ουσία, διπλασιάζει την παραλιακή εκμετάλλευση της επιχείρησης.

Στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας

Αποκαλυπτικά για τα όσα θα συμβούν μέσα στην παραλιακή έκταση στο Λαγονήσι είναι τα Τοπογραφικά Διαγράμματα που υπέβαλε η ΕΤΑΔ τον περασμένο Απρίλιο στην Πολεοδομία και στο υπουργείο Τουρισμού.

Περιγράφεται η περίφραξη μιας έκτασης (στο χάρτη που παραθέτουμε είναι με κίτρινο χρώμα) πολύ μεγαλύτερης από εκείνην που κλείνει η περιτοίχιση των 1.625 μέτρων (κόκκινο χρώμα στον χάρτη) με την άδεια από το μακρινό 1978.

Ουσιαστικά ξεπερνά τα 100 στρέμματα και καλύπτει δύο παραλίες και μια βραχώδη έκταση που παρεμβάλλεται ανάμεσά τους. Στα τοπογραφικά, μάλιστα, η συγκεκριμένη έκταση αναφέρεται ως «Οικοδομήσιμος Χώρος».

Πρόκειται για δύο διαφορετικά ακίνητα, δίπλα στον αιγιαλό, που απαλλοτριώθηκαν σε διαδοχικές φάσεις, στο όνομα της «τουριστικής αναπτύξεως» αρχικά το 1960 επί κυβέρνησης Κωνσταντίνου Καραμανλή και στη συνέχεια το 1970 επί δικτατορίας.

Στις πρώτες αποφάσεις του 1960 αναφέρεται απαλλοτρίωση 512 στρεμμάτων η οποία περιλαμβάνει και την έκταση της χερσονήσου στην οποία κατασκευάστηκε το Ξενία του ΕΟΤ. Με επόμενη απόφαση όμως περιορίστηκε η απαλλοτρίωση στο μισό. Η απαλλοτρίωση επεκτάθηκε ξανά επί χούντας με «βασιλικό διάταγμα» του Γεωργίου Ζωιτάκη και αποφάσεις του υπουργού Οικονομικών Αδαμάντιου Ανδρουτσόπουλου.

Το Ξενία πέρασε το 1999 στα χέρια του Ομίλου Μαντωνανάκη και με επέκταση της συμφωνίας το 2003, η οποία αποδίδεται ευθέως στον Ακη Τσοχατζόπουλο, παραδόθηκε στην επιχείρηση και η επίμαχη παραλιακή έκταση.

Είχε προηγηθεί το καλοκαίρι του 1993 ο νόμος 2160 που ψήφισε η κυβέρνηση του πατρός Μητσοτάκη (λίγο πριν καταρρεύσει) και ορίζει χρήσεις γης μέσα στην έκταση (ξενοδοχεία, κατοικία, εμπορικές δραστηριότητες, συνεδριακός χώρος, κέντρα αναψυχής και διασκέδασης, καζίνο).

Από το 2003 που το παραλιακό φιλέτο παραδόθηκε στην επιχείρηση, μεσολάβησαν πλήθος ρυθμίσεων εκ των οποίων πολλές προσπάθησαν να διευκολύνουν την έλευση της ανάπτυξης αυτής. Μεταξύ άλλων και η ίδρυση της εταιρείας «Παράκτιο Μέτωπο» επί κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου, που δεν οδήγησε όμως σε κάποιο απτό αποτέλεσμα.

Πριν ξεσπάσει η οικονομική κρίση αναπτύχθηκε ένα κίνημα προστασίας της ελεύθερης πρόσβασης στις παραλίες αλλά στις εποχές των μνημονίων το πρόβλημα επιδεινώθηκε με τις παραχωρήσεις της δημόσιας περιουσίας στο Υπερταμείο και τις ειδικές πολεοδομικές ρυθμίσεις.

Το πιο καίριο χτύπημα επιτεύχθηκε με αυτή καθεαυτήν την προώθηση της επένδυσης στο Ελληνικό. Η εκμετάλλευση ενός τόσο μεγάλου παράλιου φιλέτου με όρους λεόντειους προς όφελος των επενδυτών έσπασε κάθε φραγμό εις βάρος των όποιων αντιστάσεων θα μπορούσαν να υπάρξουν στην ανεξέλεγκτη οικιστική επέκταση.

Η παραλία κάτω από την Αθηνών-Σουνίου στο Λαγονήσι, ανάμεσα στο 40ό και το 42ο χιλιόμετρο, δεν θα είναι το τελευταίο θύμα αυτής της ανάπτυξης, που θα αναγκάσει τους λουόμενους του μέλλοντος να πληρώνουν σημαντικά ποσά για μια βουτιά στην περιτοιχισμένη Αττική Ριβιέρα...

Η «Τράπεζα των μηχανικών» έγινε Ιδιωτική τράπεζα με δημόσιο χρήμα

Αναρτούμε 2 άρθρα σχετικά με την Άττικα Μπανκ, που εξηγούν πως από "Τράπεζα των Μηχανικών", έγινε ιδιωτική Τράπεζα με τα χρήματα των ασφαλισμένων του ΤΣΜΕΔΕ αλλά και γενικά του Δημοσίου. 

Attica Bank: «Τράπεζα μηχανικών», χωρίς μηχανικούς

21-04-2023 - Πηγή: ot.gr

Την προηγούμενη δεκαετία ήταν συχνό φαινόμενο, στην Ελλάδα, να χάνει χρήματα κάποιος που έχει επενδύσει στις τράπεζες. Το 2023, η αλήθεια είναι τείναμε να το ξεχάσουμε. Την τελευταία τετραετία οι μέτοχοι των τραπεζών, μαζί με την άνοδο της οικονομίας, βγάζουν σοβαρά χρήματα από την επένδυσή τους.

Την Πέμπτη του Πάσχα, συνέβη κάτι που είχαμε καιρό να δούμε. Ενας επί χρόνια θεσμικός επενδυτής στην Attica Bank, το ΤΜΕΔΕ (Ταμείο των Μηχανικών), έχοντας καταβάλει για τη συμμετοχή του σε αυξήσεις κεφαλαίου περίπου 800 εκατ. ευρώ την τελευταία 25ετία, αποφάσισε να μη συμμετάσχει στη νέα αύξηση κεφαλαίου.

Αυτόματα όλο σχεδόν το ποσό που επίμονα κατέβαλε όλα τα προηγούμενα χρόνια χάνεται. Η νέα αύξηση κεφαλαίου που θα γίνει στην πέμπτη σε μέγεθος τράπεζα στην Ελλάδα θα απομειώσει το ποσοστό του Ταμείου των Μηχανικών, στο 5%, όταν πριν από μερικά χρόνια ξεπερνούσε το 50%. Αυτόματα, η ζημιά για τα μέλη του Ταμείου, μηχανικούς και εργολήπτες το επάγγελμα, καθίσταται τελεσίδικη. Μια επένδυση που πραγματικά ήταν σαν να γίνεται επί χρόνια, σε «ένα βαρέλι δίχως πάτο», σταμάτησε απότομα. Τη στιγμή, μάλιστα, που τα πράγματα έδειχναν να στρώνουν, με την είσοδο σοβαρού νέου επενδυτή, στην πολύπαθη τράπεζα, που σημειωτέον έχει γίνει γνωστή και ως τράπεζα των μηχανικών.

Το ερώτημα βέβαια από την αρχή της υπόθεσης είναι εάν έπρεπε το ασφαλιστικό ταμείο ενός κλάδου, να έχει στην κατοχή του μια τράπεζα. Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Σημαντικά συνταξιοδοτικά επενδυτικά κεφάλαια του εξωτερικού επενδύουν επί χρόνια σε κάθε είδους εταιρείες, μεταξύ των οποίων και σε τράπεζες. Αρα σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο δεν είναι κάτι σπάνιο οι επενδύσεις τέτοιου είδους.

Το θέμα είναι με ποιους κανόνες και σε ποιες τράπεζες. Η αλήθεια είναι ότι η τήρηση των κανόνων διαχρονικά, δεν ήταν και το βασικό προσόν της πάλαι ποτέ γνωστής ως Τράπεζας Αττικής. Από πού να το πρωτοπιάσουμε. Από τις «γκρίζες» χρηματοδοτήσεις σε πολλούς, μέχρι την υπόθεση Καλογρίτσα επί ΣΥΡΙΖΑ και τις εγγυητικές για τα βοσκοτόπια. Σε αυτήν την τράπεζα βασικός μέτοχος ήταν διαχρονικά το ασφαλιστικό ταμείο των μηχανικών. Πολλά από τα δάνεια αυτά δεν εξυπηρετούνταν, γίνονταν κόκκινα. Ως γνωστόν τα κόκκινα δάνεια μειώνουν μόλις κοκκινίσουν ισόποσα τα κεφάλαια των τραπεζών. Αναγκαστικά η τράπεζα οδηγούνταν σε συνεχείς αυξήσεις κεφαλαίου και αυτές καλύπτονταν με χρήματα των μετόχων, κατά κύριο λόγο δηλαδή των μηχανικών.

Η συμμετοχή στην Attica Bank ξεκίνησε το 1997 από το τότε ΤΣΜΕΔΕ (πρόδρομος του ΤΜΕΔΕ). Μέχρι το 2019 είχαν επενδυθεί 104 εκατ. ευρώ. Η οικονομική κρίση οδήγησε σε κεφαλαιακές ενισχύσεις, που στοίχισαν άλλα 205 εκατ. ευρώ, στο Ταμείο. Μετά το 2015 και την κατάρρευση του συνόλου των τραπεζών, το σκηνικό επαναλήφθηκε. Στις συστημικές τράπεζες έβαλαν λεφτά είτε ιδιώτες μέτοχοι είτε το κράτος. Στην Attica Bank το Ταμείο Μηχανικών συνέχισε να «επενδύει». Εβαλε άλλα 384 εκατ. ευρώ, αυξάνοντας τη συμμετοχή του Ταμείου στο 56%. Μετά το 2017 και την ενοποίηση του ασφαλιστικού κλάδου των μηχανικών στον ΕΦΚΑ, ιδρύθηκε το ΤΜΕΔΕ. Τα δύο Ταμεία ανέλαβαν το ποσοστό του ΤΣΜΕΔΕ στην Attica Bank, αλλά τα προβλήματα συνεχίστηκαν, μαζί και οι κεφαλαιακές ανάγκες. Μέχρι το 2021, το ΤΜΕΔΕ είχε βάλει άλλα 46 εκατ. ευρώ. Χθες ανακοίνωσε το τέλος της τραπεζικής «περιπέτειας» του Ταμείου, αφήνοντας την «Τράπεζα των μηχανικών» χωρίς… μηχανικούς…

«Ιδιωτική τράπεζα με δημόσιο χρήμα»

ΒΟΥΛΗ26.07.24 06:00Έλενα Βαρίνου

Η κυβέρνηση υπερψήφισε χτες τη συγχώνευση της Τράπεζας Αττικής με την Παγκρήτια, χωρίς να δώσει πειστικές απαντήσεις στα ερωτήματα της αντιπολίτευσης για τους «σκανδαλώδεις» όρους της σύμβασης. ● Βολές Φάμελλου κατά του Κ. Χατζηδάκη που απάντησε με αναφορές στα δάνεια του Καλογρίτσα. ● Υπερψήφισε επί της αρχής το ΠΑΣΟΚ.

Χωρίς πειστική απάντηση της κυβέρνησης στα κεντρικά ερωτήματα της αντιπολίτευσης για τα «παράδοξα» της συμφωνίας συγχώνευσης Attica Bank - Παγκρήτιας επικυρώθηκε, χθες το βράδυ τελικά και βάσει της πλειοψηφίας, η σχετική σύμβαση από την Ολομέλεια της Βουλής.

Τόσο η πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. όσο και τα άλλα κόμματα καταψήφισαν, εκτός από το ΠΑΣΟΚ που (για άλλη μια φορά) κράτησε επαμφοτερίζουσα στάση, υπερψηφίζοντας δηλαδή επί της αρχής, προκειμένου να καταδείξει ότι δεν διαφωνεί με τη δημιουργία 5ου τραπεζικού πυλώνα, αλλά δηλώνοντας «παρών» στα άρθρα που νομιμοποιούν την ίδια τη σύμβαση.

Στη διάρκεια της διαδικασίας στην Ολομέλεια -με τη συζήτηση και την ψηφοφορία να ολοκληρώνονται αυθημερόν- τόσο οι πολιτικοί αρχηγοί που τοποθετήθηκαν όσο και οι περισσότεροι από τους βουλευτές της αντιπολίτευσης ζήτησαν για άλλη μια φορά από τον υπουργό Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη απαντήσεις που δεν πήραν ούτε από τον ίδιο, αλλά ούτε από τον διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα, στο πλαίσιο της πιεστικής διαβούλευσης στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής, στα ερωτήματα:

● Πώς καλύπτεται το δημόσιο συμφέρον από τους όρους της σύμβασης μεταξύ του ΤΧΣ και της THRIVEST HOLDING LTD.

● Πώς αιτιολογείται η εξίσωση, ως προς τη μετοχική σύνθεση, της συμφωνίας που αποδίδει το 35% στο Δημόσιο με συμμετοχή 475 εκατ. ευρώ από το ΤΧΣ (και περίπου 48 από τον e-ΕΦΚΑ), καταβάλλοντας δηλαδή συνολικά πάνω από 900 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της Αttica από το 2021, και το 56%-58% στους ιδιώτες με συμμετοχή 268 εκατ. ευρώ.

● Ποιες είναι οι εγγυήσεις βιωσιμότητας της συμφωνίας, ώστε να διασφαλιστούν τα έσοδα του Δημοσίου.

● Εάν όντως η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών κατέληξε στην καλύτερη επιλογή και γιατί η κυβέρνηση, κατά την πενταετή πλέον θητεία της, όπως και η ΤτΕ, δεν είχαν παρέμβει δραματικά προκειμένου να μην προκύψει ο κίνδυνος κατάρρευσης που απειλούσε συνολικά το τραπεζικό σύστημα (κούρεμα καταθέσεων κ.λπ.) που επικαλούνται και, όπως υποστηρίζουν, αποσείεται με τη συγκεκριμένη σύμβαση.

«Εάν ήσαστε εσείς στη θέση μου, τι θα κάνατε;» διερωτήθηκε στην Ολομέλεια ο Κωστής Χατζηδάκης, ισχυριζόμενος πως εάν δεν προχωρούσε στη συμφωνία, θα βρισκόταν υπόλογος για απιστία. Ο υπουργός Οικονομικών επικαλέστηκε και κατέθεσε μάλιστα στα πρακτικά τις Βουλής τόσο την επιστολή Στουρνάρα, περί βέλτιστης λύσης για το Δημόσιο, όσο και τις εκθέσεις της διεθνούς επενδυτικής τράπεζας JB Morgan και του ΤΧΣ που επιβεβαιώνουν, όπως είπε, ότι οι προσπάθειες διερεύνησης αξιόπιστου επενδυτικού ενδιαφέροντος κατά το παρελθόν είχαν αποτύχει. «Τι θα κάνατε στη θέση μου;» επέμεινε ο υπουργός. «Σας εύχομαι να βρεθείτε στη θέση μου και σε αντίστοιχη κατάσταση και να απορρίψετε μια τέτοια σύμβαση και να δούμε τότε τι θα συνέβαινε στο τραπεζικό σύστημα, στους καταθέτες, στην οικονομία μας...». Ο ίδιος, το βράδυ, λίγο πριν από την ψηφοφορία, ξεκαθάρισε, απαντώντας σε ερώτηση από την πλευρά της Πλεύσης Ελευθερίας, πως η έρευνα για επενδυτή αφορούσε μόνο την Attica και όχι την Παγκρήτια, γιατί μόνο εκεί είχε μετοχική συμμετοχή το ΤΧΣ.

Σημειώνεται πως ο κ. Χατζηδάκης αντέκρουσε τη σκληρή κριτική της αξιωματικής αντιπολίτευσης αλλά και της Νέας Αριστεράς, επικαλούμενος (όπως άλλωστε έπραξε και στη συζήτηση στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων) τα στοιχεία για τη δανειοδότηση κατασκευαστικής εταιρείας από την Τράπεζα Αττικής με εξασφαλίσεις υποσχετικές έργων και μηδαμινά σχεδόν επιτόκια. «Μιλάω για την εταιρεία ΤΟΞΟΤΗΣ του εργολάβου Καλογρίτσα, που είχε στενές σχέσεις με στελέχη της τότε κυβέρνησης, δεν χρειάζεται να πω ονόματα...» δήλωσε, προσθέτοντας πως η συγκεκριμένη εταιρεία έλαβε δάνειο 14,5 εκατ. ευρώ, με επιτόκιο 2,6% αντί για 11,84% που ήταν το επιτόκιο που αντιστοιχούσε στην πιστοληπτική της διαβάθμιση. «Και δεν πρέπει κανείς να ξεχνά τη συσχέτιση με τις τηλεοπτικές άδειες και την προσπάθεια ελέγχου των καναλιών μέσω του κ. Καλογρίτσα... Δεν μπορώ να ακούω συνεχώς αυτούς που κάνουν τους εισαγγελείς ακόμη και σε θέματα που είναι και οι ίδιοι πολιτικά ανοιχτοί...» σχολίασε.

EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

«Δικά σας είναι, κύριε Χατζηδάκη, τα 475 εκατ. ευρώ; Η περιουσία είναι των πολιτών, δεν είναι της κυβέρνησης, δεν είναι του κ. Μητσοτάκη!» απάντησε ο Σωκράτης Φάμελλος, τονίζοντας πως είναι μείζον το ενδιαφέρον μπροστά στο εκ νέου ενδεχόμενο απώλειας δημόσιων πόρων. Ο πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι κινδυνολογεί και καταστροφολογεί προκειμένου να αιφνιδιάσει τη Βουλή με «εκβιαστικά» διλήμματα και πως δρομολογεί την ίδρυση ιδιωτικής τράπεζας με χρήματα του Δημοσίου. «Πάτε να φτιάξετε μια νέα ΔΕΗ» δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παρότι επανέλαβε πως ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. δεν αντιτίθεται στη δημιουργία 5ου τραπεζικού πυλώνα, ο κ. Φάμελλος έκανε λόγο για «σκανδαλώδεις» όρους στη σύμβαση και ζήτησε συγκεκριμένες απαντήσεις από τον υπουργό Οικονομικών στη θέση του Στέφανου Κασσελάκη περί ζημίας του Δημοσίου, αλλά και για τους λόγους επίθεσης συστημικών ΜΜΕ στην πτέρυγα. Στο σημείο αυτό, σχολίασε και τους χθεσινούς υπαινιγμούς του Μ. Βορίδη προς τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., λέγοντας πως απαγορεύει με λάσπη το δικαίωμα της άποψης. «Δεν μπορεί υπουργός που δεν ψηφίζει νόμους της κυβέρνησής του να μας κουνάει το δάχτυλο, είναι απονομιμοποιημένος», είπε, ενώ ο ίδιος χαρακτήρισε τον Κωστή Χατζηδάκη ως «υπουργό που λειτουργεί μονίμως εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος».

Εξίσου αιχμηρός εμφανίστηκε και ο Αλέξης Χαρίτσης, δηλώνοντας πως η Νέα Αριστερά είναι κάθετα αντίθετη με τη συμφωνία. «Με μερίδιο αγοράς κάτω του 5% και κεφάλαια 10 δισ. δεν είναι δυνατόν να πειστεί κανείς ότι η νέα τράπεζα θα αποτελέσει τον περίφημο 5ο πυλώνα» σχολίασε και πρόσθεσε χαρακτηριστικά πως «είμαστε αντιμέτωποι με την παταγώδη αποτυχία της κυβέρνησης αλλά και της ΤτΕ να διαχειριστούν ορθολογικά εδώ και πέντε χρόνια τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια της Attica».

Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο Παύλος Γερουλάνος, αφού κατήγγειλε την αφωνία των κυβερνητικών στα ερωτήματα της αντιπολίτευσης, εξήγησε τη στάση του κόμματος λέγοντας πως στέλνει το μήνυμα «να σοβαρευτείτε και να σεβαστείτε τον ελληνικό λαό».

ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ: ΑΣΕΠ – 3ΓΒ/2023: 30% των θέσεων Μηχανικών έμειναν κενές

ΑΣΕΠ – 3ΓΒ/2023: 30% των θέσεων Μηχανικών έμειναν κενές

Εκδόθηκαν στις 29/7 τα προσωρινά αποτελέσματα του γραπτού διαγωνισμού του ΑΣΕΠ 3ΓΒ/2023 και αναρτήθηκαν στην ιστοσελίδα του ΑΣΕΠ. Δυστυχώς από τον έλεγχο των αναρτημένων αποτελεσμάτων επιβεβαιώθηκαν οι εκτιμήσεις της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, ότι εκατοντάδες θέσεις Μηχανικών θα μείνουν αδιάθετες λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος από τους Μηχανικούς.

Συγκεκριμένα, όπως τονίζει σε ανακοίνωσή της, «από τη διασταύρωση στοιχείων του ΑΣΕΠ που πραγματοποιήσαμε διαπιστώθηκε ότι από τις 1.259 ζητούμενες θέσεις Διπλωματούχων Μηχανικών καλύφθηκαν μόλις οι 902 (ποσοστό 71,6%) και οι υπόλοιπες παρέμειναν κενές (ποσοστό 28,4%)!!!

Σε ορισμένες μάλιστα καίριες ειδικότητες, τα ποσοστά κενών θέσεων είναι ακόμα μεγαλύτερα, όπως στους Τοπογράφους (38%), στους Ηλεκτρολόγους (35 %) και στους Μηχανολόγους (32%) Μηχανικούς.

Είχε προηγηθεί η ανακοίνωση μας ότι σε προηγούμενους πρόσφατους Διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ (13Κ/2021) το πλήθος των παραιτήσεων των Διπλωματούχων Μηχανικών έφτανε περίπου στο 40%, παραιτήσεις οι οποίες θα υπάρχουν και σε αυτό το διαγωνισμό.

Αποτελεί αναμφίβολα θετική εξέλιξη και αποδοχή των διεκδικήσεων μας, το πλήθος των θέσεων Διπλωματούχων Μηχανικών που υπάρχουν σε πρόσφατους Διαγωνισμούς και ελπίζουμε να συνεχιστεί, γιατί όλοι πια αναγνωρίζουν τη μεγάλη συμβολή των Μηχανικών στην Προστασία του Δημοσίου Συμφέροντος, του Περιβάλλοντος, αλλά και στην Αναπτυξιακή Διαδικασία. Η πρόθεση αυτή όμως κινδυνεύει να μείνει κενό γράμμα αν δε δοθούν λύσεις στα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως κλάδος, ειδικά σε αυτό των αποδοχών.

Όπως αναλυτικά αναφέραμε σε ανακοίνωση μας:

► Ο εισαγωγικός μισθός του Διπλωματούχου Μηχανικού είναι 1162 € μεικτά, δηλαδή περίπου 850 € καθαρά επί 12 μήνες, δηλαδή περίπου 10.000 € ετησίως! Σε επίπεδο μεικτών αποδοχών είναι περίπου 14.000 € ετησίως, ενώ ο καταληκτικός είναι περίπου 30.000 € ετησίως.

► Η σύγκριση με τους μισθούς Μηχανικών σε χώρες της Ευρώπης, αλλά και άλλες είναι συντριπτικές, βρίσκονται στο 30- 40% των αντίστοιχων αποδοχών σε άλλες χώρες και συγκρίνονται μόνο με χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Οι αποδοχές των Μηχανικών στο Δημόσιο αυτή τη στιγμή είναι περίπου στο 50-60% των αντίστοιχων που υπάρχουν στον ιδιωτικό Τομέα στη χώρα.

► Ο μέσος μισθός μηχανικού στη Γερμανία είναι 53.750 ευρώ, στην Βρετανία 55.400 ευρώ, στην Γαλλία 46.400-65.557 ευρώ και στην Ιταλία 61.000 ευρώ, ενώ στις ΗΠΑ φθάνει τα 92.700 ευρώ.

Οι περιγραφείσες εξευτελιστικές αποδοχές σε συνδυασμό με τις τεράστιες (και ποινικές) ευθύνες που αναλαμβάνουμε, εξηγούν το κύμα φυγής και παραίτησης που παρουσιάζεται, ειδικά στους Μηχανικούς. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη απαξία για την οργανωμένη Πολιτεία από το γεγονός ότι δε μπορεί πια να προσελκύσει νέους επιστήμονες με διάθεση προσφοράς να υπηρετήσουν στις Δημόσιες Τεχνικές Υπηρεσίες. Οι επιπτώσεις στο Δημόσιο Συμφέρον, στο Περιβάλλον και στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες θα είναι συντριπτικές. Οι διεκδικήσεις μας, όσον αφορά τα μισθολογικά θέματα είναι σαφείς και επαναλαμβανόμενες. Τις έχουμε τονίσει μάλιστα με πολλαπλές κινητοποιήσεις μας, αλλά και συναντήσεις. Είναι ευθύνη των εμπλεκόμενων Υπουργείων και ειδικά του Υπ. Οικονομικών να δώσουν λύσεις. Αν δεν το πράξουν άμεσα, είμαστε υποχρεωμένοι να επανέλθουμε με δυναμικές κινητοποιήσεις.

Το καλοκαίρι είναι μόνο η νοσταλγία του

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το καλοκαίρι είναι μόνο η νοσταλγία του

ΝΗΣΙΔΕΣ

ΝΗΣΙΔΕΣ21.07.24 10:00Νίκος Γ. Ξυδάκης

Κι όσοι δεν έχουν την ηλικία για να ’χουν αναμνήσεις; Ε, θα τις κατασκευάζουν: Τα Ανδροειδή Ονειρεύονται Ηλεκτρικά Πρόβατα

Μακαρισμοί. Μακάριοι όσοι έχουν να θυμούνται καλοκαίρια μυρωμένα ερωτικά, αλμυρά, με δροσερά σκοτάδια έναστρα, καλοκαίρια αργίας και σχόλης, ξερικά, αλίπληκτα και μελτεμοδαρμένα.

Μακάριοι οι μπούμερ οι λοιδορούμενοι, ότι αυτοί εγεύθησαν Κυκλάδες νήσους προ τουρισμού, ή ολίγου τουρισμού, ένα μπαρ με ελάχιστα κοκτέιλ, μια ντισκοτέκ με λίγους δίσκους, πηγάδια και ξερολιθιές και Χώρες μυθικές, ίδιες επί αιώνες.

Μακάριοι όσοι αποβιβάστηκαν νύχτα στο νησί και ξημερώθηκαν με φτενό σλίπινγκ μπαγκ σε προαύλιο εκκλησίας.

Μακάριοι όσοι βίωσαν το Αρχιπέλαγος χωρίς πρόγραμμα, χωρίς χάρτη, χωρίς λεφτά.

Μακάριοι όσοι είδαν τ’ αστέρια και νανουρίστηκαν με φλοίσβο.

Μακάριοι οι νοσταλγοί.

Ελλειψη καλοκαιριού

Το ελληνικό καλοκαίρι είναι λοιπόν νοσταλγία; Ναι, αυτό που μυθολογήθηκε, στιχουργήθηκε, βιώθηκε, αυτό που διαμόρφωσε πολλούς από εμάς, αισθητικά και ηθικά, υπαρξιακά, συνειδητά ή ανεπίγνωστα, αυτό το καλοκαίρι εξελίσσεται γοργά σε άπιαστο όνειρο. Μπορεί και σε εφιάλτη.

Και δεν είναι μόνο η κλιματική κρίση. Είναι κι αυτή, η άνοδος της θερμοκρασίας και η λειψυδρία είναι δείκτες κρίσης· αλλά το απρόσιτο αβίωτο καλοκαίρι είναι περισσότερο αποτέλεσμα μιας γενικευμένης πενίας, μιας διαρκούς κρίσης στην οικονομική και πολιτική δομή, στην πνευματική υπερδομή, στις υποδομές, στην κοινωνική σύνθεση, στις πρακτικές της καθημερινής ζωής, στις δυνατότητες για ζωή. Είναι μια αλλαγή σαν βαρυτική κατάρρευση: στο πώς αντιμετωπίζεται ο χωροχρόνος Αρχιπέλαγος, ο περιαστικός και αστικός χώρος, ο χωροχρόνος καλοκαίρι. Μια καταστροφική αλλαγή στο πώς αντιμετωπίζεται εντέλει η ζωή στον ύστερο καπιταλισμό.

Θα ήταν κοινότοπο να επαναλάβουμε ότι ο χώρος και ο χρόνος των ανθρώπων, των «πολλών», καταρρέουν υπό το βάρος της κερδοσκοπίας. Αλλά ισχύει στο ακέραιο. Αντιδιαμετρικά, ο χώρος και ο χρόνος των «λίγων», των πλούσιων, διαστέλλονται και καταλαμβάνουν κάθε διαθέσιμη γωνία, εξερευνούν πλέον τις δυνατότητες εξαγοράς του Διαστήματος. Μάλιστα, αυτή η υπερκατάληψη του χωροχρόνου επιδεικνύεται με κάθε τρόπο, σαν προβολέας υποταγής και ελκυστής μάταιου φθόνου.

Η παρούσα «έλλειψη καλοκαιριού», έτσι όπως βιώνεται πικρά, με σερβιριζόμενο μάνιουαλ για staycation, είναι μια ακόμη τερατώδης ανισότητα, κοινωνική και οικονομική. Ασφαλώς συνδέεται άμεσα με τον υπερτουρισμό, τις πληθωρισμένες τιμές, τη φούσκα των ακινήτων, τη μόνιμη δυσπραγία των πτωχευμένων Ελλήνων της Μεγάλης Υφεσης.

Αλλά η πικρή βίωση της έλλειψης καλοκαιριού πάνω από όλα σηματοδοτεί ένα βάραθρο, ταξικό και συνάμα υπαρξιακό: για πολλές δεκαετίες, όλο το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και τις δυο πρώτες δεκαετίες του 21ου, το καλοκαίρι ήταν μια δημοκρατική επικράτεια· ο καθείς μπορούσε να βαπτιστεί άπαξ ή δίπαξ στα διάφανα νερά μιας παραλίας, να γευτεί καλαμαράκια και μπίρες σε ένα ταβερνάκι, να πληρώσει έναν ακτοπλοϊκό ναύλο, να βρεθεί στο χωριό για τα πανηγύρια και τ’ ανταμώματα. Αυτός ο ζωτικός δημοκρατικός χώρος τώρα εξέλιπε.

Ο διαθέσιμος χώρος του καλοκαιρινού εξισωτισμού είναι πια ιδιωτικός και εμπορεύσιμος μόνον. Τα μπάνια του λαού είναι χλευαζόμενος αναχρονισμός, οι λαϊκές συναυλίες είναι εξοβελιστέος λαϊκισμός. Οι πλεμπαίοι δεν διαλέγουν ζωή· πολύ περισσότερο, δεν διακοπάρουν, δεν έχουν δικαίωμα στο καλοκαίρι.

Ονειρο απ’ όταν ζούσαμε

[ Το σώμα χαϊδεύεται με ήλιο και θάλασσα, η ψυχή ποδίζει στ’ ανοιχτά, και βαθμιαία σώμα και ψυχή συντονίζονται, συντήκονται στο φως, μνήμες και προοράσεις σμίγουν, εδώ οι τεθνεώτες εντοιχισμένα οστά σε έρημα ξωκκλήσια, εδώ και η ριγηλή ματαιότης, τα κυνηγητά εφήβων πόθων, εδώ κολυμπούσες νήπιο, κι εδώ ηλικιωμένος παρατηρείς θλιμμένα το αλαλάζον πλήθος.

Μέρη πια του περιοδεύοντος πλήθους, παρατηρούμε τους άλλους του θέρους, τους διπλανούς, και βλέπουμε τους εαυτούς μας. Νιώθουμε μόνοι: «ερημία μιας απέραντης ταξιδιωτικής δραστηριότητας» λέει ο Xάιντεγκερ, και εννοεί τον τουρισμό. Φταίει και η ηλικία, ακόμη και σαν επίνοια, μάλλον σαν βούλιαγμα, για τούτο το μελαγχολικό βλέμμα, τον γλυκόπικρο αναλογισμό. ]

Θα νοσταλγούμε

Θα νοσταλγούμε λοιπόν. Αλλοι θα νοσταλγούν μια αυτοσχέδια ντισκοτέκ με καλαμένια στέγη, Λεντ Ζέπελιν και Μπάρι Γουάιτ· άλλοι θα νοσταλγούν μια επιδοτούμενη Γλυκερία στην πλατεία του χωριού με μπίρες απ’ το βαρέλι πάγου, έναν Νίκο Παπάζογλου στο θεατράκι της Λάκκας με ουίσκι και μπάφο· άλλοι θα νοσταλγούν ψαράκι και λευκό κρασί, Περσείδες και Γαλαξία, νυχτερινά κολύμπια, ολονύκτιους πλόες, θερινά ροκ στο Καλλιμάρμαρο, κατάνυξη στον Λυκαβηττό, έθνικ στην παραλία Αλίμου, πρωτοχιπστερία στις Μικρές Κυκλάδες…

Ο καθείς κάτι θα νοσταλγεί, εκτενέστερο ή μικρότερο. Αλλά μόνο θα νοσταλγεί, δεν θα ζει. Κι όσοι δεν έχουν την ηλικία για να έχουν αναμνήσεις; Ε, θα τις κατασκευάζουν: Τα Ανδροειδή Ονειρεύονται Ηλεκτρικά Πρόβατα.

Μαρία Καραμανώφ: «Η Ελλάδα ακολουθεί πορεία αντίθετη από αυτήν που επιτάσσει το Σύνταγμα και το συμφέρον της χώρας»

Μαρία Καραμανώφ: «Η Ελλάδα ακολουθεί πορεία αντίθετη από αυτήν που επιτάσσει το Σύνταγμα και το συμφέρον της χώρας»

Η επίτιμη αντιπρόεδρος του ΣτΕ μιλά στον Δρόμο

Από Ρούντι Ρινάλντι

- 2 Αυγούστου, 2024

Η κυρία Μαρία Καραμανώφ, ε.τ. αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας σήμερα, κέρδισε το κύρος της υπηρετώντας επί χρόνια την Ελλάδα ως ανώτατη δικαστικός που πάντα διέκρινε, πρότασσε και υπερασπιζόταν το δημόσιο συμφέρον. Συνεχίζει δε να υπηρετεί τη χώρα μας παραμένοντας δραστήρια τόσο επιστημονικά όσο και στο επίπεδο των δημόσιων πολιτικών, όντας μεταξύ άλλων ιδρυτικό μέλος και νυν πρόεδρος του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος. Στη συνέντευξη που είχε την καλοσύνη να παραχωρήσει στο Δρόμο μας ενημερώνει διεξοδικά για τους σκοπούς, τις μελέτες και τις επιστημονικές αλλά και πολιτικές –με την ευρύτερη έννοια– παρεμβάσεις αυτού του οργανισμού που μοχθεί για μια βιώσιμη κοινωνία. Παράλληλα, η κυρία Καραμανώφ απαντά θαρραλέα στα ερωτήματά μας σχετικά με το τι είναι και τι δεν είναι ανάπτυξη, ποια είναι τα βασικότερα προβλήματα που εντοπίζει σήμερα, και αν υπάρχει πραγματική δυνατότητα διαφορετικής πορείας. Στις αράδες που ακολουθούν υπάρχει πολλή τροφή για σκέψη, αλλά και πολλοί λόγοι για να σταθούμε απέναντι στις πολιτικές μιας ήδη συντελούμενης πολύπλευρης καταστροφής.

Είστε πρόεδρος ενός Επιμελητηρίου που δεν πολυδιαφημίζεται στα λεγόμενα μεγάλα ΜΜΕ, αλλά προσφέρει εδώ και χρόνια πολλά στην κατανόηση βασικών προβλημάτων που ταλανίζουν την πατρίδα μας, και ταυτόχρονα προσανατολίζει σε τρόπους αντιμετώπισής τους με τρόπο που υπηρετεί το κοινό καλό κι όχι τα συμφέροντα ολίγων. Θα θέλατε να μας μιλήσετε λίγο περισσότερο γι’ αυτό;

Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος ιδρύθηκε το 2001 με σκοπό την καλλιέργεια και διάδοση της επιστήμης της βιώσιμης ανάπτυξης και την εφαρμογή των αρχών της στην πράξη, δηλαδή στις επιμέρους δημόσιες πολιτικές αλλά και στις ιδιωτικές δράσεις. Η ίδρυσή του οφείλεται στη διαπίστωση ότι τα προβλήματα που μαστίζουν σήμερα τον πλανήτη, περιβαλλοντικά και όχι μόνο, έχουν καταστεί εξαιρετικά πολύπλοκα και ταυτόχρονα χαρακτηρίζονται από οξύτατες αξιολογικές συγκρούσεις. Η πολυπλοκότητά τους απαιτεί μια διεπιστημονική προσέγγιση με σύγχρονη μεθοδολογία, η οποία υπερβαίνει τις δυνατότητες των παραδοσιακών στεγανών επιστημονικών κλάδων. Αυτή είναι η συστημική μεθοδολογία, την οποία εφαρμόζει το Επιμελητήριο ακριβώς επειδή διασφαλίζει την εξέταση και ιεράρχηση όλων των πτυχών του δημοσίου συμφέροντος και όχι μόνο ενός, λ.χ. του οικονομικού. Όσον αφορά τη βασική αξιολογική σύγκρουση που μαίνεται σήμερα ανάμεσα στο μοντέλο της απεριόριστης οικονομικής ανάπτυξης από τη μία και τη βιώσιμη ανάπτυξη από την άλλη, η σύγκρουση αυτή έχει μεν επιλυθεί υπέρ της δεύτερης, αλλά μόνο στη θεωρία και στα χαρτιά. Ναι μεν η βιώσιμη ανάπτυξη, δηλαδή η διαφύλαξη του φυσικού, πολιτιστικού και κοινωνικού κεφαλαίου του πλανήτη, είναι νομικά κατοχυρωμένη στο διεθνές και ενωσιακό δίκαιο και στο ίδιο το Σύνταγμά μας, πλην όμως οι αρχές της παρερμηνεύονται και παραβιάζονται συστηματικά. Για την εφαρμογή των αρχών αυτών στην πράξη απαιτείται η εξειδικευμένη γνώση, την οποία καλλιεργεί και διαδίδει το Επιμελητήριο.

Η ανάπτυξη, για να είναι πραγματική και όχι πλασματική, πρέπει να είναι και βιώσιμη, να μην υποσκάπτει δηλαδή από μόνη της τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται

Πώς ξεκίνησε και βάσει ποιων αρχών λειτουργεί το Επιμελητήριο;

Εμπνευστής και πρόεδρος του Επιμελητηρίου επί σειρά ετών ήταν ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Μιχαήλ Δεκλερής, στον οποίον οφείλεται η πρωτοποριακή νομολογία του Ε΄ Τμήματος τη δεκαετία 1990-2000 για την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Επισημαίνεται ότι η νομολογία αυτή αναγνωρίστηκε για τον πρωτοποριακό της χαρακτήρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και συνέβαλε αποφασιστικά στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και στην ενδυνάμωση του περιβαλλοντικού κινήματος.

Το Επιμελητήριο διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο, στο οποίο μετέχουν έγκριτοι επιστήμονες, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και πρώην δικαστικοί λειτουργοί, και υποστηρίζεται από Επιστημονικό Συμβούλιο που απαρτίζεται από διακεκριμένους επιστήμονες όλων των ειδικοτήτων (χωροτάκτες, πολεοδόμοι, αρχαιολόγοι, νομικοί, γεωλόγοι, υδρογεωλόγοι, ωκεανογράφοι, δασολόγοι κ.λπ.). Λειτουργεί με τη μορφή αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας, είναι αυτοχρηματοδοτούμενο, στηριζόμενο κατά κύριο λόγο στην εθελοντική προφορά των μελών του, και δεν λαμβάνει επιδοτήσεις ή επιχορηγήσεις από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς. Δεν στηρίζει ούτε στηρίζεται από πολιτικές οργανώσεις και φορείς, διότι το αντικείμενο του ενδιαφέροντός του δεν είναι η στενώς εννοούμενη πολιτική, αλλά η δημόσια πολιτική, δηλαδή ο επιστημονικός χειρισμός και επίλυση των δημοσίων προβλημάτων με κριτήριο τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης και γνώμονα το δημόσιο συμφέρον.

Είναι δηλαδή ένας οργανισμός που λειτουργεί κυρίως σε θεωρητικό επίπεδο;

Δεν θα το έλεγα, διότι χαρακτηριστικό της δράσης του Επιμελητηρίου είναι ότι η καλλιέργεια και διάδοση της επιστήμης δεν περιορίζεται σε θεωρητικό πλαίσιο, αλλά αποσκοπεί στην πρακτική εφαρμογή της σε όλο το φάσμα των προβλημάτων βιωσιμότητας. Το Επιμελητήριο παρέχει τις υπηρεσίες του με τη μορφή γνωμοδοτήσεων, δημόσιων παρεμβάσεων, επιστημονικών σεμιναρίων κ.λπ. προς κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο που ενδιαφέρεται για τη βιώσιμη ανάπτυξη: περιβαλλοντικούς φορείς και οργανώσεις, Δήμους και Περιφέρειες, δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς κ.ά. Κατά την 20ετή και πλέον λειτουργία του το Επιμελητήριο τοποθετείται δημόσια σε επίμαχα νομοσχέδια και άλλες δημόσιες αποφάσεις που αφορούν το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον της χώρας (χωροταξικό σχεδιασμό, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, διαχείριση υδάτων και αποβλήτων, τουρισμό, προστασία δασών, ακτών, μικρών νησιών και ευαίσθητων οικοσυστημάτων, εξορύξεις, ιδιωτικοποιήσεις κ.λπ.). Διεξάγει εκπαιδευτικά σεμινάρια για νομικούς αλλά και για το ευρύ κοινό με αντικείμενο την εφαρμογή της συστημικής μεθοδολογίας και των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης στη διαδικασία λήψεων αποφάσεων για τα δημόσια προβλήματα. Για παράδειγμα, σε συνεργασία με την UNEP (Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών) πραγματοποίησε 20 κύκλους σεμιναρίων στα οποία συμμετείχαν περισσότερα από 1.500 άτομα. Έχει εκπονήσει εκατοντάδες γνωμοδοτήσεις που αφορούν περιβαλλοντικά προβλήματα σε ολόκληρη τη χώρα και έχει οργανώσει, σε συνεργασία και με άλλους επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς και Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σειρά επιστημονικών εκδηλώσεων για τα προβλήματα αυτά. Πρόσφατα παραδείγματα, η ημερίδα που συνδιοργανώθηκε με τη συνεργασία της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Ε.Μ.Π. (Εργαστήρια Αστικού Περιβάλλοντος και Χωροταξικού Σχεδιασμού), με θέμα την ιδιωτικοποίηση του χωρικού σχεδιασμού και αντικείμενο την εξέταση των προβλημάτων που προκαλεί το φαινόμενο της δωρεάς προς το κράτος χωρικών μελετών και σχεδίων, η διεπιστημονική ημερίδα «Υδατοκαλλιέργειες στις ελληνικές ακτές, κατάληψη χωρίς όρια;», που οργανώθηκε με τη συνεργασία των ενδιαφερομένων Δήμων και του Πανελλήνιου Δικτύου για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος από τις υδατοκαλλιέργειες, ενώ επίκειται και η διοργάνωση διεπιστημονικής εκδήλωσης για το φαινόμενο της καταστροφής των μικρών νησιών από τον υπερτουρισμό και άλλες δραστηριότητες.

Όλα αυτά συνιστούν ένα όντως εντυπωσιακό σύνολο παρεμβάσεων μεγάλου εύρους, που δίνουν όμως την αίσθηση μιας κριτικής στάσης απέναντι σε αυτό που οι σύγχρονες πολιτικές ηγεσίες διαφημίζουν ως ανάπτυξη…

Είναι γεγονός ότι τις δύο προηγούμενες δεκαετίες, και ιδίως μετά το 2010, δόθηκε μονόπλευρη και σπασμωδική, θα έλεγα, έμφαση στην απεριόριστη ανάπτυξη και την προσέλκυση κάθε είδους επενδύσεων ως το μοναδικό αντίδοτο στη μεγάλη οικονομική και κοινωνική κρίση. Λησμονήθηκε εντελώς ότι η ανάπτυξη, για να είναι πραγματική και όχι πλασματική, πρέπει να είναι και βιώσιμη, να μην υποσκάπτει δηλαδή από μόνη της τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται. Στη χώρα μας ειδικά, η διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος και της φυσιογνωμίας της δεν διασφαλίζει μόνο την οικολογική της βιωσιμότητα, αλλά αποτελεί και το σημαντικότερο συγκριτικό της πλεονέκτημα σε βάθος χρόνου.

Δυστυχώς η χώρα μας, μολονότι έχει κατοχυρώσει, σε συνταγματικό μάλιστα επίπεδο, την υποχρέωση προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και την εφαρμογή των αρχών της αειφορίας (άρθρο 24 του Συντάγματος), ακολουθεί μια πορεία εντελώς αντίθετη, η οποία οδηγεί με ραγδαίους ρυθμούς σε ανεπανόρθωτες καταστροφές. Όλες οι δημόσιες πολιτικές διαχειρίζονται την ελληνική φύση –ακτές και θάλασσες, ορεινούς όγκους, δάση και οικοσυστήματα, βιοποικιλότητα, ύδατα, ποτάμια και ρέματα, ελεύθερο έδαφος και τοπίο– όχι ως πολύτιμο διαφυλακτέο κεφάλαιο και πηγή ζωής για τις επόμενες γενιές, αλλά ως φθηνό οικονομικό πόρο που παραδίδεται άνευ όρων στη λεηλασία παντός ενδιαφερομένου.

Η εικόνα της Ελλάδας που κατασκευάζεται τη στιγμή αυτή, με τρόπο βίαιο και ερήμην των κατοίκων της, είναι ζοφερή. Και το ερώτημα είναι, αυτήν την Ελλάδα θέλουμε;

Θα θέλατε να γίνετε πιο συγκεκριμένη;

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός, ο οποίος επιβάλλεται από το Σύνταγμα για τη διασφάλιση της ορθολογικής, ισορροπημένης και βιώσιμης κατανομής των δραστηριοτήτων στη χώρα, έχει μεταλλαχθεί σε εργαλείο για την πραγματοποίηση και νομιμοποίηση κάθε κοντόφθαλμου επιχειρηματικού εγχειρήματος, ανεξάρτητα από τις περιβαλλοντικές του συνέπειες. Οι καταστροφικές συνέπειες είναι πλέον ορατές παντού. Στα βουνά, όπου ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά αντικαθιστούν τα δάση και τα οικοσυστήματα, στα καμένα, τα οποία αντί για αναδάσωση παραδίδονται στην «αξιοποίηση» με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και κάθε είδους δραστηριότητες, στις θάλασσές μας, που μετατρέπονται σε βιομηχανικές ζώνες για να φιλοξενήσουν εξορύξεις υδρογονανθράκων, υπεράκτια αιολικά πάρκα και εντατικές ιχθυοκαλλιέργειες. Ανάμεσά τους μεσολαβούν θύλακες υψηλού τουρισμού που καταστρέφουν το τοπίο και ταυτόχρονα καθιστούν απροσπέλαστες στο κοινό τις ωραιότερες περιοχές και παραλίες που απομένουν.

Στην υπόλοιπη χώρα, ο πρωτογενής τομέας καταπίνεται από τον μαζικό τουρισμό και την άναρχη και εντατική δόμηση. Οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες ολοκληρώνουν κάθε χρόνο την περιβαλλοντική μας καταστροφή και, αντί για σήμα κινδύνου, εκλαμβάνονται ως «ευκαιρίες» που απελευθερώνουν το πεδίο για την επανάληψη λαθών ακόμα χειρότερων από τα προηγούμενα. Αγρότες και κτηνοτρόφοι εκδιώκονται μαζικά από τη γη τους, παίρνοντας μαζί τους οποιαδήποτε ελπίδα της χώρας για αυτάρκεια και επιβίωση στους δύσκολους καιρούς που έρχονται. Όλες αυτές οι πολιτικές γίνονται στο όνομα μιας ανάπτυξης η οποία, χωρίς να λύνει κανένα πρόβλημα, ρυπαίνει, εξαφανίζει κάθε σπιθαμή ελεύθερου εδάφους και κάθε υπόλειμμα βιοποικιλότητος, επιδεινώνοντας έτσι δραματικά τους τρεις σημαντικότερους παράγοντες που ευθύνονται για την παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση.

Όσα επισημαίνετε σχηματίζουν μια σκοτεινή εικόνα που, δυστυχώς, αντανακλά μια πραγματικότητα την οποία όλοι διακρίνουμε ή βιώνουμε – και η οποία φαίνεται να μας σπρώχνει στο σημείο της μη επιστροφής… Εσείς ποιο πρόβλημα εντοπίζετε ως κομβικό;

Επιγραμματικά θα έλεγα ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της χώρας είναι η ραγδαία μετάλλαξη της ταυτότητάς της σε όλα τα πεδία: περιβαλλοντικό, οικονομικό, κοινωνικό. Θα μπορούσε να αντιτάξει κανείς ότι η ταυτότητα της χώρας μας είναι δεδομένη και συνταγματικά κατοχυρωμένη. Πρόκειται για ένα δημοκρατικό Κράτος Δικαίου και Πρόνοιας το οποίο υποχρεούται να διαφυλάσσει το πολιτιστικό και φυσικό του περιβάλλον, να εξασφαλίζει στους πολίτες του αξιοπρεπείς όρους διαβίωσης και να τους παρέχει όλες τις αναγκαίες προς τούτο δημόσιες υπηρεσίες (υγεία, παιδεία, πρόνοια, κοινωνική ασφάλιση, εργασία, μέριμνα για τους ενδεείς, πάσχοντας και αδυνάτους κ.λπ.). Ένα κράτος στο οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 106 του Συντάγματος, η ιδιωτική οικονομική πρωτοβουλία δεν επιτρέπεται να αναπτύσσεται σε βάρος της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ή προς βλάβη της εθνικής οικονομίας.

Σήμερα είναι πλέον φανερό ότι οι δημόσιες πολιτικές μας, αντί να προσεγγίζουν το συνταγματικό αυτό πρότυπο, απομακρύνονται όλο και περισσότερο από αυτό. Το πρόβλημα όμως δυστυχώς δεν εξαντλείται εδώ, δηλαδή σε αυτά που συμβαίνουν στο παρόν και ταλαιπωρούν τους πολίτες. Οι συνέπειες των πολιτικών αυτών και οι αλλαγές που επιφέρουν στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον της χώρας θα φανούν με ιδιαίτερη οξύτητα στο άμεσο και απώτερο μέλλον, το οποίο υποθηκεύεται ανεπανόρθωτα. Οποιαδήποτε αλλαγή πορείας προς ένα βιώσιμο μοντέλο, ακόμα και αν κάποια στιγμή καταστεί επιθυμητή ή αναγκαία, θα είναι πλέον αντικειμενικά ανέφικτη, στερώντας τις επόμενες γενιές από κάθε δικαίωμα επιλογής.

Ανεξάρτητα όμως από αυτό, η συστηματική υποβάθμιση της ελληνικής φύσης είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια περιβαλλοντική καταστροφή. Συνιστά αλλοίωση της ίδιας της ταυτότητας της χώρας και των χαρακτηριστικών του πολιτισμού της. Ενός πολιτισμού που διδάχθηκε και εμπνεύσθηκε από τη φύση και αποτύπωσε την ομορφιά, την αρμονία και τη λιτότητά της στα καλλιτεχνικά και επιστημονικά του επιτεύγματα. Η εικόνα της Ελλάδας που κατασκευάζεται τη στιγμή αυτή, με τρόπο βίαιο και ερήμην των κατοίκων της, είναι ζοφερή. Και το ερώτημα είναι, αυτήν την Ελλάδα θέλουμε; Αλλά και αν υποθέσουμε ότι έχουμε προς στιγμήν χάσει την αίσθηση του μέτρου, του κινδύνου, της λογικής, της αισθητικής και της ευθύνης για τις επόμενες γενιές και πράγματι αυτή είναι η επιθυμία μας, έχουμε το ηθικό και νομικό δικαίωμα έναντι του παρελθόντος και του μέλλοντος να την πραγματοποιήσουμε;

Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος

To Επιμελητήριο έχει ως αποστολή την παραγωγή και διάδοση επιστημονικής γνώσεως και πολιτικής για το Περιβάλλον και την Βιωσιμότητα, με σκοπό την πραγμάτωση της Βιώσιμης Κοινωνίας, σύμφωνα με τις αρχές της Παγκόσμιας Διάσκεψης του Ρίο (1992) και της Agenda ’21.

info: www.environ–sustain.gr και www.facebook.com/EpimeltirioPerivallondos

Σχόλια

ΣΜΤ: Όμιλος AVAX: Να ανανεωθούν οι συμβάσεις και να πληρωθούν οι μηχανικοί με «μπλοκάκι»

https://somt.gr/%cf%8c%ce%bc%ce%b9%ce%bb%ce%bf%cf%82-avax-%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%ce%bd%ce%b5%cf%89%ce%b8%ce%bf%cf%8d%ce%bd-%ce%ac%ce%bc%ce%b5%cf%83%ce%b1-%ce%bf%ce%b9-%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%b2%ce%ac%cf%83/

ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ | 01.08.2024 | 07:40

Όμιλος AVAX: Να ανανεωθούν οι συμβάσεις και να πληρωθούν οι μηχανικοί με «μπλοκάκι»

Το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών, με ανακοίνωση του, καλεί τη Διοίκηση του Ομίλου AVAX να προχωρήσει άμεσα στην ανανέωση των συμβάσεων των μηχανικών & τεχνικών που εργάζονται στα εργοτάξια και την έδρα του Ομίλου με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών αλλά και στην έγκαιρη εξόφληση του μισθού του Ιούλη.

Ολόκληρο τον Ιούλη οι συναδέλφισσες/ -οι μας εργάζονται χωρίς καμιά σύμβαση με τον Όμιλο. Παραμένει απροσδιόριστη η ημερομηνία καταβολής του τρέχοντα μισθού.

Όλα τα προηγούμενα χρόνια οι μισθωτές/-οι μηχανικοί με «μπλοκάκι» που εργάζονται στον AVAX παρείχαν υποχρεωτικό άτοκο «δανεισμό» στον Όμιλο με σταθερές καθυστερήσεις καταβολής τριών έως τεσσάρων μισθών. Ουσιαστικά έβαλαν «πλάτη» για την αναδιάρθρωση του Ομίλου που τον έφερε σήμερα να έχει ανεκτέλεστο 3,4 δισ. Ευρώ στα τέλη του 2023, με αύξηση στο τζίρο και στην κερδοφορία του.

Αυτή η δυναμική του Ομίλου εδράζεται στο ξεζούμισμα των μισθωτών του Ομίλου, πολύ περισσότερο εκείνων με το «μπλοκάκι» που παρέχουν εξαρτημένη εργασία.

Με το μπλοκάκι η AVAX και συνολικά οι εργοδότες απαλλάσσονται από «δεσμεύσεις» της τυπικά μισθωτής εργασίας και διαμορφώνουν την τιμή της εργατοώρας των Μηχανικών με Μπλοκάκι κάτω απ’ την τιμή της εργατοώρας κάθε άλλης ειδικότητας στα έργα. Μια απ’ αυτές τις δεσμεύσεις είναι και η υποχρέωση τακτικής καταβολής του μισθού.

Με ένα «κλειστό» μισθό χωρίς καμία καταβολή υπερωριακής αποζημίωσης, χωρίς πληρωμή ασφαλιστικών εισφορών, χωρίς τις νόμιμες άδειες μισθωτών, χωρίς αποζημίωση απόλυσης, έχουν την δυνατότητα να εκμεταλλεύονται την ειδικευμένη εργατική δύναμη χιλιάδων Μηχανικών χωρίς περιορισμό.

Γι’ αυτό και πρόσφατα η διοίκηση της AVAX απαντώντας στη διεκδίκηση του Σωματείου του ΜΕΤΡΟ για οριζόντιες αυξήσεις σε όλες τις κατηγορίες των εργαζόμενων εξαίρεσε συνολικά τις μισθωτές και μισθωτούς Μηχανικούς που εργάζονται με ΔΠΥ γιατί όπως δήλωσε δεν είναι μισθωτοί αλλά συνεργάτες.

Γνωρίζουμε πλέον ότι είναι μύθος η «ανάπτυξη για όλους». Η άνοδος της κατασκευαστικής δραστηριότητας δε φέρνει αποκατάσταση σε μισθούς, δικαιώματα και εργασιακές σχέσεις. Οι όροι αμοιβής και εργασίας μηχανικών & τεχνικών παραμένουν πολύ πίσω από όσα καθόριζαν οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας μέχρι το 2012. Η έκρηξη της ακρίβειας στα βασικά είδη κατανάλωσης, το δυσβάστακτο κόστος της ενέργειας και της στέγασης ψαλιδίζει ακόμα κι έναν ονομαστικά αυξημένο μισθό.

Καλούμε τις συναδέλφισσες και συναδέλφους της AVAX, των υπόλοιπων ομίλων και εταιρειών, σε γραφεία & εργοτάξια να δυναμώσουμε το Σωματείο και τον αγώνα για τη διεκδίκηση Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Μιας ΣΣΕ με ουσιαστικές αυξήσεις που να καλύπτει και τους εργαζόμενους με Μπλοκάκι μέχρι την οριστική κατάργηση του δελτίου παροχής υπηρεσιών και την κατάκτηση κανονικών προσλήψεων με συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου για όλους τους εργαζόμενους.

Η «τουριστική ανάπτυξη» σκοτώνει τη φυσική, άγρια, αρχέγονη ομορφιά

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Τοπίο στην Τήλο» - λαδοπαστέλ

Η «τουριστική ανάπτυξη» σκοτώνει τη φυσική, άγρια, αρχέγονη ομορφιά

ART - ΝΕΑ 31.07.24 19:48Τάσης Παπαϊωάννου*

Συλλογίζεσαι: πόσο άραγε θα αντέξει ακόμη αυτή η ξεχασμένη απόμερη γωνιά στην οποία βρίσκεσαι από την αρπακτική βουλιμία της τουριστικής λαίλαπας;

Οτόπος ερημικός, άγριος, άνυδρος, άγονος. Ενας ξερότοπος γεμάτος κοφτερές πέτρες και βράχια. Κι ανάμεσα σκληροί θάμνοι που έρπουν πάνω τους, γαντζωμένοι γερά στο έδαφος, για να μην τους ξεριζώσει ο δυνατός βοριάς. Οι πλαγιές κλείνουν ολόγυρα το μέρος, ανηφορίζοντας δεξιά και αριστερά, ενώ κάπου στο βάθος διακρίνεις τη θάλασσα που περιτριγυρίζει το νησί. Περπατάς ανάμεσα σε πέτρες και θάμνους που αναδίδουν μια μεθυστική μυρουδιά, ενώ κάποιες στιγμές έχεις την αίσθηση ότι ο τόπος στον οποίο βρίσκεσαι συνδέεται μυστηριωδώς με ό,τι έχει υπάρξει πιο παλιό.

Πάνω στις πλαγιές, παμπάλαιες ξερολιθιές διαμορφώνουν στενόμακρες επάλληλες λουρίδες γης με λιγοστό χώμα, που καλλιεργούνταν κι εδώ πριν κάμποσα χρόνια, όπως και στα υπόλοιπα νησιά των Κυκλάδων. Σήμερα, ελάχιστα, μετρημένα στα δάχτυλα, είναι τα χωράφια που ακόμη τα φροντίζουν κάποιοι αγρότες – κι αυτοί μεγάλης ηλικίας. Βλέποντάς τους, σπάνια πια, σκυμμένους πάνω στη γη, είναι σαν να γυρνάς χρόνια πίσω, σε μια εποχή που μοιάζει τόσο μακρινή και άγνωστη στις μέρες μας. Τότε που οι άνθρωποι είχαν μια άλλη, ζωοποιό σχέση με τη γη. Ο τόπος γύρω σου στέκει μέσα στην απόλυτη ησυχία και μόνο ο αέρας καθώς φυσά και το κρώξιμο των πουλιών διακόπτουν κάθε τόσο την ηρεμία του. Ενας κόσμος αρχέγονος, που θαρρείς ότι δεν άλλαξε μια σταλιά μέσα στη μακραίωνη ιστορία του.

Πίσω από τις κορυφογραμμές που σε κυκλώνουν, υπάρχει όμως ένας άλλος κόσμος. Σπίτια, ξενοδοχεία, δρόμοι, αυτοκίνητα, κίνηση, θόρυβος, έχουν από καιρό κατακυριεύσει τους μικρούς παραδοσιακούς οικισμούς, τα παλιά χωράφια, τις παραλίες, ολόκληρο το κυκλαδονήσι. Ο άναρχος και ανεξέλεγκτος τουρισμός, ως άλλος βάρβαρος κατακτητής, έχει αλλοιώσει το μεγαλύτερο μέρος του κι έχει επιβάλει την αισθητική και τους όρους του πάνω στο τοπίο και στους ανθρώπους. Συλλογίζεσαι: πόσο άραγε θα αντέξει ακόμη αυτή η ξεχασμένη απόμερη γωνιά στην οποία βρίσκεσαι από την αρπακτική βουλιμία της τουριστικής λαίλαπας;

Το φαινόμενο του μαζικού τουρισμού χαρακτηρίζει την εποχή μας στο σύνολό της. Τεράστιες μάζες ανθρώπων μετακινούνται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης. Οι κάτοικοι των πόλεων απηυδισμένοι από τις πιεστικές συνθήκες ζωής στα αστικά κέντρα, εκδράμουν στο φυσικό περιβάλλον, να βρουν αυτό που έχουν απολέσει στην πνιγηρή και συμπιεσμένη καθημερινότητά τους. Ομως αντί να ζήσουν με τους όρους που υπαγορεύει η ύπαιθρος, μεταφέρουν εκείνοι τον τρόπο ζωής τους στους τόπους των διακοπών, οι οποίοι αποκτούν ολοένα και περισσότερο αστικά χαρακτηριστικά. Μετατρέπονται κι αυτοί οι απομακρυσμένοι προορισμοί σε μικρογραφίες πόλεων, μιμούμενοι τα μεγάλα αστικά κέντρα, ενώ άλλοι μεταλλάσσονται χρόνο το χρόνο σε αμιγώς τουριστικά χωριά, με μοναδικό στόχο την εξυπηρέτηση των εποχικών επισκεπτών τους. Ο τρόπος ζωής, όπως συμβαίνει πάντοτε, δημιουργεί κι εδώ το χτισμένο περιβάλλον που του αντιστοιχεί και του αρμόζει. Σταδιακά όλα ομογενοποιούνται, χάνοντας τα προαιώνια πολιτισμικά χαρακτηριστικά και την ιδιαίτερη ταυτότητά τους.

Στα νησιά του Αιγαίου ο τουρισμός –ως γνωστόν– έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις. Τους καλοκαιρινούς μήνες είναι απλησίαστα και πανάκριβα, ενώ τον χειμώνα ερημώνουν τελείως και μοιάζουν με φαντάσματα μέσα στη ζοφερή νεκρική εγκατάλειψη και μοναξιά τους. Πάρα πολλά πλέον θεωρούνται υπερκορεσμένα, αφού έχουν χτιστεί πολύ περισσότερο απ’ όσο άντεχε η μικρή έκτασή τους. Κι όμως η ανοικοδόμηση κι άλλων τουριστικών καταλυμάτων συνεχίζεται αμείωτη, δίχως μέτρο, όπου να ’ναι. Δίπλα στο κύμα, σε απόκρημνες πλαγιές, στην κορφή ψηλών λόφων.

Η βάρβαρη αλλοίωση των πανέμορφων αρχέγονων τόπων, αντί να προβληματίσει, πανηγυρίζεται κιόλας από τους κοντόφθαλμους, απολίτιστους και ιδιοτελείς κυβερνητικούς παράγοντες. Η «τουριστική ανάπτυξη» που ευαγγελίζονται θα επιφέρει το οριστικό και τελεσίδικο χτύπημα σε ό,τι έχει απομείνει ανέπαφο και γλίτωσε από την ακόρεστη απληστία των «επενδυτών»! Με τις τελευταίες, μάλιστα, νομοθετικές ρυθμίσεις της κυβέρνησης, βάσει των οποίων επιτρέπεται (αν όχι πριμοδοτείται) η κατασκευή μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων και «τουριστικών χωριών» ακόμη και σε ακατοίκητες νησίδες, μπορεί να φανταστεί κανείς τι μέλλον προβλέπεται και για τους «ανεκμετάλλευτους» τόπους των νησιών του Αιγαίου (κι όχι μόνο). Η πλήρης καταστροφή θα συντελεστεί δε, στο όνομα της «ήπιας ανάπτυξης»(sic), αφού στα πλαίσια αυτά θα δίδονται (απ’ ό,τι προβλέπεται) και ευνοϊκοί όροι δόμησης για τα νέα τέρατα που θα χτιστούν εκεί.

Αναρωτιέσαι: μα καλά, κανείς μα κανείς από τους ιθύνοντες δεν συνειδητοποιεί την καταστροφή που θα επιφέρει στον τόπο, το Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό που επεξεργάστηκαν και το οποίο δόθηκε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση; Η χώρα κι επισήμως πια επιμερίζεται σε περιοχές ανάλογα με την «τουριστική εκμετάλλευση», σάμπως ολόκληρος ο εθνικός χώρος (ηπειρωτικός και νησιωτικός) να θεωρείται πλέον ως ένα τεράστιο ξενοδοχείο! Κι όλα αυτά στο όνομα δήθεν «της προστασίας του περιβάλλοντος και της αειφόρου ανάπτυξης του τουριστικού τομέα της χώρας μας». Τόσο εξαρτημένοι είναι πια οι κυβερνώντες από τους μεγάλους τουριστικούς επιχειρηματικούς ομίλους, τα συμφέροντα των οποίων είναι πάντοτε πρόθυμοι και δίχως αιδώ να ικανοποιήσουν; Δεν λογαριάζουν ότι έτσι θα καταδικάσουν τις επόμενες γενιές να ζουν εσαεί σε χαλασμένους και ρημαγμένους τόπους; «Δεν έχουμε το δικαίωμα να επιλέγουμε, ούτε να διακινδυνεύουμε, την ανυπαρξία των μελλοντικών γενεών για να εξασφαλίσουμε καλύτερη ζωή στις τωρινές»1 μας υπενθυμίζει (εις μάτην;) ο Γερμανός φιλόσοφος Hans Jonas.

Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, να τα διαφεντεύει όλα το εφήμερο οικονομικό κέρδος των ολίγων; Πότε οι πολίτες τούτης της έρμης χώρας θα συνειδητοποιήσουν ότι ο δρόμος που έχουμε πάρει είναι δίχως γυρισμό; Γιατί όλοι ανεξαιρέτως είμαστε υπεύθυνοι γι’ αυτόν τον ολέθριο κατήφορο, αφού δεν αντιδρούμε με όλες μας τις δυνάμεις στις εγκληματικές πολιτικές, παρόλο που βλέπουμε καθαρά ότι οδηγούν σ’ ένα δυσοίωνο μέλλον, ακόμη πιο ζοφερό, ακόμη πιο μαύρο. Τουριστική «αποανάπτυξη» και όχι ανάπτυξη θα έπρεπε να αποζητάμε, προστατεύοντας και όχι καταστρέφοντας το ανεκτίμητο «τουριστικό προϊόν» που τόσο αστόχαστα μας λένε ότι διαθέτουμε! Ετσι όπως πάμε, σε λίγα χρόνια δεν θα μείνει τίποτα που να θυμίζει τον πανέμορφο τόπο που μας κληροδότησαν οι προηγούμενες γενιές. Τελικά θα μένουμε να ζούμε με τις μνήμες και τη νοσταλγία ενός άλλου τόπου, που κάποτε υπήρξε κι είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε, να τον ζήσουμε και να τον χαρούμε.

1. Hans Jonas, «Η αρχή της ευθύνης», Αρμός, Αθήνα 2018.

*Αρχιτέκτων, ομότιμος καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ

ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ: Αναιτιολόγητη μετακίνηση Προέδρου ΕΜΔΥΔΑΣ Δυτ. Ελλάδος

https://www.emdydas.gr/wp-content/uploads/2024/07/30.7.2024_metakinisi_patra_9414-1.pdf

Προς:

Δήμαρχο Πατρέων κο Πελετίδη

Κοινοποίηση:

1. Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ΔΕΠΙΝ

2. Πρόεδρο και ΔΕ ΤΕΕ

3. Υπουργείο Εσωτερικών

4. ΕΜΔΥΔΑΣ ΔΕ

Θέμα: Αναιτιολόγητη μετακίνηση Προέδρου ΕΜΔΥΔΑΣ Δυτ. Ελλάδος

Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε

Με έκπληξη πληροφορηθήκαμε τη μετακίνηση του συναδέλφου μας, μέλους της Εξελεγκτικής Επιτροπής της Ομοσπονδίας μας και προέδρου της ΕΜΔΥΔΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Καράμπελα Ανδρέα, Πολιτικού Μηχανικού από το Τμήμα Σχεδιασμού Μελετών και παρακολούθησης προγραμμάτων και πορείας έργων της Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικού Έργου και Η/Μ στο Τμήμα Σχεδιασμού Μελετών και παρακολούθησης προγραμμάτων και πορείας έργων της Διεύθυνσης Έργων Υποδομής.

Όπως επισημαίνει για την υπόθεση και η ΕΜΔΥΔΑΣ Δυτ. Ελλάδος :

- Μετά από την υπ.αρ. 219585/31.12.2013 (ΑΔΑ: ΒΙ65ΩΞΙ-4ΝΗ) Προκήρυξη – πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων για την πλήρωση θέσεων προϊσταμένων Τμημάτων του Δήμου Πατρέων, και μετά την σχετική γνωμοδότηση του αρμόδιου Υπηρεσιακού Συμβουλίου ΟΤΑ Ν. Αχαΐας, με την υπ.αρ. 25376 / 3.3.2015 (ΑΔΑ 7ΙΣΥΩΞΙ-ΘΨΥ) απόφαση Δημάρχου Πατρέων, ο συνάδελφος Καράμπελας Ανδρέας τοποθετήθηκε στις 13.03.2015 προϊστάμενος του Τμήματος Σχεδιασμού και Τεχνικής Υποστήριξης της Δ/νσης Αρχιτεκτονικού Έργου – Η/Μ.

- Πρόσφατα τοποθετήθηκε ξανά ως Προϊστάμενος στο εν λόγω Τμήμα, κατά την εφαρμογή του πρόσφατου ΟΕΥ, ενώ ήδη υπηρετούσε στη θέση αυτή. Μετά την έγκριση του νέου Ο.Ε.Υ. του Δήμου Πατρέων (ΦΕΚ 2182 Β’ /3-4-2023), με την υπ’ αρ. 85041/22-08-2023 (ΑΔΑ 653ΘΩΞΙ-Ρ4Λ) Απόφαση Δημάρχου Πατρέων τοποθετήθηκε προϊστάμενος του Τμήματος Σχεδιασμού, Μελετών και Παρακολούθησης Προγραμμάτων και Πορείας Έργων της Δ/νσης Αρχιτεκτονικού Έργου – Η/Μ.

- Είναι ο αρχαιότερος Προϊστάμενος Διπλωματούχος Μηχανικός της εν λόγω Διεύθυνσης και για το λόγο αυτό ασκεί και καθήκοντα Αναπληρωτή Διευθυντή της Διεύθυνσης.

- Ο συνάδελφος μας Καράμπελας Ανδρέας υπηρετεί στη συγκεκριμένη Διεύθυνση επί εννέα (9) έτη χωρίς ουδέποτε να δημιουργηθεί οποιοδήποτε θέμα. Αντιθέτως έχει ανταποκριθεί άριστα στα μέχρι σήμερα καθήκοντα του, φέροντας σε πέρας σημαντικό έργο σε διάφορους τομείς (ενδεικτικά αναφέρουμε ενεργειακές αναβαθμίσεις σχολικών κτιρίων, αθλητικές εγκαταστάσεις, σύνταξη τεχνικού προγράμματος της Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικού Έργου και Η/Μ, παρακολούθηση χρηματοδοτήσεων κλπ.). Εμβληματικό έργο αποτελεί το: «κατασκευη και ανεγερση «κεντρου ημερησιασ φροντιδασ και στεγεσ υποστηριζομενησ διαβιωσησ (σ.υ.δ.), διαμερισματα τυπου α και τυπου β για ατομα με νοητικη υστεριση». Επιπρόσθετα ήταν συντονιστής της ομάδας επίβλεψης της μελέτης: «Τεχνικές Μελέτες και Τεύχη δημοπράτησης έργων Μονάδας Επεξεργασίας απορριμμάτων (ΜΕΑ) και Μονάδας Επεξεργασίας Βιοαποβλήτων (ΜΕΒ) στη θέση Φλόκα του Δήμου Δυτ. Αχαΐας.

Παράλληλα, ο συνάδελφος Καράμπελας είναι Πρόεδρος της ΕΜΔΥΔΑΣ Δυτ. Ελλάδος και μέλος της Εξελεγκτικής Επιτροπής της Ομοσπονδίας μας ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ και μέχρι πρόσφατα (πριν τον αντισυνδικαλιστικό Νόμο Ν. 4808/2021) προστατευόταν από τις διατάξεις του Ν.1264/82, που η παρούσα κυβέρνηση κατήργησε συναντώντας την αντίθεση όλου του εργατικού κινήματος, αλλά και των πολιτικών κομμάτων που αναφέρονται σε αυτό. Εκτιμούμε ότι και η παράμετρος αυτή πρέπει να ληφθεί υπόψη, δεδομένου ότι ο συνάδελφος μας δεν επιθυμούσε τη μετακίνηση του.

Θέλουμε να ελπίζουμε ότι η προσφυγή της ΕΜΔΥΔΑΣ Δυτ. Ελλάδος και της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ κατά του πρόσφατου Οργανισμού του Δήμου Πατρέων, δεν έπαιξε κάποιο ρόλο στην άδικη αυτή μετακίνηση. Προσφυγή η οποία έγινε διότι παρά τις Εγκυκλίους του Υπουργείου Εσωτερικών, τις αποφάσεις του ΣτΕ, αλλά και τις υποδείξεις της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, δεν τηρήθηκε το Προβάδισμα Κατηγοριών το οποίο ρητά προβλέπεται, ειδικά για τις Τεχνικές Υπηρεσίες, όπου υπάρχουν και θέματα Επαγγελματικών Δικαιωμάτων.

Επειδή λοιπόν δεν προκύπτουν από πουθενά οι επικαλούμενες "Υπηρεσιακές Ανάγκες" ούτε υπάρχει σαφή και αναλυτική αναφορά σε αυτές, αντιθέτως πρόκειται για αμοιβαία μετακίνηση δύο Μηχανικών στα δύο Τμήματα, στα οποία και οι δύο είχαν πρόσφατα τοποθετηθεί ως Προϊστάμενοι και στα πλαίσια αφενός της καλής συνεργασίας που έχει η Ένωσή μας με το Δήμο, αφετέρου της αποδοτικότερης λειτουργίας των υπηρεσιών προς όφελος των πολιτών σας καλούμε να ανακαλέσετε την άδικη και αναιτιολόγητη μετακίνηση. Σε κάθε άλλη περίπτωση είμαστε υποχρεωμένοι να υπερασπίσουμε τα δικαιώματα των μελών μας.

Μελέτη: Πόσο κορεσμένη τουριστικά είναι η Ελλάδα;

Μελέτη: Πόσο κορεσμένη τουριστικά είναι η Ελλάδα;

Μια έκθεση του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης αποτυπώνει τις υπεραναπτυγμένες περιοχές της Ελλάδας, αλλά και αυτές που έχουν ανάγκη από ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης

Δήμητρα ΤριανταφύλλουΕικονογράφηση: Michael Kirki26.07.2024 • 20:36

Ως «άνιση» και «ετεροβαρή» χαρακτηρίζει τη φέρουσα ικανότητα για ανάπτυξη στη χώρα μας η Αλεξάνδρα Γκεμιτζή, καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και επιβλέπουσα της ομάδας γεωπληροφορικής, η οποία εκπόνησε σχετική μελέτη χαρτογραφώντας την ελληνική επικράτεια με μια νέα μέθοδο που συνδυάζει κοινωνικοοικονομικούς και περιβαλλοντικούς δείκτες.

«Η μισή Ελλάδα, ανατολική και νότια, με πρώτη και κύρια την περιοχή του Αιγαίου, είναι υπερκορεσμένη. Η υπόλοιπη μισή, βόρεια και δυτική, χρειάζεται ενίσχυση μέσα από μια βιώσιμη ανάπτυξη», τονίζει η καθηγήτρια συμπυκνώνοντας το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Land.

Η ομάδα του ΔΠΘ ανέπτυξε έναν δείκτη τον οποίο ονόμασε Δείκτη Φέρουσας Ικανότητας Ανάπτυξης (Carrying Capacity Index – CCDI), αξιοποιώντας ανοικτά δεδομένα από την Ευρωπαϊκή Ενωση, καθώς και μεγάλο όγκο περιβαλλοντικών δεδομένων μέσω των αποστολών δορυφορικής παρακολούθησης της Γης.

Ο υπολογισμός του CCDI βασίζεται στην ενσωμάτωση έξι επιπέδων πληροφοριών που περιγράφουν τη φυσική και την επηρεασμένη από τον άνθρωπο κατάσταση του πλανήτη.

Μια βασική παράμετρος που εξέτασε η ομάδα είναι ο Δείκτης Ανθρώπινης Τροποποίησης (HMI). Ο εν λόγω δείκτης εισήχθη στην επιστημονική έρευνα το 2022 από Αμερικaνούς ερευνητές και εξετάζει τον βαθμό στον οποίο έχει τροποποιηθεί κάθε περιοχή στο πέρασμα του χρόνου – από το ποσοστό του πληθυσμού στην κατάσταση των οδικών δικτύων, των δικτύων μεταφορών, αν έχει χρησιμοποιηθεί για παραγωγή ενέργειας κ.ά.

Ακολουθεί ο Δείκτης Τρωτότητας σε Καταστροφές (VDI). Ο συγκεκριμένος καταρτίστηκε από την Ε.Ε. το 2023 και προκύπτει από υποδείκτες περιβαλλοντικούς, οικονομικούς, κοινωνικούς, πολιτικής αστάθειας κ.ά.

Στη συνέχεια, εξετάστηκαν η χρονική τάση στις Μεταβολές Αποθήκευσης Νερού (TWSC), η χρονική τάση του Δείκτη Φυλλικής Εκτασης για Υψηλή Βλάστηση (LAIH), η χρονική τάση του Δείκτη Φυλλικής Εκτασης για Χαμηλή Βλάστηση (LAIL) και το δίκτυο περιοχών προστασίας της φύσης Natura 2000 (NAT).

Ολοι οι προαναφερθέντες δείκτες περιγράφουν μέσω των επιμέρους τιμών τους ή της διαχρονικής τους τάσης την κατάσταση της επιφάνειας της Γης και των φυσικών πόρων που σχετίζονται με τις ανθρώπινες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης και της επίδρασης από την κλιματική αλλαγή.

Ετσι συνδιαμορφώνουν τον Δείκτη Φέρουσας Ικανότητας Ανάπτυξης CCDI, ο οποίος κυμαίνεται από 0 (ελάχιστη φέρουσα ικανότητα για ανάπτυξη) έως 1 (υψηλότερη φέρουσα ικανότητα για ανάπτυξη). Χαρτογράφηση της χώρας με βάση τους έξι δείκτες που συνδιαμορφώνουν τον Δείκτη Φέρουσας Ικανότητας Ανάπτυξης – CCDI.

Τι σημαίνει στην πραγματικότητα φέρουσα ικανότητα για ανάπτυξη

Εξηγώντας πιο απλά την ουσία του παραπάνω όρου, η κ. Γκεμιτζή σημειώνει: «Η έννοια της φέρουσας ικανότητας στην ανάπτυξη αναφέρεται στο μέγιστο επίπεδο της ανθρώπινης δραστηριότητας και του πληθυσμού που ένα περιβάλλον ή σύστημα μπορεί να αντέξει μακροπρόθεσμα χωρίς να υποβαθμιστεί. Ενσωματώνει οικολογικές, οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη εξισορρόπησης της ανάπτυξης με τη βιώσιμη χρήση των πόρων. Το πρόβλημα που συνήθως υπάρχει όταν μιλάμε για θέματα όπως η βιώσιμη ανάπτυξη είναι η μη κατανόηση της έννοιας από τους πολίτες και τους πολιτικούς. Η συντριπτική πλειοψηφία πιστεύει ότι το πρόβλημα έγκειται στην έλλειψη υποδομών και όχι στην έλλειψη πόρων. Επικρατεί δηλαδή η λανθασμένη αντίληψη ότι υπάρχουν ανεξάντλητοι πόροι, όπως νερό, τρόφιμα, ενέργεια κ.ά., οι οποίοι για να γίνουν διαθέσιμοι προς χρήση χρειάζονται απλώς περισσότερες υποδομές. Και, ακόμα χειρότερα, σε κανένα σημείο του συλλογισμού των περισσότερων πολιτών δεν υπεισέρχεται η πρόνοια για τα υπόλοιπα πλάσματα που ζουν στην κάθε περιοχή, όπως και τα πολύτιμα οικοσυστήματα που υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα και που για να επιβιώσουν χρειάζονται και αυτά διαθέσιμους πόρους».

Επικρατεί η λανθασμένη αντίληψη ότι υπάρχουν ανεξάντλητοι πόροι, όπως νερό, τρόφιμα, ενέργεια κ.ά., οι οποίοι για να γίνουν διαθέσιμοι προς χρήση χρειάζονται απλώς περισσότερες υποδομές.

Τα συμπεράσματα της έκθεσης

Ξεκινώντας να αναλύει τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης, η κ. Γκεμιτζή σημειώνει καταρχάς πως τα μεγάλα αστικά κέντρα –Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Λάρισα, Κόρινθος, Χαλκίδα, Ηράκλειο Κρήτης–, καθώς και η πλειονότητα των νησιών του Αιγαίου –Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, μεγάλο τμήμα της Κρήτης– αλλά και οι παράκτιες περιοχές της νότιας και της ανατολικής χώρας –από Πάτρα μέχρι Καλαμάτα, Κόρινθο, ακτές Μεσσηνίας και Λακωνίας– παρουσιάζουν πολύ χαμηλή φέρουσα ικανότητα περαιτέρω ανάπτυξης (δείκτης CCDI

Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν ακόμη νησιά, καθώς και λιγότερο πυκνοκατοικημένες πόλεις, με τιμές δείκτη CCDI που κυμαίνονται από 0,50 έως 0,60 και οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ως περιοχές με μέτριες δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Τα νησιά Χίος και Σάμος είναι δύο τέτοιες περιοχές.

Αντίθετα, πολύ μικρά αστικά κέντρα, όπως η Δράμα και οι Σέρρες, έχουν μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης (τιμές CCDI > 0,600), υποδεικνύοντας τη διαθεσιμότητα πόρων για περαιτέρω ανάπτυξη.

Μάλιστα, στις παραπάνω δύο περιοχές ο εναλλακτικός τουρισμός που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια (οινοτουρισμός και Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους στη Δράμα και οικολογικός τουρισμός στη λίμνη Κερκίνη και σε άλλες περιοχές των Σερρών) έχει ήδη δημιουργήσει ένα καλό μοντέλο βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, το οποίο μπορεί να καλλιεργηθεί περαιτέρω.Χαρτογράφηση της χώρας με βάση τον Δείκτη Φέρουσας Ικανότητας Ανάπτυξης CCDI.

Την ίδια καλή εικόνα με περιθώριο και συχνά και αναγκαιότητα για βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, εξαιτίας της ερήμωσης από κατοίκους, παρουσιάζουν και πολλές ορεινές περιοχές της Ελλάδας.

Ο CCDI είναι σχετικά υψηλός σε ορεινές περιοχές όπως η Πίνδος, η Ευρυτανία, τα ορεινά Τρίκαλα ή τα ορεινά Ιωάννινα. Σε όλες τις παραπάνω περιοχές, υπάρχουν ήδη θύλακοι βιώσιμου, εναλλακτικού τουρισμού. Την ίδια στιγμή, οι ορεινές περιοχές είναι πλούσιες σε φυσικούς πόρους και λιγότερο επηρεασμένες από τις ανθρώπινες δραστηριότητες και ως εκ τούτου είναι πιο ικανές για μελλοντική ανάπτυξη.

Περιθώριο για ανάπτυξη έχει και το παράκτιο τμήμα της Ηπείρου – ακτογραμμές σε περιοχές όπως Σύβοτα και Πάργα.

Υδάτινοι πόροι και τρωτότητα σε φυσικές καταστροφές

Η κ. Γκεμιτζή μας έδωσε και δύο τριάδες καλύτερων και χειρότερων περιοχών στα κομβικά ζητήματα των υδάτινων πόρων και της τρωτότητας σε φυσικές καταστροφές.

Κακή κατάσταση υδάτινων πόρωνΚρήτη και Κυκλάδες

Ανατολική Πελοπόννησος – Λακωνία, Αργολίδα, Κορινθία

Αθήνα, Εύβοια, Χαλκιδική, Θράκη και παράκτιο τμήμα Βόρειας Ελλάδας

Καλή κατάσταση υδάτινων πόρωνΑπό Πίνδο και πιο δυτικά, με πιο «αυτάρκη» όλων την Ηπειρο

Ανατολική Στερεά, Ευρυτανία, Μεσολόγγι, Καρπενήσι

Τρωτότητα σε φυσικές καταστροφέςΡόδος – εξαιτίας των εκτεταμένων πυρκαγιών πέρυσι το καλοκαίρι

Εύβοια –διαδοχικές φυσικές καταστροφές– και Λέσβος – κοινωνικό θέμα/ μεταναστευτικό

Ροδόπη, Εβρος – πολύ χαμηλά εισοδήματα κατοίκων

Παραδείγματα προς αποφυγή

Επιστρέφοντας στο θέμα της λάθος επικρατούσας αντίληψης για τη φέρουσα ικανότητα ανάπτυξης, η κ. Γκεμιτζή δίνει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την περιοχή της Κρήτης, όπου, παρά την κρίσιμη κατάσταση των υδάτινων πόρων, θεωρείται ότι υπάρχει τρόπος να υποστηριχθεί περαιτέρω ανάπτυξη.

Οπως εξηγεί η ίδια: «Το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι Ηρακλείου προβλέπεται ότι θα εξυπηρετεί 12-15 εκατομμύρια επιβάτες τον χρόνο. Ομως δεν αναρωτηθήκαμε αν υπάρχουν οι διαθέσιμοι πόροι για να υποστηρίξουν τέτοιο τουριστικό ρεύμα και ταυτόχρονα να μην υπάρξει σημαντική υποβάθμιση ή κατάρρευση του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά και της πολιτισμικής κληρονομιάς του νησιού».

Οσο για τα νησιά του Αιγαίου, αυτά, σύμφωνα με την κ. Γκεμιτζή, αποτελούν ειδική περίπτωση όπου θα πρέπει να εξεταστούν εξειδικευμένα μέτρα για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς είναι περιορισμένα σε έκταση και φυσικούς πόρους και αντιμετωπίζουν την πρόκληση της μαζικής τουριστικής ανάπτυξης που απειλεί να αλλοιώσει τον φυσικό τους χαρακτήρα. Οπως σημειώνει η καθηγήτρια: «Εδώ θα πρέπει άμεσα να εξεταστούν λύσεις για τον έλεγχο των τουριστικών ρευμάτων και την αντίστοιχη κατανάλωση των πόρων, όπως π.χ. επιβολή ανώτατου αριθμού επισκεπτών σε ευαίσθητες περιοχές, επιβολή ειδικού φόρου στους επισκέπτες, επιβολή ιδιαίτερα αυστηρών όρων δόμησης και επέμβασης στο φυσικό περιβάλλον και προώθηση μόνο των πραγματικά βιώσιμων επενδύσεων ανάπτυξης που ενισχύουν τις τοπικές κοινωνίες. Η Ελλάδα δεν μπορεί και δεν χρειάζεται να αποτελέσει προορισμό για τουρισμό του γκολφ ή για τουρισμό της πισίνας».